Кіріспе
Гуа ша немесе керокан (Индонезияда) – бұл дәстүрлі қытай медицинасының (ТҚМ) тәсілі, онда арнайы құралдарды қолданып адамдардың терісін сыпыру арқылы жеңіл қан қызыл дақтар (петехиялар) тудырылады. Практиктер гуа шаның, ауырған, шаршаған, қатаң немесе жарақат алған бұлшық ет аймақтарындағы тоқылған қанды босатып, сол аймақтарға жаңа, оттекпен байыған қан ағынын күшейтіп, метаболизмдік жасушаларды жаңаруына, қалпына келуіне және жазылуына көмектеседі деп санайды. Гуа шаны ағылшын тілінде сөйлейтіндер кейде "сыпыру", "қайыру" немесе "монетамен уқалау" деп атайды. Бұл ем француз тілінде tribo effleurage деп белгілі. Гуа шаның денсаулыққа ешқандай пайдасы жоқ және ол жағымсыз әсерлерге, оның ішінде қауіпті болуы мүмкін әсерлерге де алып келуі мүмкін. Cạo gió – Вьетнамда және Вьетнамнан тыс жерде тұратын вьетнамдықтар арасында кең таралған емдеу тәсілі.
Gua sha, or kerokan (in Indonesia), is a traditional Chinese medicine (TCM) practice in which a tool is used to scrape people's skin in order to produce light petechiae. Practitioners believe that gua sha releases unhealthy bodily matter from blood stasis within sore, tired, stiff, or injured muscle areas to stimulate new oxygenated blood flow to the areas, thus promoting metabolic cell repair, regeneration, healing, and recovery. Gua sha is sometimes referred to as "scraping", "spooning" or "coining" by English speakers. The treatment has also been known by the French name, tribo effleurage. Gua sha has no known health benefits and can have adverse effects, some of them potentially serious. Cạo gió is an extremely common remedy in Vietnam and for expatriate Vietnamese.
Техника
Гуа-ша – майланған теріге тегіс жиекті, доғарған құралмен қайталама қысыммен жасалатын ұру әдісі. Тері әдетте массаж майымен немесе бальзаммен майланады, көбінесе қытай керамикалық қасық, не тұйық, тозған монета, тіпті жылтыратылған жануар сүйектері, су бұқасының мүйізі, не жаде, не дөңгелек жиекті металл қақпақ қолданылады. Ауыр физикалық жұмыстан туған шаршағандық жағдайында, күріш шарабына малынған имбирь тамырының бөлігі кейде омыртқаны жоғарыдан төменге қарай сүру үшін қолданылады. Тегіс жиек майланған теріге тығыз басылып, содан кейін бұлшықеттер бойымен немесе тері бетіндегі акупунктура меридиандарының жолымен жылжиды – осыдан «трибо эффлюраж» (демек, үйкеліспен сүру) термині пайда болды. Әрбір сүру шамамен 10-15 см ұзын болады. Мамандық таңдаушылар көбінесе ша алу үшін үйренген дәстүрлерін сақтайды: әдетте гуа-ша немесе отты шарап қолданады. Бұл әдістер кейде бірге қолданылады. Қытайда гуа-ша және отты шарап ұлттық және мемлекеттік ауруханалардан бастап жеке массаж орталықтарына дейін кеңінен қолжетімді. Жергілікті халықтың дәстүрлі қытай медицинасына деген сенімі және емнің қолжетімді бағасының арқасында екеуі де өте танымал.
Қауіптері мен тиімділігінің жоқтығы
Gua sha-ның тиімділігін растайтын нақты клиникалық дәлелдер жоқ. Қолданылғанда ол дерлік әрқашан теріге зақым келтіреді. Жұқпалы патогендердің жұқтырылуын болдырмау үшін стерилизацияның және жеке қорғаныш құралдарын қолданудың госпитальдық стандарттарын сақтау маңызды. Қан арқылы берілетін патогендер туралы ешқандай жағдай тіркелмегенімен, барлық контактілік процедуралар сияқты, қан жасушалары мен сұйықтықтардың таралу қаупін толығымен жоққа шығаруға болмайды. Жұқпалы агенттерден қорғану үшін ұсынылатын шаралар: бір реттік қолданылатын құралдарды пайдалану, қайта қолданылатын жабдықтарды стерильдеу және қолғап кию. Майлау заттарын стақандарға құйып, әр қолданудан кейін оларды тастау керек. Жақсы стерильдеуге келмейтін мүйіз және сүйек сияқты құралдар қолдануға ұсынылмайды.
Мәдениеттер аралық шатасу физикалық зорлық-зомбылықпен
Гуашаның сәл өзге түрі, қыш ыдыстардың орнына монеталардың жиектерін пайдалану халық медицинасының бір тәсілі ретінде қолданылады. Көптеген Азия елдерінде, мысалы, Вьетнамда немесе Камбоджада, сондай-ақ шетелдегі эмигранттар қауымдастықтарында адамдар бұл әдісті, "као-гио" (сөзбе-сөз "желді сызу") деп те атайды, өз отбасы мүшелері арасында қолданады. Калифорния штатының Оранж округіндегі ауруханалардағы дәрігерлер, ауруханаға түскен вьетнамдық пациенттердің арасында монетамен жасалған іздерді жиі кездестіреді. 1980 жылы көптеген вьетнамдықтар АҚШ дәрігерлеріне толық сенімсіздікпен қарады, себебі балаларды зорлық-зомбылыққа ұшыратуда айыпталудан қорқады. Бұл тәжірибе, ата-аналардың ниетіне қарамастан, кейбір жағдайларда балаға жасалған зорлық-зомбылық ретінде қате түсіндірілді. Дәрігерлер заң бойынша, мақсатына қарамастан, монетамен жасалған сияқты емдеулерден туындаған жарақаттарды тиісті органдарға (мысалы, мемлекеттік балаларды қорғау қызметіне немесе ересектерді қорғау қызметіне) хабарлауға міндетті.
Танымал мәдениетте
2001 жылы «Гуа Ша емделу» фильмі Гонконгта түсірілді және онда гуа ша көрсетілген. Фильмде американдық балалар әл-ауқаты агенттігі гуа ша емдеуін зорлық-зомбылық деп қате түсініп, бір баланы әкесінен алып кетуге тырысады. Фильм қытай-американдық иммигрант отбасының мәдени қақтығысын көрсетеді, ал фильмнің басты идеясы зорлық-зомбылықты анықтаудың қиындығы және оның анықтамаларының көбінесе мәдениетке байланысты екендігі. 2021 және 2022 жылдары бұл тәжірибе TikTok желісінде кеңінен таралды.