Кіріспе
Кішкентай жәндік жейтін сүтқоректілер туысы Talpidae (/'//t//ae//l//p//ᵻ//d//iː/) туысына Eulipotyphla отрядының кішкентай жәндік жейтін сүтқоректілері – кенелер (олардың кейбіреулерін шегіртке кенелері және десман деп атайды) кіреді. Талпидтер әр түрлі дәрежеде қазуға бейімделген жануарлар: кенелер толығымен жер астында тіршілік етеді; кенелер мен кенелерге ұқсас кенелер аздап аз; ал десман, негізінен сулы болса да, құрғақ ұйықтайтын бөлмелер қазады; ал ерекше жұлдызды мұрынды кене су мен жер астында бірдей жақсы қабілет көрсетеді. Талпидтер Еуразия мен Солтүстік Американың Солтүстік жарты шарларында таралған (бірақ олар Ирландияда немесе Мексиканың солтүстігінен оңтүстікке қарай Америкада табылмайды), ал таралу аймағы тропикалық Оңтүстік-Шығыс Азияның таулы аймақтарына дейін жетеді. Алғашқы талпидтер Еуропадағы эоценнің соңында қазуға бейімделген, шымшыққа ұқсас жануарлардан пайда болды. Eotalpa anglica – ең көне белгілі кене, ол Ұлыбританияның Гэмпшир бассейніндегі эоцен шөгінділерінде табылған. Ең алғашқы тірі талпидтер – кенелерге ұқсас түрлер саналады, ал басқа түрлер жер асты және кейбір жағдайларда су ортасына одан әрі бейімделген.
The family Talpidae (/'//t//ae//l//p//ᵻ//d//iː/) includes the moles (some of whom are called shrew moles and desmans) who are small insectivorous mammals of the order Eulipotyphla. Talpids are all digging animals to various degrees: moles are completely subterranean animals; shrew moles and shrew like moles somewhat less so; and desmans, while basically aquatic, excavate dry sleeping chambers; whilst the quite unique star nosed mole is equally adept in the water and underground. Talpids are found across the Northern Hemisphere of Eurasia and North America (although none are found in Ireland nor in the Americas south of northern Mexico), and range as far south as the montane regions of tropical Southeast Asia. The first talpids evolved from shrew like animals which adapted to digging late in the Eocene in Europe. Eotalpa anglica is the oldest known mole, it was discovered in the Late Eocene deposits of Hampshire Basin, UK. The most primitive living talpids are believed to be the shrew like moles, with other species having adapted further into the subterranean, and, in some cases, aquatic lifestyles.
Қауымдас емес сүтқоректілер - кенелер секілді
Келесі сүтқоректілер жер қазуға бейім және конвергентті эволюция нәтижесінде Talpidae тұқымдасына жататын нағыз көбелектермен көптеген туынды белгілерін ортақ бөліседі, бірақ олардың туыстығы жоқ. Марсупиалдық кенелер (2 түрі): Notoryctes typhlops және N. caurinus. Afrotheria тобына жататын алтын кенелер (21 түрі).
Адамдармен қарым-қатынасы
Talpidae тұқымдасына жататын барлық түрлер Жаңа Зеландияның 1996 жылғы Қауіпті заттар және жаңа организмдер туралы заңы бойынша «рұхсат етілмейтін жаңа организмдер» санатына жатады, осылайша оларды елге импорттауға тыйым салынады.