Кіріспе

Музыкалық аспаптардың жіктелуі

Кейде музыкада кездейсоқ табылған заттар қолданылады, көбінесе шығармаға ерекше соққылы дыбыстар қосу мақсатында. Мұндай жағдайларда олардың қолданылуы музыканың өзінің бастауына дейін жетеді, себебі музыкалық аспаптардың алғашқы ойлап табуы нақты арнайы жасалған аспаптар емес, табиғи заттардың дыбыстарынан пайда болған.

Классикалық және эксперименталды музыкада қолдану

Қазіргі классикалық музыкада табылған заттарды пайдалану көбінесе Джон Кейдж және Карлхайнц Стокхаузен сияқты композиторлардың белгісіздік және алеаторлық музыкадағы тәжірибелерімен байланысты, бірақ ол Брайан Иноның эмбиент шығармалары сияқты халық музыкасының да сол салаларында кеңінен таралды. Иноның ықпалды туындыларында көптеген тректерде табылған заттар көрсетілген. Иноның үлгісін ұстанған эмбиент музыка қозғалысы да осындай дыбыстарды қолданды, оның ең көрнекті өкілдері – Future Sound of London және Autechre сияқты орындаушылар, ал табиғи дыбыстар да жаңа дәуір музыкасының көптеген шығармаларына енгізілді. Юрий Ландман, Гарри Парч (мысалы, оның әйгілі бұлт камерасы ыдысы), Пьер Бастиен, Инер Состер сияқты басқа да композиторлар өз туындыларында жиі табылған материалдарды пайдаланады. Эрик Сатидің "Парад" шығармасы да осы ерекше композициялық тәжірибенің мысалы болып табылады.

Популярлы музыкада қолдану

Einstürzende Neubauten өздерінің соққы аспаптарына түрлі табылған заттарды қосуымен әйгілі болды. Соққы аспаптары ретінде табылған заттарды пайдаланудың жақындағы мысалы – Slipknot nu metal тобының Шон "Клоун" Крахан, ол әннің ырғағымен үйлестіре отырып, бейсбол таяқшасымен сыра бөшкесін соғады. The Dodos тобы да өздерінің соққы аспаптарының бір бөлігі ретінде қоқыс жәшігін пайдаланды. Wall of Voodoo тобының барабаншысы Джо Нанини дәстүрлі барабандардың орнына әдетте қазан-құмыра мен табаларды қолданды. Көшедегі барабаншылардың көптегені бос пластик себеттермен өнер көрсетеді. Neptune тобы эксперименттік музыкалық аспаптар жасау үшін видеомагнитофон корпустарын, металл қалдықтарын және басқа да түрлі табылған заттарды пайдаланады. Табылған заттар кейде өте танымал поп-әндерде де қолданылады: Beach Boys тобының Pet Sounds альбомынан шыққан "You Still Believe In Me" әнінде оркестрлік аранжировканың бір бөлігі ретінде велосипед қоңыраулары мен дулыстар қолданылған.

Табылған дыбыстар

Музыкада қолданылатын табылған заттар екі негізгі формада кездеседі: заттардың дыбысы тікелей немесе өңделген күйде жазылып алынуы, немесе бұрынғы жазбалар туындының бір бөлігі ретінде қолданылуы (екіншісі көбінесе "табылған дыбыс" немесе "семплинг" деп аталады). 1980 жылдардан бері семплинг технологиясының жетілдірілуі және қолжетімділігі артып, бұл екінші әдіс кеңінен дамып, қазіргі заманғы көптеген халықтық музыканың, әсіресе хип-хоп сияқты жанрлардың маңызды бөлігіне айналды.