Кіріспе

Римдік бостандық әйел және император Неронның сүйіктісі Клаудия Акте – ежелгі Римнің бостандық алған әйелдерінің бірі, император Неронның сүйіктісі болған. Ол Кіші Азиядан шыққан және император Клавдийдің Ликия мен Памфилияны Рим империясына қосып алғаннан кейін оның құлы болған болуы мүмкін; немесе оны Клавдийдің қызы Октавия кейінірек сатып алған болуы да мүмкін.

Неронмен қарым-қатынасы

Император Клавдий, Неронның анасы Агриппина Кішінің әкесі, 49 жылы қызына үйленді және осылайша Неронның әкесі болды. Клавдийдің қызы Октавия (оның әйелі Мессалинадан) сол кезде Неронның әйелі болды. Нерон мен Октавия 53 жылы үйленді, ал Нерон 54 жылы император болды, оның үлкен ағасы/әкесі қайтыс болғаннан кейін – замандас тарихшылардың пікірінше, оның қызы/әйелі Агриппина Кіші, Неронның анасы, уландырған. Нерон билік құрғаннан кейін бір жыл өткен соң, Сенека Кіші мен Буррдың ықпалымен, Агриппина Кішінің қарсылығына қарамастан, Нерон Актені сүйіктісі етіп алды. Сенека ерекше қызығушылық танытты, жас шәкірті әйелі Октавияға қанағаттанбай, қауіпті жыныстық тәжірибелерге баруы мүмкін деп алаңдады. Сондықтан Акте Агриппинадан қашып, қауіпсіз балама ретінде көрінді. Сенека мен Бурр Агриппинаның саяси ықпалы мен әдістерінен алаңдады, әсіресе оның күйеуі, император Клавдийдің болуы мүмкін улануынан кейін. Дегенмен, Неронның Октавиямен саяси маңызы бар некесіне зиян келтірмеу үшін Актемен қарым-қатынасқан мүмкіндігінше құпия сақталды. Отон, Клавдий Сенеций және Анней Серен Нерон мен Актеге құпия кездесулеріне көмектесті. Сенеканың шәкірті Серен тіпті Акте өзінің сүйіктісі екенін көрсетуге тырысты, күдік тудырмау үшін. Олар Нерон 17 жасында танысты, және олардың құмарлы, сезімтал қарым-қатынасы кем дегенде үш жылға созылды. Нерон Актеге үйленгісі келді және оның патшалық тегін көрсететін шежіре жасады; тіпті ол бұрынғы консулдарға оның патшалық құқығына ант беруге дайындалуға пара берді, бұл әрекеті анасы Агриппинаны ашуландырды, ол өзінің беделді патриций тегімен мақтанды.

Империяға әсері

Неронның сүйіктісі болғандықтан, Акт Рим империясына елеулі ықпал ету мүмкіндігіне ие болған болуы мүмкін, бірақ оның нақты қандай ықпал еткені белгісіз. Тациттың айтуынша, Агриппина (Неронның анасы) ұлына белгілі бір эротикалық күш қолданған, ал Акт өзінің қауіпсіздігі үшін қорқып, Сенеканың ынталандыруымен Неронға осы күшке қарсы тұруға кеңес берген; ол Неронды анасымен инцест жағдайы жария болған жағдайда әскери-саяси салдарлар туралы ескерткен. Нерон мен Акт арасындағы қарым-қатынас Агриппинаның ұлына және, демек, империяға деген ықпалын азайтты. Агриппинаның Неронды Актеден бөлуге жасаған тырысыштары Неронның оған деген құштарлығын одан әрі арттырды, ал одан кейін туған жанжалдар Неронды империяны толық бақылауға алуға және, ақырында, анасын өлтіруге әкеп соқты.

Жетілген байлық

Актінің Велитрей, Путеоли және Сардиниядағы үйі мен мүлкі туралы жазбалар, ол Неронның сүйіктісі болған кезде жинаған мол байлыққа куәлік етеді. Ол императорлық сарайдан үйдегі қызметшілермен және мүліктерімен бірге кетті. Неронның өлімінен кейін, оның екі бұрынғы күтімшісімен бірге Акті оған лайықты римдік жерлеу рәсімін жасады, денесін өртеді. Оның қалдықтарын Неронның әкесі Домиций Аенобарбтың отбасының Пинциан төбелеріндегі мазартасына салды. Онда оның құлдары мен босатылғандарына арналған көптеген жазулар табылған. Актінің ескерткіш тақтасы Велитрейде табылды.

Әдебиетте

Акт Генрик Сиенкевичтің "Quo Vadis" романында және Мэри Тереза Рональдстың "Myself My Sepulchre" (сонымен қатар "Нерон" деп те аталады) романында кейіпкер ретінде пайда болады, және екеуінде де жасырын христиан ретінде бейнеленген. Ол Рике Шмид ойнаған "Нерон" фильмінде де көрінеді. Акт Александр Дюманың "Акт" романының басты кейіпкері. Акт Луи де Вулдың "Даңқты ақымақтық: Әулие Павел заманындағы роман" романында да кейіпкер ретінде кездеседі. Актінің өмірі мен Неронмен арақатынасы Лион Фойхтвангердің "Жалған Нерон" романында да суреттелген. Ол сондай-ақ Саймон Скарроудың 2020 жылғы "Императордың жерсіздігі" романының маңызды кейіпкері.