Кіріспе

1915 жылы Джек Лондонның ғылыми фантастикалық романы

«Жұлдызды саяхатшы» – американдық жазушы Джек Лондонның 1915 жылы жарық көрген романы (Ұлыбританияда «Жақет» деп жарияланды). Бұл ғылыми фантастика жанрына жатады және мистика мен қайта туу тақырыптарын қамтиды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Фрейминг туралы әңгімені бірінші тұлғада университет профессоры, кісі өлтіргені үшін Сан-Квентин мемлекеттік түрмесінде өмір бойына бас бостандығынан айырылып отырған Даррел Стэндинг баяндайды. Түрме қызметкерлері оның рухын "жакет" деп аталатын азаптау құрылғысы арқылы сындыруға тырысады, бұл бүкіл денесін қысып, стенокардияны тудыратын тығыз байланған кенептен жасалған жакет. Стэндинг азапқа төзудің жолын транс күйіне ену арқылы табады, онда ол жұлдыздар арасында серуендеп, өткен өмірлердің бөліктерін бастан кешіреді. Мен жұлдызаралық кеңістікті басып өттім, зор саяхатқа бет алғанымды біліп, көтеріңкі сезімде болдым, соңында барлық ғарыштық формулаларды тауып, ғаламның соңғы құпиясын түсінемін. Менің қолымда ұзын шыны таяқ болды. Осы таяқтың ұшымен өтетін әр жұлдызға тиіп өтуім керек екені маған түсінікті болды. Егер бір жұлдызды жіберіп алсам, ойлап табуға келмейтін, мәңгілік жаза мен кінәге толы түбі жоқ құдыққа құлап кететінімді толық сеніммен білдім.

Өмірбаян

Бұл өткен өмірлер туралы баяндамалар туындының негізін құрайды. Олар – әртүрлі дәуірлер мен мәдениеттерде орын алатын, өте әсерлі жазылған, бірақ байланысы үзілген және аяқталмаған шағын эпизодтардың тізбегі. Кевин Старрдың сөзіне сәйкес, Лондон Американың батысы туралы тарихи роман жазуды жоспарлаған және осы материалдың бір бөлігін «Жұлдызды саяхатшы» романында пайдаланған. Жакет сол кезде Сан-Квентин түрмесінде қолданылған; Джек Лондонның оның сипаттамалары Эд Моррелл деген бұрынғы қылмыскермен сұхбаттасуларына негізделген, ал Лондон оны романдағы кейіпкердің аты ретінде қолданған. 1890 жылдары Оңтүстік Тынық мұхиты теміржолын тонаған Сонтаг және Эванс тобының құрамында болған Моррелл Калифорния түрмелерінде он төрт жыл (1894–1908) жазасын өтеген, оның ішінде бесеуі жеке камерада. Лондон оның жазасын жеңілдетуді қолдаған. Моррелл бостандыққа шыққаннан кейін Лондонның «Сұлулық ранчосында» жиі қонақ болған.

Мұра

1920 жылы «Жұлдызды саяхатшы» атты нұсқаусыз фильм жарық көрді, онда сол кездегі танымал театр және кино актері Куртенэй Фут доктор Хью Стэндинг рөлін ойнады. 2005 жылғы «Жакет» фильмінің авторы ретінде Марк Рокко мен Том Бликер көрсетілген. Джек Лондон есімдері аталмаған. Дегенмен, режиссер фильмнің «Джек Лондонның әңгімесіне айналған нақты оқиғаға шала-шала негізделгенін» айтты. Х.П. Лавкрафттың «Жұлдызды саяхатшы» кітабының бір данасы болған, ал Эдвард Гимонт бұл кітаптың оның және Э. Хоффман Прайс есімдерімен жазылған 1933 жылғы «Күміс кілт есіктерінен өту» әңгімесіне әсер еткенін болжайды.