Клаус Ридель: Немец ғалымы және ракета жасаушысы

Кіріспе

Неміс зымыран ғалымы (1907–1944)

Клаус Ридель (2 тамыз 1907 – 4 тамыз 1944) – неміс зымыран саласының алғашқы дамушысы. Ол көптеген ертедегі сұйық отынмен жұмыс істейтін зымырандарға жасалған тәжірибелерге қатысты және соңында Пенемюнде армиялық зерттеу орталығында V-2 зымыран бағдарламасында жұмыс істеді.

Тарих

Ридель Вильгельмсхавен қаласында теңіз офицерінің ұлы болып дүниеге келді. Оның анасы он екі жасында, ал әкесі екі жылдан кейін қайтыс болды. Жетім қалған Ридельді Бернштадт қаласында әжесі тәрбиеледі. Ол Берлин техникалық университетінде машина жасау мамандығын оқып, Лёведе жұмыс істеді. Берлинде жүргенде ол Германияның әуесқой зымыран тобының атынан Рудольф Небельдің зымыран техникасы туралы жалпыға арналған дәрісінде болды және бірден Верейн фюр Раумшиффферт (VfR "Космикалық ұшу қоғамы") тобына қосылды, онда Рольф Энгель, Рудольф Небель, Герман Оберт және Пол Эхмайр сияқтылар да болды. Ол топтың жұмысына белсенді қатысып, Mirak және Repulsor зымырандарын жасауға үлкен үлес қосты, ал отбасылық шаруашылығын зымыранды сынау үшін пайдаланды. 1933 жылы VfR таратылғаннан кейін Ридель Вернер фон Браунның армияның зымыран бағдарламасына қосылудан бас тартты және Siemens компаниясында жұмыс істеді. Ол фон Браунның ұсынысын тек 1937 жылдың тамызында қабылдады, армия оған және Рудольф Небельге тиесілі бұрынғы зымыран патенттері үшін өтемақы төлегеннен кейін. Ридельді "Ридель II" деп атады, ал Пенемендедегі алғашқы лауазымы "Тест зертханасының басшысы" болды. 1941 жылдан бастап ол негізінен V-2 зымыраны үшін мобильдік қолдау жабдықтарын әзірлеумен айналысты және "Жердегі жабдықтар басшысы" атанды. Ридель 1933 жылдан бастап, нацистік Германияның құрылысынан бері SD бақылауында болды, себебі ол Panterra қоғамының және неміс адам құқықтары лигасының негіздеушісі еді. 1944 жылдың наурыз айындағы Гестапо есебінде ол, Вернер фон Браун және оның әріптесі Хельмут Гротруп бір инженердің үйінде ғарыш кемесінде жұмыс істемегендеріне және соғыстың жақсы жүрмейтініне өкініш білдіргені айтылды; бұл "әлсіздік" көрінісі деп есептелді. СС шпионы болған жас әйел стоматолог олардың сөздерін баяндады. Гиммлердің оларды коммунистік көзқарастарға ие және V-2 бағдарламасын саботаждауға тырысқан деген жалған айыптамаларымен бірге, Гестапо оларды 1944 жылдың 21 наурызында ұстап, Стетинге (қазіргі Шчецин, Польша) Гестапо түрмесіне алып барды, онда олар екі апта бойы не үшін ұсталғанын білмейтін. Пенемендедегі әскери басшы, генерал-майор Уолтер Дорнбергер және қарсы барлау өкілі, майор Ханс Георг Кламрот V-2 бағдарламасын жалғастыру үшін оларды шартты түрде босатуға қол жеткізді. Клаус Ридель өзінің отыз жетінші туған күнінен екі күн өткен соң, Зинновицке жақын жердегі түзу жолда, жұмыстан үйге келе жатқанда, құпия апатқа ұшырап қаза тапты. Ол әйелі Ирмгард Кутвин мен 18 айлық қызын қалдырды.

Riedel was born in Wilhelmshaven, the son of a naval officer. His mother died when he was twelve years old, and his father two years later. The orphaned Riedel was raised by his grandmother in Bernstadt. He went on to study mechanical engineering at the Technical University of Berlin and to work at Löwe. While in Berlin, he attended a public lecture on rocketry by Rudolf Nebel on behalf of Germany's amateur rocket group, the Verein für Raumschiffahrt (VfR "Spaceflight Society") and joined the group which included others such as Rolf Engel, Rudolf Nebel, Hermann Oberth or Paul Ehmayr, straight away, becoming very active in its efforts to build a working rocket that resulted in the Mirak and Repulsor rockets, providing his family's farm as a testing ground. After the VfR disbanded in 1933, Riedel refused to join Wernher von Braun in the army's rocket programme and worked for Siemens. He accepted von Braun's offer only in August 1937 after the army paid compensation for earlier rocketry patents owned by him and Rudolf Nebel. Riedel was called "Riedel II", and his initial position in Peenemünde was "Head of the Test Laboratory". From 1941, he was mostly concerned with developing the mobile support equipment for the V 2 and became "Head of Ground Equipment"
Riedel had been under SD surveillance since the beginning of Nazi Germany in 1933 as he was founding member of the Panterra society and the German league of human rights. A Gestapo report of March 1944 stated that he, Wernher von Braun, and his colleague Helmut Gröttrup were said to have expressed regret at an engineer's house one evening that they were not working on a spaceship and that they felt the war was not going well; this was considered a "defeatist" attitude. A young female dentist who was an SS spy reported their comments. Combined with Himmler's false charges that they were communist sympathizers and had attempted to sabotage the V 2 program, the Gestapo detained them on 21 March 1944, and took them to a Gestapo cell in Stettin (now Szczecin, Poland), where they were held for two weeks without knowing the charges against them. Major General Walter Dornberger, military head of Peenemünde, and major Hans Georg Klamroth, reprensentative for counterintelligence at Peenemünde, obtained their conditional release so that the V 2 program could continue. Klaus Riedel was killed in a mysterious car accident on a straight road near to Zinnowitz two days after his thirty seventh birthday when travelling home from work. He left behind his wife Irmgard Kutwin and an 18 month old daughter.

Бағышталу рәсімі

Бернштадт қаласында оған арналған ескерткіш және шағын мұражай бар. 1970 жылы Ай бетіндегі кратер оның және Уолтер Риделдің есімімен аталып, ("Ридел I", оған қатысы жоқ) деп аталды.