Кіріспе

Квебектен келген иммигранттар және олардың ұрпақтары

1970-ші жылдарда Квебек ағылшын тілді халқының Канаданың басқа провинцияларына көшіп кетуі. Квебек диаспорасы Солтүстік Америка құрлығында тараған, тарихи тұрғыдан АҚШ-тың Жаңа Англия аймағында, Онтариода және Канаданың далалық аймақтарында шоғырланған Квебек иммигранттары мен олардың ұрпақтарынан құралған. Квебектен жаппай көшіп кету 1840 жылдан бастап 1930 жылдардағы Ұлы депрессияға дейінгі кезеңде болды. (көбінесе француз канадалықтары) 1840-1930 жылдар аралығында АҚШ-қа кетті. Олардың көшіп кетуіне себеп, феодалдық жер иелену жүйесінде өмір сүре алмайтын ауылдық аймақтардағы халықтың тым көп болуы және британдық әкімшілік астында Квебекке билік еткен «Château Clique» отарлық жүйеге сәйкес жаңа жерлерді ағылшын тілділерге беруі болды (Шығыс қалашықтарын қараңыз). Жаңа Англия өсіп келе жатқан индустриализациясының арқасында басты бағытқа айналды. Көшіп кеткендердің шамамен жартысы кейін Канадаға оралды. Көбінесе олар «Кіші Канада» деп аталатын қауымдастықтар құрды. Француз тегіндес американдықтардың көп бөлігі өз тарихын Квебек арқылы іздейді. Ал басқалары, әсіресе оңтүстіктегілер, Акадиядан – Каджун халқынан және тікелей Франциядан келген. 1849 жылға дейін католик шіркеуіне ағылшын протестанттық заңдары мен бақылауына байланысты Шығыс қалашықтарында жер сатып алуға немесе шіркеулер құруға рұқсат берілмеді. 1848 жылы әйгілі шамашы Бернард О’Рейли бастамасымен аймақта қоныстануды дамыту үшін «Townships Association» қоғамы құрылды. 1850 жылдары қоғам жас шаруа отбасыларына жер сатып алып берді, осылайша олардың АҚШ-қа кетуін және ассимиляциялануын болдырмақшы болды. Кейбір ерте американдық тоқыма және өнеркәсіп орталықтары, мысалы, Льюистон және Мэн штатының шекаралас округтері, Фолл-Ривер, Холиоке, Фичбург және Массачусетс штатындағы Лоуэлл, Род-Айленд штатындағы Вунсокет, Нью-Гэмпшир штатындағы Манчестер және Вермонт штатының шекаралас округтері француз канадалықтарының көптеген өкілдерін тартты. 1830 жылдардан 1970 жылдарға дейін Канкаки, Иллинойс аймағына діни миссионерлерді қоса алғанда, көптеген француз канадалықтары көшіп келді, олар Бурбонне, Сент-Анн, Сент-Жорж, Папино және Л’Эрабл сияқты қауымдастықтар құрды. Мичиган мен Миннесота штаттарында да француз канадалықтарының ұрпақтары көптеп қоныстанған, олардың көшіп келуі бұл аймақтар әлі Жаңа Францияның құрамында болған кезде басталған. Род-Айленд штатының Вунсокет қаласындағы Еңбек және мәдениет мұражайы 19-шы және 20-шы ғасырлардың басында дамыған Жаңа Англияның Квебек диаспорасы туралы толық мәліметтер береді. Ата-анасы АҚШ-қа көшіп келгендердің арасында жазушы Джек Керуак, бейсболшы Нэп Ладжои, саясаткер Майк Грэвел, әншілер Руди Валле және Роберт Гуле, Эмиль Болиэ, тарихшы Уилл Дюрант және тағы да көптеген белгілі тұлғалар бар.

Онтарио

Квебектен тыс француз канадалықтарының көп бөлігі өз тегін Квебекке жатқызады (Канаданың теңіз жағалауындағы аймақтарды қоспағанда, онда акадейліктер қоныстанған). Онтарио бұрын Жаңа Францияның бір бөлігі болған, ал Детройт-Виндзор аймағындағы алғашқы қоныстар осы кезеңде пайда болды. 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Онтарионың солтүстік-шығыс және шығыс аймақтарындағы кен және орман ресурстарын дамыту Квебектен көптеген жұмысшыларды тартты. Бүгінгі күні жарты миллионнан астам франко-онтариолықтардың көп бөлігі осы Квебек эмигранттарының ұрпақтары болып табылады. Онтарионың франкофон халқы бүгінде негізінен Онтарионың солтүстік-шығыс және шығыс бөліктерінде, Квебек шекарасына жақын орналасқан, бірақ провинция бойынша Виндзор, Велланд және Пенетангуисине сияқты жерлерде шағын франкофондық елді мекендер кездеседі.

Канаданың батысы

Көшіп келгендердің көп бөлігі Квебек пен Онтариодан болғанымен, Батыс Канаданың бірнеше франкофондық қауымдастықтарында халықтың ядросын франкоамерикандықтар құрады. Бұл топтар бүгінде өзінің тұрғылықты облысымен (Франко-манитобалықтар, Франсасколықтар, Франко-альберталықтар немесе Франко-колумбиялықтар) өзін-өзі таниды.