Кіріспе

Суық соғыс кезеңіндегі Шығыс блогы елдеріне қатысты эмбарго, CoCom-ның басқа қолданыстары

Көпжақты экспорттық бақылау жөніндегі үйлестіру комитеті (CoCom) Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейінгі алғашқы бес жылда, суық соғыс кезінде, Батыс блогы тарапынан құрылған болатын. CoCom-ның мақсаты – Келес (Comecon) елдеріне эмбарго салу еді. CoCom 1994 жылдың 31 наурызында қызметін тоқтатты, ал эмбаргоға алынған тауарлардың сол кездегі тізімі мүше елдерде 1996 жылы оның орнын бастан аяқ ауыстырған Вассенаар келісімі құрылғанға дейін сақталды.

Заңдар мен ережелер

Америка Құрама Штаттарында CoCom талаптары 1960 жылдары Қару-жарақ экспортын бақылау туралы заң (AECA) және Мемлекеттік департаменттің AECA бойынша Халықаралық қару-жарақ саудасы ережелері (ITAR) арқылы іске асырылды, бұл ережелер бүгінгі күнге дейін қолданыста.

Құқық бұзушылықтар

Жапонияның «Тошиба» машиналар компаниясы мен Норвегияның «Конгсберг» тобы 1982 және 1984 жылдар аралығында КСРО-ға сегіз сандық бақылаумен жұмыс істейтін (CNC) пернелік фрезерлеу станогын жеткізді, бұл CoCom ережелерін бұзу болды. АҚШ-тың пікірінше, бұл советтік теңіз асты кемелерінің анықталмау қабілетін күрт арттырды. Конгресс «Тошибаға» санкция салу және оның өнімдерін АҚШ-қа импорттауға тыйым салу туралы шешім қабылдады. Бұған байланысты француз станок жасаушы «Forest Line» компаниясы жойғыш ұшақтардың фюзеляждарын және жоғары қуатты реактивтік қозғалтқыштарға арналған турбиналық лопастарды жасауға арналған бірнеше станокты экспорттады. Бұл ақпарат Норвегия полициясы «Тошиба-Конгсберг» скандалын терген кезде анықталды.

GPS

GPS технологиясында "CoCom Limits" термині GPS қабылдағыштарына қойылған шектеуді білдіреді, ол құрылғы жылдамдығы мен/немесе биіктігі белгілі бір деңгейден жоғары есептелгенде оның мүмкіндіктерін шектейді. Бұл шектеу, GPS-ті континентаралық баллистикалық зымырандар сияқты қолданудан қорғау мақсатында енгізілген. Кейбір өндірушілер бұл шектеуді жылдамдық және биіктік лимиттеріне бірдей жеткен кезде ғана қолданады, ал басқалары лимиттердің біреуіне жеткенде іздеуді тоқтатып тастайды. Соңғы жағдайда, бұл кейбір құрылғылардың жоғары биіктіктегі аэростаттарда жұмыс істемеуіне себеп болады. Ракета технологиясын бақылау режимінің техникалық қосымшасы, 11.A.3 тармағы, GNSS қабылдағыштары үшін 600 м/с жылдамдық шегін белгілейді.