Юэ Фэй (1103-1142) – Соң әулетінің батыры, Жүрчэньдерге қарсы күрескен даңқты генерал. Қайғылы өлімі және ұлттық қаһарман ретіндегі танылуы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сунь әулетінің қытайлық генералы (1103–1142)
Song dynasty Chinese general (1103–1142)
Юэ Фэй (link=no; 24 наурыз 1103 – 28 қаңтар 1142), Пеңжу (鵬舉) әдепті атымен, Оңтүстік Сунь әулеті кезінде өмір сүрген қытай әскери генералы және Сунь Қытайының патриоттық ұлттық батыры ретінде еске алынады. Ол 12-ғасырдағы Оңтүстік Сунь мен Джурчендер басқарған Цзинь әулеті арасындағы соғыстарда әскерін басқарғаны үшін танымал. Оның соғысқа қатысты қатал ұстанымынан кейін, Джурчендермен келісімге келген соң, 1142 жылы Оңтүстік Сунь үкіметі оны жала жапсырып өлтірді. Юэ Фэйдің суреті Цзинь Гуляньның «У Шуан Пу» кітабында бейнеленген. Юэ Фэйдің ата-тегі Хэнань провинциясының (қазіргі Таньин округі, Аньян қаласы) Сянчжоу аймағындағы Таньин, Юнхэ ауылы, Сяотиде болған. 1169 жылы император Сяоцзонг оған Уму (武穆) деген құрметті атақ берді, ал 1211 жылы император Нингцзонг оған È (鄂) патшасы деген құрметті атақ берді. Сунь әулеті 1279 жылы құлағаннан кейін Юэ Фэй Қытайда мәдениет батыры ретінде кеңінен танылды және қытай мәдениетінде адалдықтың символына айналды.
Yue Fei (link=no; March 24, 1103 – January 28, 1142), courtesy name Pengju (鵬舉) was a Chinese military general who lived during the Southern Song dynasty and is remembered as a patriotic national hero of Song China, known for leading its forces in the wars in the 12th century between Southern Song and the Jurchen ruled Jin dynasty in northern China. Because of his warlike stance, he was put to death by the Southern Song government in 1142 under a frameup, after a negotiated peace was achieved with the Jurchens. Yue Fei is depicted in the Wu Shuang Pu by Jin Guliang. Yue Fei's ancestral home was in Xiaoti, Yonghe Village, Tangyin, Xiangzhou, Henan (in present day Tangyin County, Anyang, Henan). He was granted the posthumous name Wumu (武穆) by Emperor Xiaozong in 1169, and later granted the noble title King of È (鄂王) posthumously by the Emperor Ningzong in 1211. Since his death and after the fall of the Song dynasty in 1279, Yue Fei is widely seen as a culture hero in China; he has evolved into a paragon of loyalty in Chinese culture.
Юэ Фэйдің өмірбаяны
Юэ Фэйдің өмірбаяны, Эгуо Цзиньтуо Цубиан (鄂國金佗稡編), оның өлімінен 60 жыл өткен соң оның немересі, ақын және тарихшы Юэ Ке (岳柯) (1183-ден кейін 1240 жылға дейін) жазды. 1346 жылы ол Юань династиясының премьер-министрі Токтоа және басқалар құрастырған «Сун тарихына» – 496 тараудан тұратын тарихи оқиғалар мен Сун династиясының көрнекті тұлғаларының өмірбаяндарының жинағына – енгізілді. «Сун тарихы» бойынша, Юэ Фэйге «Фей» деген есім берілген, ол «ұшу» дегенді білдіреді, себебі ол туған кезде «үйінің шатырына аққуға ұқсас үлкен құс қонған».
A biography of Yue Fei, the Eguo Jintuo Zubian (鄂國金佗稡編), was written 60 years after his death by his grandson, the poet and historian Yue Ke (岳柯) (1183post 1240). In 1346 it was incorporated into the History of Song, a 496 chapter record of historical events and biographies of noted Song dynasty individuals, compiled by Yuan dynasty prime minister Toqto'a and others. According to the History of Song, Yue Fei was named "Fei", meaning to fly, because at the time he was born, "a large bird like a swan landed on the roof of his house".
Е-сонгтың ханзадасы Юэ хроникасы
"Сон патшалығының Юэ ханзадасы туралы жылнама" 1924 жылы Цян Рувен (錢汝雯) жазған.
The Chronicle of Yue, Prince of E of Song was written by Qian Ruwen (錢汝雯) in 1924.
Туу және ерте өмір
Бірнеше дереккөздер Юэ Хэнань провинциясының Аньян префектурасының Танььин округінде кедей шаруа отбасында дүниеге келгенін айтады. Шу Юе Кванчуань бойынша, өлмейтін Чэнь Туань, көшпелі діни қызметкерге ұқсап, Юэ Фэйдің әкесі Юэ Хэге (岳和) ескертті: егер нәресте Юэ Фэй жылай бастаса, әйелі мен баласын саз құмыраға салып қою керек. Бірнеше күннен кейін бір бала Юэ Фэйдің қолын тым қатты қысып, ол жылай бастады. Көп ұзамай жаңбыр жауып, Сары өзен тасып, ауылды жойып жіберді. Юэ Фэйдің әкесі құмыраны өзенге ағызып бара жатқанда ұстап тұрды, бірақ ақырында суға батып кетті. Юэ Фэйдің өмірбаянында да су тасқыны туралы айтылса да, онда Юэ Хуоның аман қалғаны жазылған. Онда былай делінген:
Several sources state that Yue was born into a poor tenant farmer's family in Tangyin County, Anyang prefecture, Henan province. According to the Shuo Yue Quanzhuan, the immortal Chen Tuan, disguised as a wandering priest, warned Yue Fei's father, Yue He (岳和), to put his wife and child inside a clay jar if the infant Yue Fei began to cry. A few days later, a young child squeezed Yue Fei's hand too hard and he began to cry. Soon, it began to rain and the Yellow River flooded, wiping out the village. Yue Fei's father held onto the clay jar as it was swept down the river, but eventually drowned. Although the much older Biography of Yue Fei also mentions the flood, it states Yue Huo survived. It reads,
"[Оның ұстазы Чжоу Тунның] қайтысынан кейін, [Юэ Фэй] оның қабірінде құрбандық шалған. Әкесі оны адалдығы үшін мақтап: «Егер сен мемлекеттік істермен айналысуға белгіленсең, империя үшін өзіңді құрбан етесің бе және міндетің үшін өлесің бе?» - деп сұрады. (侗死，溯望設祭于其冢。父義之，曰："汝為時用，其徇國死義乎。) Ежелгі Қытайда ата-анасы қайтыс болғанда, заң бойынша адамдар міндетті түрде аза тұту мерзімін сақтау үшін уақытша жұмысынан кетуге тиіс болған. Мысалы, Юэ әкесінің өліміне үш жыл бойы аза тұтуға тиіс болған, бірақ іс жүзінде бар болғаны 27 ай аза тұтқан. Осы уақыт ішінде ол қалың матадан тігілген аза киімдерін, бас киімдерін және шәрбат киімдерін киген, ал жібек киімдерден бас тартқан. 1136 жылы анасы қайтыс болғанда, ол аза кезеңі үшін Цзинь әулетіне қарсы шешуші шайқастан бас тартты, бірақ генералдары оны қайта оралуға өтінгендіктен, азаны қысқартуға мәжбүр болды. Жауынгерлік өнер шебері Лян Шоюдың кітабында былай делінген: «Дапэн – ежелгі Қытайда өмір сүрген ұлы құс. Аңыз бойынша, Дапэн Цзинчи Мингуан Будданың басының үстінде күзетші болып тұрған. Дапэн кез келген аймақтағы барлық жамандықты жоя алатын. Тіпті Маймыл патша да оған тең келмеген. Сун әулеті кезінде үкімет жемқорлыққа батқан, ал шетелдіктер Қытайға үнемі шабуыл жасаған. Сакиамуни Дапэнді Қытайды қорғау үшін жерге жіберді. Дапэн Жерге түсіп, Юэ Фэй болып дүниеге келді».
After [the death of his teacher Zhou Tong], [Yue Fei] would offer sacrifices at his tomb. His father praised him for his faithfulness and asked him, "When you are employed to cope with the affairs of the time, will you then not have to sacrifice yourself for the empire and die for your duty?" (侗死，溯望設祭于其冢。父義之，曰："汝為時用，其徇國死義乎。) In ancient China, a person was required by law to temporarily resign from their job when their parents died so they could observe the customary period of mourning. For instance, Yue would have had to mourn his father's death for three years, but in all actually only 27 months. During this time, he would wear coarse mourning robes, caps, and slippers, while abstaining from silken garments. When his mother died in 1136, he retired from a decisive battle against the Jin dynasty for the mourning period, but he was forced to cut the bereavement short because his generals begged him to come back. According to a book by martial arts master Liang Shouyu, "[A] Dapeng is a great bird that lived in ancient China. Legend has it, that Dapeng Jinchi Mingwang was the guardian that stayed above the head of Gautama Buddha. Dapeng could get rid of all evil in any area. Even the Monkey King was no match for it. During the Song dynasty the government was corrupt and foreigners were constantly invading China. Sakyamuni sent Dapeng down to earth to protect China. Dapeng descended to Earth and was born as Yue Fei."
Жауынгерлік жаттығулар
"Юэ Фэйдің өмірбаянында" былай делінген: "Юэ Фэй табиғи күшке ие болды және ересек болғанға дейін 300 катилік садақты тартып, сегіз тас (960 кати) салмақты арбауылды қолдана алды. Юэ Фэй садақ атуды Чжоу Тонгтан үйренді. Ол барлық жаттығуларды меңгеріп, оң және сол қолдарымен атуды үйренді". "Шу Юэ Кванчуан" бойынша, Чжоу Юэ мен оның серті ант берген бауырларына садақ атуды және соғысқа қолданылатын он сегіз қарудың барлығын үйреткен. Бұл романда Юэнің Чжоудың үшінші шәкірті болғаны айтылады, ал одан бұрын Лин Чунг пен Лу Цзюньи, "Су маржасының" 108 барымташысының ішінде болған. "Е Ван Ши" жазбасында: "Юэ Фэй ересек болғанда, анасының әкесі Яо Давенг (姚大翁) Юэ Фэйге найзамен күресуді үйрету үшін найза шебері Чэнь Гуанды жалдады". Юэ Фэйдің өмірбаяны мен "Е Ван Ши" екеуінде де Юэдің ересек болғанға дейін немесе одан кейін Чжоу мен Ченнен білім алғаны айтылады. Бұл көздерде "ересектік" деген ұғымды білдіретін қытай ірісі – "жи гуан", бұл ежелгі қытай термині және "20 жасқа толу" дегенді білдіреді, онда жас жігіт ересектіктің әлеуметтік белгісі ретінде ресми бас киім киюге құқылы болды. Осылайша, ол 19 жасында әскерге қатарына қосылған кезде жекпе-жек өнерінің барлық білімін жинады.
The Biography of Yue Fei states, "Yue Fei possessed supernatural power and before his adulthood, he was able to draw a bow of 300 catties and a crossbow of eight stone (960 catties, ). Yue Fei learned archery from Zhou Tong. He learned everything and could shoot with his left and right hands." Shuo Yue Quanzhuan states Zhou teaches Yue and his sworn brothers archery and all of the eighteen weapons of war. This novel also says Yue was Zhou's third student after Lin Chong and Lu Junyi of the 108 outlaws in Water Margin. The E Wang Shi records, "When Yue Fei reached adulthood, his maternal grandfather, Yao Daweng (姚大翁), hired a spear expert, Chen Guang, to teach Yue Fei spear fighting." Both the Biography of Yue Fei and E Wang Shi mention Yue learning from Zhou and Chen at or before his adulthood. The Chinese character representing "adulthood" in these sources is ji guan , an ancient Chinese term that means "20 years old" where a young man was able to wear a formal headdress as a social status of adulthood. So he gained all of his martial arts knowledge by the time he joined the army at the age of 19.
Сурет
Оңтүстік Сун дәуірінің суретшісі Лю Сонгнян (劉松年) (1174–1224), реалистік туындыларымен әйгіт болған, "Қайта жаңғырудың төрт генералы" (中興四將) атты сурет салды. Топтық суретте сегіз адам бейнеленген – төрт генерал және төрт қызметші. Сол жақтан бастап: қызметші, Юэ Фэй, қызметші, Чжан Цзюнь (張浚), Хан Шичжун (韓世忠), қызметші, Лю Гуанши (劉光世) және қызметші. Чжэцзян университетінің тарих профессоры Хэ Зонглинің сөзіне қарағанда, сурет Юэ Фэйдің Ханчжоудағы қабіріндегі мүсінге қарағанда, бойы кішкентай, денесі тоқ, көбірек ғалым сияқты генерал екенін көрсетеді. Ал мүсін оны ұзын бойлы әрі жіңішке етіп бейнелейді. Юэ Фэй ғибадатханасы әкімшілігінің қызметкері Шэнь Лисин, "Қайта жаңғырудың төрт генералы" суретіндегі Юэ Фэйдің портреті генералдың ең нақты суреті деп санайды.
Southern Song era artist Liu Songnian (劉松年) (1174–1224), who was best known for his realistic works, painted a picture, "Four Generals of the Restoration" (中興四將). The group portrait shows eight people – four generals and four attendants. Starting from the left: attendant, Yue Fei, attendant, Zhang Jun (張浚), Han Shizhong (韓世忠), attendant, Liu Guangshi (劉光世), and attendant. According to history professor He Zongli of Zhejiang University, the painting shows Yue was more of a scholarly looking general with a shorter stature and chubbier build than the statue of him currently displayed in his tomb in Hangzhou, which portrays him as being tall and skinny. Shen Lixin, an official with the Yue Fei Temple Administration, holds the portrait of Yue Fei from the "Four Generals of the Restoration" to be the most accurate likeness of the general in existence.
Кейіпкер
Мифтен мифке: Юэ Фэйдің өмірбаянының кейпі деген еңбегінде белгілі синолог Хеллмут Вильгельм Юэ Фэй өзінің өмірін өткен дәуірлердің әйгілі қытай батырларының үлгісімен қалыптастырғанын және бұл оның шейіт болуына соқтырғанын айтты. Бірақ ол мемлекеттік қызметке толыққанды қабылданған емес. Екінші теория бойынша, ол өзінің сүйікті батырларына еліктеу ниетімен әскерге біткен. Ал кейбір деректерде ол оның туған баласы екендігі айтылады.
In his From Myth to Myth: The Case of Yüeh Fei's Biography, noted Sinologist Hellmut Wilhelm concluded that Yue Fei purposely patterned his life after famous Chinese heroes from dynasties past and that this ultimately led to his martyrdom. but he was never a full fledged member of the civil service rank. A second theory is that he joined the military in the hopes of emulating his favorite heroes. whilst others claim he was his biological son;