Кіріспе
Американдық әнші, актриса, қоғамдық белсенді Этта Мотен Барнетт (5 қараша 1901 жыл - 2 қаңтар 2004 жыл) – американдық актриса және контральто вокалисі, ол «Порги мен Бесс» операсындағы «Бесс» рөлімен есімдері танылды. Ол сахнада және экранда афроамерикалық әйелдер үшін жаңа бейнелер жасады. Өнердегі мансабынан кейін Барнетт Чикагода ірі меценат және қоғамдық белсенді ретінде жұмыс істеді, мәдени, әлеуметтік және діни мекемелерге қаржы жинады және көмек көрсетті. Ол сонымен қатар Чикагода радио бағдарламасын жүргізді және Африка елдеріне АҚШ-тың бірнеше ресми делегацияларына қатысты.
Etta Moten Barnett (November 5, 1901 – January 2, 2004) was an American actress and contralto vocalist, who was identified with her signature role of "Bess" in Porgy and Bess. She created new roles for African American women on stage and screen. After her performing career, Barnett was active in Chicago as a major philanthropist and civic activist, raising funds for and supporting cultural, social and church institutions. She also hosted a radio program in Chicago and represented the United States in several official delegations to nations in Africa.
Алғашқы жылдар
Этта Мотен Техас штатының Веймар қаласында, әкесі – методист пасторы Фримен Ф. Мотен және анасы – мұғалім Ида Норман Мотен отбасында дүниеге келді. Одан кейін ол Канзас штатының Квиндаро қаласындағы тарихи афроамерикандық колледж (HBCU) – Батыс университетіне оқуға түсті, онда музыканы оқыды. Оқу ақысын төлеу үшін ол Топека қаласының WREN радиосында квартетке қосылды, Шаутауква айналымында өнер көрсетті және жаздарын Джексон Джубилей әншілерімен бірге өткізді. Білімін Канзас университетінде аяқтады, 1931 жылы дауыс және драма мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол жаңа салынған Хох аудиториясында концерт берген алғашқы студент болды. Мотен Альфа Каппа Альфа әйелдер қауымының мүшесі болды, ол оның мансабы бойында қолдау желісін қамтамасыз етті.
Мансап
Этта Мотен Барнетттің алғашқы жұмысы Линкольн университетінде басталды. Ол оқытушылық келісімшарт алды, бірақ әкесі Нью-Йоркке көшетіні туралы хабарлаған соң ол келісімшарт қысқа мерзімді болды. Мотен Нью-Йорк қаласына көшіп барды, онда ол алғаш рет Ева Джесси хорымен солист ретінде өнер көрсетті. Джесси Виржил Томсон және Джордж Гершвинмен ынтымақтастықта жұмыс істеді. 1931 жылы ол Зора Нил Херстон жазған «Fast and Furious» музыкалық ревюында өнер көрсетті. 1934 жылдың 31 қаңтарында Мотен 20 ғасырда Ақ үйde өнер көрсеткен алғашқы африкалық-американдық болды, бұл Мари Селика Уильямс 1878 жылы президент Рутерфорд Б. Хейс және бірінші ханым Люси Вебб Хейс үшін өнер көрсеткенінен бері 50 жылдан астам уақыттан бері бірінші рет болды. Мотен президент Франклин Делано Рузвельттің туған күнін тойлау кезінде өзінің 1933 жылғы «Алтын қазушылар» фильмінен «Естен кеткен адам» әнін орындады. Бұл ән Рузвельттің сайлау кампаниясы кезінде «естен кеткен адамды» еске алатыны туралы уәдесін қайталады. Этта Мотен Барнетт музыка индустриясында бұл терминология пайда болғанға дейін ондаған жылдар бұрын осы шекараны басып өтті. Көрінеу бірақ тұрақты нәсілдік кемсітушілікке наразы болған Этта, кез келген жерге жету үшін «екі есе жақсы болуы керек» деп сеніп, табандылық танытты. Гершвин өзінің жаңа туындысындағы «Порги мен Бесс» рөлін орындау туралы пікір алмасты, оны оның ойында жазған болатын. Ол өзінің контральто диапазонынан жоғары рөлді ойнауға тырысуға алаңдады. 1942 жылғы қайта жандануда Бесс рөлі қайта жазылды. Ол «Бесс» рөлін қабылдады, бірақ «негр» деген сөзді әндей алмады, содан кейін Ира Гершвин оны либреттодан алып тастады. Бродвейде және 1945 жылға дейін жалғасқан ұлттық гастрольдік қойылымдар арқылы ол Бесс рөлін өзінің есімдік рөліне айналдырды. Тарихшы Анжела Тейттің сөзіне сүйенсек, Мотен Барнетттің бағдарламасы, мәдени мәселелердің кең ауқымын қамтыған, бәлкім, «қара әйелдің қара тыңдаушылар үшін жасалған және кең аудиторияға ие болған алғашқы радио хабарлары» болды. 1957 жылдың 6 наурызында Мотен Барнетт доктор Мартин Лютер Кингтің сұхбатын алды. Олар екеуі де Гананың Ұлыбританиядан тәуелсіздігін тойлауға қатысып отырды – ол Клод Барнетттің әйелі, вице-президент Ричард Никсон басқаратын АҚШ делегациясының көрнекті мүшесі, ал Кинг Монтгомери автобустарын бойкоттаудан кейін, әлемдегі қысымға ұшыраған адамдарды азат етуге қызығушылық танытқан, бірақ Гананың Тәуелсіздік күні тойында ресми өкілдігі болмаған адам ретінде келді. Бұл әңгіме Гана радиосының студиясында жазылған, онда Мотен Барнетт Чикагодағы хабарлары үшін жазбалар жинады, және бұл жазбалар Конгресс кітапханасында және Шомбург кітапханасында сақталады.
Gershwin discussed her singing the part of "Bess" in his new work Porgy and Bess, which he had written with her in mind. She was concerned about trying a role above her natural range of contralto. In the 1942 revival, the part of Bess was rewritten. She did accept the role of "Bess", but she would not sing the word "nigger", which Ira Gershwin subsequently wrote out of the libretto. Through her performances on Broadway and with the national touring company until 1945, she captured Bess as her signature role. According to historian Angela Tate, Moten Barnett's program, which covered a wide range of cultural issues, was perhaps the first "Black woman’s radio broadcast created for Black listeners that also had a broader audience." On March 6, 1957, Moten Barnett interviewed Dr. Martin Luther King Jr. in Accra, Ghana, where they were both attending the celebration of Ghana's independence from Great Britain—she as the wife of Claude Barnett, a prominent member of the official U. S. delegation headed by Vice President Richard Nixon, and King, fresh from the Montgomery Bus Boycott, as a man interested in the liberation of oppressed people globally, but with no official place in Ghana's Independence Day festivities. The recording of this conversation, conducted in a Ghanaian radio studio where Moten Barnett was gathering recordings for her Chicago broadcasts, is also available at the Library of Congress and the Schomburg Library.
Жеке өмір
1918 жылы ол өзінің орта мектептегі мұғалімі болған Кёртис Брукске тұрмысқа шықты. Олардың үш қызы болды: Сью, Глэдис және Этта Ви, бірақ алты жыл некеде тұрғаннан кейін ажырасты. 1934 жылы Нью-Йоркте тұрып, жұмыс істеп жүрген кезінде Мотен екінші рет үйленді, ол Чикагодағы Associated Negro Press басшысы Клод Альберт Барнеттке тұрмысқа шықты. Олар 33 жыл бақытты некеде өмір сүрді, ол 1967 жылы қайтыс болғанға дейін. Этта Мотен Барнетт 2004 жылы Чикагодағы Mercy ауруханасында 102 жасында қарын безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды.