Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Ирландияның 1971-1972 жылдар аралығындағы премьер-министрі, авторы, британдық әскер
Prime Minister of Northern Ireland from 1971 to 1972
the author
the British soldier
Артур Брайан Диан Фолкнер, Даунпатрик бароны Фолкнер, (18 ақпан 1921 – 3 наурыз 1977), Солтүстік Ирландияның алтыншы және соңғы премьер-министрі болды, 1971 жылдың наурызынан 1972 жылдың наурызында отставкаға кеткенге дейін. Ол сонымен қатар 1974 жылдың бірінші жартысында қысқа мерзімге ғана болған Солтүстік Ирландия Атқарушы органының бас директоры болды. Фолкнер 1971 жылдан 1974 жылға дейін Ольстер Юнионисттік партиясының (UUP) төрағасы болды.
Arthur Brian Deane Faulkner, Baron Faulkner of Downpatrick, (18 February 1921 – 3 March 1977), was the sixth and last Prime Minister of Northern Ireland, from March 1971 until his resignation in March 1972. He was also the chief executive of the short lived Northern Ireland Executive during the first half of 1974. Faulkner was also the leader of the Ulster Unionist Party (UUP) from 1971 to 1974.
Ерте өмір
Фолкнер Солтүстік Ирландия құрылғанға дейін 2 ай бұрын Ирландияның Даун графтығындағы Хелен шығанағында дүниеге келді. Джеймс пен Нора Фолкнердің екі ұлының үлкені. Оның кіші інісі полковник сэр Денис Фолкнер, CBE VRD UD DL. Джеймс Фолкнер Белфаст жағасы компаниясына ие болды, ол «Фаулат» деген атпен сауда жасады. Ол кезде «Фаулат» әлемдегі ең ірі, бір мақсаттағы көйлек өндіруші болып саналды, онда 3000-ға жуық адам жұмыс істеді. Ол бастапқыда Киллилеа, Армаг графтығындағы Элм Парк дайындық мектебінде білім алды, бірақ 14 жасында Дублиндегі Ратфарнхэмдегі Ирландия шіркеуіне қарасты Сент-Колумба колледжіне жіберілді, әйткені Фолкнер пресвитериан дінінде болды. Фолкнер Англиядағы мектепке бармай, Ирландияда қалуды жөн көргендіктен Сент-Колумбаны таңдады. Мектепте оның ең жақсы досы Майкл Йейтс, В. Б. Йейтстің ұлы болды. Ол Солтүстік Ирландияның Ирландия еркін мемлекетінде білім алған жалғыз премьер-министрі және Ирландияда білім алған барлық премьер-министрлердің тек екеуінің бірі болды. 1939 жылы Фолкнер Белфаст Король университетіне заң мамандығын оқуға түсті, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол отбасылық көйлек тігу бизнесінде толық уақыт жұмыс істеу үшін оқуын тастады.
Faulkner was born in Helen's Bay, County Down, Ireland, some 2 months before the creation of Northern Ireland. The elder of two sons of James and Nora Faulkner. His younger brother was Colonel Sir Dennis Faulkner, CBE VRD UD DL. James Faulkner owned the Belfast Collar Company which traded under the name Faulat. At that time, Faulat was the largest single purpose shirt manufacturer in the world, employing some 3,000 people. He was educated initially at Elm Park preparatory school, Killylea, County Armagh, but at 14 was sent to the Church of Ireland affiliated St Columba's College at Rathfarnham in Dublin, although Faulkner was Presbyterian. Faulkner chose St Columba's, preferring to stay in Ireland rather than go to school in England. His best friend at the school was Michael Yeats, son of W. B. Yeats. He was the only Prime Minister of Northern Ireland to have been educated in the Irish Free State and one of only two to have been educated in Ireland. Faulkner entered the Queen's University of Belfast in 1939 to study law, but, with the advent of World War II, he quit his studies to work full time in the family shirt making business.
Алғашқы саяси мансап
Фолкнер унионисттік саясатқа қатысты, отбасының алғашқысы болып, және 1949 жылы Солтүстік Ирландия Парламентіне Ольстер унионист партиясының Парламент мүшесі (депутат) ретінде Шығыс Даун сайлау округінен сайланды. Оның саясаттағы белсенді дәстүрлі унионисттік көзқарасы оған Парламентте маңызды орынға ие болуына мүмкіндік берді. Ол сол кезде Солтүстік Ирландия Парламентінің ең жас депутаты болды. Сондай-ақ ол 1949 жылы Ольстер Жас Унионисттік Кеңесінің алғашқы төрағасы атанды. 1956 жылы Фолкнерге Қаржы министрлігінің Парламенттік хатшысы, яки Үкіметтің бас қамшысы лауазымы ұсынылып, ол оны қабылдады.
Faulkner became involved in unionist politics, the first of his family to do so, and was elected to the Parliament of Northern Ireland as the Ulster Unionist Party Member of Parliament (MP) for the constituency of East Down in 1949. His vociferous traditional unionist approach to politics ensured him a prominent backbench position. He was, at the time, the youngest ever MP in the Northern Irish Parliament. He was also the first Chairman of the Ulster Young Unionist Council in 1949. In 1956 Faulkner was offered and accepted the job of Parliamentary Secretary to the Ministry of Finance, or Government Chief Whip.
Министрлік кеңсесі
1959 жылы ол Ішкі істер министрі болды және 1956-1962 жылдардағы Ирландия Республикалық Армиясының шекаралық науқанының көп бөлігіндегі қауіпсіздікті басқаруы Ольстер одағының оңшыл қанатының көзінде оның беделін нығайтты. Теренс О’Нилл 1963 жылы премьер-министр болғанда, ол өзінің басты бәсекелесі Фолкнерді Сауда министрі етіп тағайындады. 1969 жылы Фолкнер британдық Лейбористік үкіметі талап еткен жергілікті басқару реформаларын қалай және қашан енгізудің техникалық мәселелеріне байланысты отставкаға кетті. Бұл, Теренс О’Ниллдің 1969 жылғы Солтүстік Ирландиядағы жалпы сайлауда жеткілікті нәтижеге қол жеткізе алмауына байланысты премьер-министр лауазымынан кетуіне әсер етті. Соңынан болған көшбасшылық сайысында Фолкнер тағы да жеңіліске ұшырады, себебі О’Нилл өзінің шешуші дауысын туысы Джеймс Чичестер Кларкқа берді. 1970 жылы Фолкнер Парламенттегі ең тәжірибелі мүше атанды. Фолкнер Чичестер Кларк басқаратын үкіметке Даму министрі ретінде қайта оралды және күрт бетбұрыс жасап, О’Нилл кабинетінен кетуіне себеп болған саяси реформаларды жүзеге асыруды бастады. Чичестер Кларк өзі 1971 жылы отставкаға кетті, себебі саяси және қауіпсіздік жағдайы нашарлап, британдықтардың ықпалы күшейді.
In 1959, he became Minister of Home Affairs and his handling of security for most of the Irish Republican Army's Border Campaign of 1956–62 bolstered his reputation in the eyes of the right wing of Ulster unionism. When Terence O'Neill became Prime Minister in 1963 he appointed Faulkner, his chief rival for the job, as Minister of Commerce. Faulkner resigned in 1969 over the technicalities of how and when to bring in the local government reforms which the British Labour government was pushing for. This was a factor in the resignation of Terence O'Neill, who resigned as Prime Minister in the aftermath of his failure to achieve a good enough result in the 1969 Northern Ireland general election. In the ensuing leadership contest, Faulkner lost out again when O'Neill gave his casting vote to his cousin, James Chichester Clark. In 1970, Faulkner became the Father of the House. Faulkner came back into government as Minister of Development under Chichester Clark and in a sharp turn around, began the implementation of the political reforms that were the main cause of his resignation from O'Neill's cabinet. Chichester Clark himself resigned in 1971; the political and security situation and the more intensive British interest proving difficult.
Басталуы жақсы болды
1971 жылғы наурыз айында Фолкнер Ольстер Юнионисттік партиясының басшысы болып сайланды, соның салдарынан премьер-министр болды. Оның үкіметке қатысудағы алғашқы, жаңаша тәсілі бойынша, ол солтүстік Ирландияның бұрынғы Лейбористтік партиясының депутаты Дэвид Бликлиге кабинетінде Қоғамдық қатынастар министрі лауазымын берді. 1971 жылғы маусымда ол Стормонтта үш жаңа, ықпалды комитеттерді ұсынды, олардың екеуіне оппозиция төрағалық етуге жалақы алатын болады.
In March 1971 Faulkner was elected leader of the Ulster Unionist Party and thus became Prime Minister. In his initial innovative approach to government, he gave a non unionist, David Bleakley, a former Northern Ireland Labour Party MP, a position in his cabinet as Minister for Community Relations. In June 1971, he proposed three new powerful committees at Stormont which would give the opposition salaried chairmanships of two of them.
Бастапқы қиындықтар
Алайда бұл бастама (сол кезде радикалды болған) көп ұзамай оқиғалармен басылды. Британдық сарбаздардың Дерриде екі католик жасын атуы SDLP-ді, ең ірі Ұлттық партияны және басты оппозицияны Стормонт парламентіне бойкот жасайтын етті. Саяси ахуал қауіпсіздік жағдайы нашарлаған жауап ретінде және қазіргі Ұлыбритания тарихында бұрын-соңды болмаған қадам ретінде, Фолкнер 1971 жылдың 9 тамызында интернацияны енгізді. Бұл апатқа ұшырады, зорлық-зомбылық азайғанның орнына жағдайды одан бетер етті. Дэвид Бликли 1971 жылдың қыркүйегінде интернацияға наразылық білдіріп отставкаға кетті, ал Фолкнер белгілі католик доктор Г. Б. Неуді Министрлер кабинетінің мемлекеттік министрі етіп тағайындады. Фолкнердің әкімшілігі 1971 жылдың қалған бөлігінде қауіпсіздіктің басты мәселе екенін қайта-қайта айтты. 1972 жылдың қаңтар айында Дерриде Солтүстік Ирландия Азаматтық құқықтар қауымдастығының шеруі кезінде оқиға болды, сол кезде парашютистер қарусыз он үш азаматты атып өлтірді. Ал 14-ші азамат кейіннен қайтыс болды. Тарихқа "Қанды жексенбі" ретінде енген оқиға, мәні бойынша, Фолкнер үкіметінің құлауы болды. 1972 жылдың наурыз айында Фолкнер қауіпсіздік өкілеттігі жоқ үкіметті ұстап тұрудан бас тартты, бірақ Эдвард Хит басқаратын британ үкіметі оны қайтарып алуға шешім қабылдады. Стормонт парламенті кейіннен тоқтатылды (бастапқыда бір жылға) және Солтүстік Ирландияның мемлекеттік хатшысы Уильям Уайтлоу тағайындалғаннан кейін тікелей басқару енгізілді.
However, this initiative (radical at the time) was soon overtaken by events. The shooting of two Catholic youths in Derry by British soldiers prompted the SDLP, the largest Nationalist party and main opposition to boycott the Stormont parliament. The political climate deteriorated further when, in response to the worsening security situation, and in a move without precedent in the United Kingdom in modern times, Faulkner introduced internment on 9 August 1971. This was a disaster; instead of lessening the violence, it caused the situation to worsen. David Bleakley resigned in September 1971 over internment and Faulkner appointed Dr G. B. Newe, a prominent Catholic, as Minister of State in the Cabinet Office. Faulkner's administration staggered on through the rest of 1971, insisting that security was the paramount issue. In January 1972, an incident occurred during a Northern Ireland Civil Rights Association march in Derry, during which paratroopers shot and killed thirteen unarmed civilians. A fourteenth civilian was to die later. What history has come to know as Bloody Sunday was, in essence, the end of Faulkner's government. In March 1972, Faulkner refused to maintain a government without security powers which the British government under Edward Heath decided to take back. The Stormont parliament was subsequently prorogued (initially for a period of one year) and following the appointment of a Secretary of State for Northern Ireland, William Whitelaw, direct rule was introduced.
Бас атқарушы
1973 жылғы маусымда жаңа өкілеттік парламент, Солтүстік Ирландия Ассамблеясына сайлау өтті. Сайлау UUP-ті екіге бөлді. Фолкнер сол жылы Саннингдейл конференциясында бекітілген саяси одақ – SDLP және орталықтағы Альянс партиясымен билікті бөлісу бойынша бас атқарушы директор болды. Алайда, Саннингдейл келісімінде Ирландияның трансшекаралық кеңесінің маңыздылығы Фолкнердің партиясынан тым алға кеткенін көрсетті. Партияның бір бөлігі бұрын АУП-ға қарсы сайлауға қатысқан Авангардтық прогрессивті унионисттік партиясын құрып, одан бөлініп шықты. Ол басқарған билікті бөлісу атқарушы органы алты ай ғана созылды және 1974 жылғы мамыр айында лоялисттік Ольстер жұмысшылар кеңесінің ұйымдастырған ереуілінен құлдырады. Лоялисттік жартылай әскери ұйымдар коммуналдық қызметкерлерді қорқыту және жолдарды жабуда белсенділік танытты. Ереуілге көптеген одақтастар жасырын қолдау көрсетті. 1974 жылы Фолкнер UUP басшылығын Гарри Уэст бастаған Саннингдейлге қарсы күштерден жоғалтты. Ол кейін Ольстер Юнионисттік партиясынан шығып, Солтүстік Ирландия Юнионисттік партиясын құрды. 1975 жылғы Конвент сайлауында UPNI нашар нәтиже көрсетті, 78 орынның тек бесеуін ғана жеңіп алды. 1973 жылы Саут-Даунда 16 000-нан астам дауыспен жеңіске жеткен Фолкнер 1975 жылы 6 035 дауыс жинап, жетінші орынды иеленді және соңғы орынды жеңіп алды. 1976 жылы Фолкнер белсенді саясаттан бас тартатынын мәлімдеді. Ол 1977 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулер тізімінде Лордтар палатасына көтерілді және 1977 жылғы 7 ақпанда Даун графтығындағы Даунпатрик бароны Фаулкнер атанды.
In June 1973, elections were held to a new devolved parliament, the Northern Ireland Assembly. The elections split the UUP. Faulkner became chief executive in a power sharing executive with the SDLP and the centre ground Alliance Party, a political alliance cemented at the Sunningdale Conference that year. However, the prominence in the Sunningdale Agreement of the cross border Council of Ireland suggested that Faulkner had strayed too far ahead of his party. A section of the party had previously broken away to form the Vanguard Progressive Unionist Party, which contested the elections in opposition to the UUP. The power sharing Executive which he led lasted only six months and was brought down by a loyalist Ulster Workers Council Strike in May 1974. Loyalist paramilitary organisations were prominent in intimidating utility workers and blockading roads. The strike had the tacit support of many unionists. In 1974, Faulkner lost the leadership of the UUP to anti Sunningdale elements led by Harry West. He subsequently resigned from the Ulster Unionist Party and formed the Unionist Party of Northern Ireland. The UPNI fared badly in the Convention elections of 1975, winning only five out of the 78 seats contested. Whereas Faulkner had topped the poll in South Down in 1973 with over 16,000 votes, he polled just 6,035 votes in 1975 and finished seventh, winning the final seat. In 1976 Faulkner announced that he was quitting active politics. He was elevated to the House of Lords in the New Year's Honours list of 1977, being created Baron Faulkner of Downpatrick, of Downpatrick in the County of Down on 7 February 1977.
Жеке өмір
1951 жылы Дублин Тринити колледжінің түлегі Люси Форсайтқа үйленді. Олар саясат пен аң ауруға ортақ қызығушылықтары арқылы танысты. Ол саяси одақтастыққа толыққанды лайықты болды, өйткені Белфаст телеграфы газетінде журналист болып жұмыс істеген және олар танысқан кезде Солтүстік Ирландия премьер-министрі сэр Базил Бруктың хатшысы қызметін атқарды. Олардың үш баласы болды: бір қызы және екі ұлы. Олар Сифорд ауылынан көп алшақтамай, Хайлендс деген жерге көшті. Оның ұлдарының бірі, Майкл, 2006 жылы «The Blue Cabin» атты естеліктер кітабын жазды, онда Strangford Lough көліндегі Islandmore аралындағы отбасының бұрынғы демалыс үйіне көшу туралы айтады. Брайан Фолкнер Дерри шәкірттерінің қатарында болды, бірақ 1971 жылы ұйымнан қуылды. Фолкнер өзін ирланд және британдық екенін санады, "Солтүстік Ирландия азаматы ирланд және британдық; бұл қақтығыс емес, толықтыру мәселесі" деп жазды және Ирландия Республикасы заңына жауап ретінде "Олардың Ирландия деген атауға құқығы жоқ, бұл атаумен біз де олар сияқты мақтанамыз" деді.
Faulkner married Lucy Forsythe, a graduate of Trinity College Dublin, in 1951. They met through their common interests in politics and hunting. She was equally suited to a political partnership having had a career in journalism with the Belfast Telegraph and was secretary to the Northern Ireland Prime Minister, Sir Basil Brooke, when they met. Together they had three children: a daughter and two sons. They took up residence at Highlands, not far from the village of Seaforde. One of his sons, Michael, has written a memoir, The Blue Cabin (2006) about his move to the family's former holiday house on the island of Islandmore on Strangford Lough. Brian Faulkner was a member of the Apprentice Boys of Derry but was expelled from the group in 1971. Faulkner considered himself to be both Irish and British, writing "the Northern Ireland citizen is Irish and British; it is a question of complement, not of conflict" and reacted to the Republic of Ireland Act by remarking "They have no right to the title Ireland, a name of which we are just as proud as they".
Өлім
Лорд Фолкнер, құлшыныспен аң аулауды ұнататын адам, 1977 жылдың 3 наурызында 56 жасында, Сентфилдке жақын Баллиагерти/Станция жолы тоғысында, Каунти Даун Стагхаундтарымен аң аулағанда болған аттан құлау салдарынан қайтыс болды. Фолкнер тар жолмен жылдам шауып бара жатып, аты тайғалып кеткен. Ол аттан лақтырылып, сол жерде қаза тапты. Ол Даун графтығындағы Спаға жақын орналасқан Магерахамлет Пресвитериан шіркеуіне жерленді, онда ол қауымның тұрақты мүшесі болған. Лорд Фолкнер белсенді саясаттан зейнетке шығып, қайтыс болған кезде өнеркәсіп саласындағы қызығушылықтарымен айналысып жатқан. Ол жақында Goodyear Tire and Rubber Company компаниясының еуропалық консультанты болып тағайындалған, ол сауда министрі қызметін атқарган кезінде осы компанияны Солтүстік Ирландияға тартуға зор үлес қосты. Оның жиырма төрт күндік өмірлік лордтығы 2018 жылы Уайтхолл лорды Хейвудтың абыройлы атақ алғаннан кейін тоғыз күн өткен соң қайтыс болғанға дейін ең қысқасы болды, бірақ Лорд Лейтон сияқты мұрагерлік лордтықтар одан да қысқа болған.
Lord Faulkner, a keen huntsman, died on 3 March 1977 at the age of 56 following a riding accident whilst hunting with the County Down Staghounds at the Ballyagherty/Station Road junction near Saintfield, County Down. Faulkner had been riding at full gallop along a narrow country road when his horse slipped. Faulkner was thrown off and killed instantly. He was laid to rest at Magherahamlet Presbyterian Church near Spa in County Down where he had been a regular member of the congregation. Lord Faulkner had retired from active politics and was pursuing his interests in industry at the time of his death. He had recently become a European consultant for the Goodyear Tire and Rubber Company, a company which he proved instrumental in attracting to Northern Ireland during his tenure as Minister of Commerce. His twenty four day life peerage was thus the shortest lived until the death of Lord Heywood of Whitehall in 2018 just nine days after ennoblement, although there have been hereditary peerages, such as that of Lord Leighton, which have been shorter still.