Кіріспе
Солтүстік Каролина штатының заң шығарушы органы – Солтүстік Каролина штаты үкіметінің екі палаталы заң шығарушы органы. Заң шығарушы орган екі палатадан тұрады: Сенат және Өкілдер палатасы. Бас Ассамблея Рали қаласындағы Солтүстік Каролина штатының заң шығару ғимаратында отырыс өткізеді. Бас Ассамблея Солтүстік Каролина штатының заңдарын, сондай-ақ Бас Жарғылар деп аталатын заңдарды жасайды және қабылдайды. Бас Ассамблея – Солтүстік Каролина Өкілдер палатасынан (1868 жылға дейін Солтүстік Каролина Қоғамдар палатасы деп аталған) және Солтүстік Каролина Сенатынан тұратын екі палаталы заң шығарушы орган. 1868 жылдан бері Палатада 120 мүше, ал Сенатта 50 мүше бар. Екі палатаның да өкілеттік мерзімі шектеулі емес. Екі палата да екі жылдық мерзімге сайланады және қазіргі уақытта Республикалық партия бақылауында, ветоны жою үшін қажетті үштен екі көпшілікпен.
the building
The North Carolina General Assembly is the bicameral legislature of the state government of North Carolina. The legislature consists of two chambers: the Senate and the House of Representatives. The General Assembly meets in the North Carolina State Legislative Building in Raleigh. The General Assembly drafts and legislates the state laws of North Carolina, also known as the General Statutes. The General Assembly is a bicameral legislature, consisting of the North Carolina House of Representatives (formerly called the North Carolina House of Commons until 1868) and the North Carolina Senate. Since 1868, the House has had 120 members, while the Senate has had 50 members. There are no term limits for either chamber. Both chambers have two year terms and are currently controlled by the Republican Party, by three fifths majority necessary to override vetoes.
Колониялық кезең
Солтүстік Каролина штатының заң шығарушы органының тамыры 1665 жылы губернатор Уильям Драммонд шақырған «Албемарл округі» үшін өткен алғашқы жиналысқа дейін жетеді. Албемарл округі – британдық Каролина колониясының бір бөлігі (1729 жылы корольдік провинцияға дейін «Лордс Проприетерлердің» басқаруында болған), ол ақырында Солтүстік Каролинаға айналды. Шамамен 1666 жылдан 1697 жылға дейін губернатор, оның кеңесі және еркін иеленушілер сайлаған түрлі округтер мен қалалардың өкілдері бір палаталы заң шығарушы орган ретінде бірге отырды. 1697 жылға қарай бұл екі палаталы органға айналды, губернатор мен оның кеңесі – жоғарғы палата, ал Буржуаздар палатасы – сайланған төменгі палата болды. Палата, кейде жай ғана «Ассамблея» деп аталатын, тек губернатор шақырғанда ғана жинала алатын, бірақ өз ережелерін белгілеуге және өз спикерін сайлауға құқылы болды. Палата губернатордың жалақысын да бақылап, губернатор Палатаның көпшілігін ренжіткен жағдайда оны төлеуден бас тартты. Әрине, губернатор мен заң шығарушы орган арасындағы қақтығыстар жиі болды. «Солтүстік Каролина заңдарының» ерте жинағында айтылғандай, алғашқы «Жалпы екі жылдық жиналыс» «Капитан Ричард Сандерсонның үйінде» 1715 жылдың 17 қарашасында басталды және бірнеше рет кейінге жылжытылып, 1715 жылдың 19 қаңтарына дейін жалғасты.
Революция және алғашқы мемлекет құру
1774 және 1775 жылдары колония халқы американдық революция басталғанда корольдік губернатордан тәуелсіз провинциялық конгресс сайлады. Оның көпшілігі соңғы Бурджестер палатасының мүшелері болды. Барлығы бес провинциялық конгресс өткізілді. Бесінші конгресс 1776 жылы алғашқы конституцияны бекітті. Америка Құрама Штаттарының Тәуелсіздік декларациясына қол қойылғаннан кейін, Америка Құрама Штаттары әр колонияда әртүрлі заң шығарушы органдары бар тәуелсіз мемлекетке айналды. Атқарушы билікке деген ұзақ жылдар бойғы сенімсіздік салдарынан Солтүстік Каролина конституциясы штаттық үкіметтің ең қуатты органы ретінде Бас Ассамблеяны нығайтты. Халық сайлайтын екі палаталы заң шығарушы орган атқарушы және сот органдарының барлық лауазымдарын өзі сайлап тағайындады. Уильям С. Пауэлл "Солтүстік Каролина: Тарих" кітабында жазғандай, "Заң шығарушы билік осы кезден бастап басымдыққа ие болды. Губернатор – ассамблеяның құралы болды, оны ассамблея сайлап, қажет болған жағдайда алмастыра алатын. Губернатор "мемлекеттік кеңес" кеңесі мен келісімінсіз ешқандай маңызды қадам жасай алмады, сондай-ақ мемлекеттік кеңес мүшелерін тағайындау және қызметтен босатуда оның үні болмады". Бұл конституция халықтың бекітуіне ұсынылмады. Конгресс оны қабылдап, Конгрестің соңғы президенті Ричард Касвеллді жаңа заң шығарушы орган сайланып, қызметке кіргенге дейін әрекеттегі губернатор етіп тағайындады. Конституция бостандыққа шыққандар мен түсті терілі адамдарға қосымша құқықтар берді. 1776 жылғы конституцияның 9-шы толықтыруында былай делінген: "Ешбір бостандыққа ие адам ашық сотта, заңмен бекітілген жақсы адамдардан құралған қазылар алқасының бірауыздан шешімімен бұрынғыдай қолданылған тәртіп бойынша қылмыс жасағаны үшін айыпталуға жарамайды". Жеткілікті мүліктің иесі болған түсті терілі адамдарға дауыс беруге рұқсат етілді. Солтүстік Каролинаның алғашқы Бас Ассамблеясы 1777 жылдың 7 сәуірінде Нью-Берн қаласында шақырылды. Ол 38 округтің әрқайсынан бір мүшеден тұратын Сенаттан және бір округтен (кейіннен Оңтүстік-Батыс территориясының, содан кейін Теннессинің бөлігі болған Вашингтон округі) және 38 округтің әрқайсынан екі мүшеден тұратын Халық палатасынан, сонымен қатар үлкен қалалардың/округтардың әрқайсынан бір мүшеден (Эдентон, Галифакс, Хиллсборо, Нью-Берн, Солсбери және Уилмингтон округтары) құралды. Округтар 1835 жылға дейін Сенатта өкілдік етуді жалғастырды. Сенат пен Халық палатасы үшін тек жер иесі, протестант ерлер ғана қызмет ете алатын. Нат Тернердің 1831 жылғы құл көтерілісінен кейін штаттық заң шығарушы орган 1776 жылғы Конституцияда қара нәсілділерге берілген көптеген құқықтарды шектеді, құлға оқу мен жазуды үйретуді заңсыз деп жариялады. Олар сондай-ақ бостандыққа ие түсті терілі адамдардың құқықтарын шектеді, олардың сайлау құқығын және қару ұстау құқығын жойды, сондай-ақ оларға мектепке баруға немесе оқу мен жазуды үйренуге, сонымен қатар жұрт алдында уағыз айтуға тыйым салды. Ақ әкімшілер тарапынан субъективті түрде қолданылған бұл шаралар штаттағы қара нәсілділердің көпшілігін құқығынан айырды. 1904 жылға қарай қара нәсілді сайлаушылар жоқ болды. Шамамен 75 000 қара нәсілді ер азамат дауыс беру құқығынан айырылды. Африкалық американдықтар Солтүстік Каролинада ондаған жылдар бойы саясаттан шеттетілді, көпшілігі 1965 жылғы Дауыс беру құқығы туралы заң қабылданғаннан кейін ғана дауыс беру мүмкіндігін қайта иеленді, сондай-ақ федералдық бақылау және күзеу.
20 ғасыр
Лилиан Эксум Клемент 1921 жылы Бас Ассамблеяның алғашқы әйел мүшесі болды. Ауылдық заң шығарушылардың мемлекеттік демографиялық өзгерістерге қарамастан билікке ие болған басқа штаттардағыдай, Солтүстік Каролина штаты да палата мүшелерін сайлау әдісін қайта қарастыруға және конгресс орындықтарын қайта бөлуге мәжбүр болды, бұл әр он жылдық санақтан кейін жасалуы тиіс еді. Сегрегацияны жою (1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заң) және африкалық американдықтар мен басқа этникалық топтардың конституциялық дауыс беру құқығын қамтамасыз ету (1965 жылғы Дауыс беру құқығы туралы заң) кезеңінде АҚШ Жоғарғы Соты бірнеше штаттың заң шығарушы органдарының өкілдігі мен үлестіруін түзетуге әкелген шешімдер қабылдады. 1963 жылдың ақпан айында Бас Ассамблея Солтүстік Каролина штатының Заң шығару ғимаратында жұмысын бастады. 1966 жылдан бастап (АҚШ Жоғарғы Сотының «бір адам – бір дауыс» қағидасын бекіткен Рейнольдс пен Симс ісінен кейін) Солтүстік Каролина штатының палата мүшелері географиялық округтерден емес, шамамен тең халқы бар округтерден сайлануы керек болды. Округтар негізінде құрылған заң шығарушы орган ұзақ жылдар бойы ауылдық аймақтарды қолдап келді. Жаңа қалалық халық, оның ішінде аз ұлт өкілдері мен иммигранттар, заң шығарушы орындар мен қаржыландыру тұрғысынан тарихи тұрғыдан жеткіліксіз өкілдік етілді, бірақ штаттың демографиясы мен халқының саны қалалық жерлерге қарай өсті. Соттың шешімі осындай тәжірибелерді қолданатын басқа штаттарда да өзгерістер жасауды талап етті. Бұл өзгерістер кейбір қалалық және тығыз қоныстанған аудандардан толыққанды өкілдік беруге алғашқы мүмкіндік берді. Сонымен қатар, халық азын қоныстанған округтер заң шығарушы органға тұрғын өкіл сайлау мүмкіндігінен айырылды.
Жақында болған тарих
2001 жылы Солтүстік Каролина Жоғарғы соты көпмандатты сайлау округтері конституцияға қайшы екенін мәлімдеді.
Мүшелік
Бас Ассамблея 170 сайланған мүшеден тұрады, олардың 120-сы Солтүстік Каролина Өкілдер Палатасының, ал 50-сі Солтүстік Каролина Сенатының мүшелері. Әрбір мүше бір округтің өкілі болып табылады. Мүшелер жылына 13 951 доллар тұрақты жалақы алады, сонымен қатар күндізгі төлемдер мен жол шығындары да төленеді. Ассамблея қабылдаған заң шығарушылардың жалақысын арттыру туралы шешім келесі сайлаудан кейін күшіне енеді.
Құрылымы мен процесі
Заң шығарушы органның әрбір палатасында сегіз басшылық лауазым бар. Сенат басшылығы Сенат Президенті, уақытша президент, көпшілік көшбасшысы, көпшілік камшысы, көпшілік фракция төрағасы, азшылық көшбасшысы, азшылық камшысы және азшылық фракция төрағасынан тұрады. Конституцияға сәйкес, Сенат Президенті лауазымын вице-губернатор экс-официо (лауазымы бойынша) атқарады. Ол бұл қызметінде заң жобалары бойынша пікірсайыстарды жүргізеді және палатада тәртіпті сақтайды, бірақ палатаның жұмыс процесіне ықпалы шамалы. Сенатта дауыс беруге оның құқығы жоқ, тек дауыс тең түскен жағдайда ғана шешім қабылдауға қатыса алады. Уақытша президентті Сенаттың барлық мүшелері сайлайды. Ол комитеттерді тағайындайды. Қалған басшылық лауазымдар партиялық фракциялардың шешімімен іштей белгіленеді. Өкілдер палатасының басшылығы Сенаттағы басшылыққа ұқсас, бірақ Президент пен уақытша президент орнына, палатаны спикер және уақытша спикер басқарады. Спикер комитеттерді тағайындауға жауапты. Екі лауазымды да палатаның мүшелері толық құрамымен сайлайды, ал қалған лауазымдар партиялық фракциялармен айқындалады. Егер Өкілдер палатасында саяси күштер тең болса, бір спикердің орнына екі спикер сайлануы мүмкін. Әрбір палатаның тұрақты комитеттері ұсынылған заңдарды қарастырады, тыңдаулар өткізеді және түзетулер енгізеді.
Құзыреті
Солтүстік Каролинаның конституциясы штаттың заң шығару өкілеттігін Бас Ассамблеяға жүктеді; Бас Ассамблея штаттық заңдар/заңнамалар жасайды. Конституция барлық қолданыстағы заңдардың "Солтүстік Каролинаның Бас Ассамблеясы қабылдайды:" деп басталуын талап етеді, және осы тіркестен кейінгі сөздер ғана заңды күшіне ие. Қабылданған әрбір заң жобасының заңды жарамды тілі әр палатаның төрағаларының міндетті қолтаңбаларынан тұратын ратификация куәлігімен куәландырылады. Ассамблея салық салу және штаттық бюджетті бекіту құқығына ие. Конституцияда кіріс заңнамасын қабылдау үшін ерекше процедуралар белгіленген; барлық кіріс заңдары әр түрлі күндері үш рет оқылуы керек, дауыс беру тізілімінде әрбір заң шығарушының аты-жөні және олардың дауыс беру нәтижесі көрсетілуі керек, және барлық кіріс заңдары нақты мақсат үшін қаражат бөлуі тиіс. Заң шығару өкілеттігін толық құрам жүзеге асыруы керек, оны бір бөлігіне жүктеуге болмайды, және ассамблеяның бір сессиясында қабылданған шешімдер келесі сессияда жойылуы мүмкін. Губернатор Бас Ассамблея қабылдаған және мақұлдаған заң жобаларына қол қойып, оларды заңға айналдырады және мақұлдамайтын заң жобаларына вето қоюға құқылы. Ветоны ассамблеяның үштен екі көпшілігімен қабылдауға болады. Жергілікті заң жобалары және конгресс пен заң шығарушы округтерді қайта бөлу туралы шешімдер губернатордың ветосына жатпайды. Қалыпты заңнамадан басқа, Бас Ассамблеяның екі палатасы ветоға жатпайтын бірлескен қарарлар қабылдауға құқылы. Ассамблея штаттың әкімшілік бюрократиясының үстінен қадағалау билігін жүзеге асырады. Ол бірлескен қарар арқылы штаттық агенттіктерді ұйымдастыруға қатысты губернатордың жарлықтарын өзгерте алады. Оның Үкіметтік операциялар жөніндегі бірлескен заң шығару комиссиясы штаттық агенттіктердің құжаттарын алуға және агенттіктер мен мемлекеттік келісімшартшылардың нысандарын тексеруге құқылы. Барлық заң шығару комитеттері куәгерлердің куәлігін және құжаттарды талап етуге құқылы. Конституция Бас Ассамблеяға конституцияда көзделмеген атқарушы лауазымдарды толтыруға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, бұл орган штаттық атқарушы органдардың даулы сайлауларын бірлескен дауыс беру арқылы шешуге құқылы. Кейбір штаттық агенттік басшыларын тағайындау үшін оның кеңесі мен келісімі қажет. Ассамблея заңдарды қабылдау және бюджеттік шешімдер арқылы бюрократияға ықпал ете алады, агенттіктерді құру немесе тарату, әкімшілік ережелерді жою арқылы. Конституция Өкілдер палатасына сайланған штаттық лауазымды тұлғаларды қарапайым көпшілік дауыспен импичментке тартуға өкілеттік береді. Лауазымды тұлғаға импичмент жарияланса, Сенат сот отырысын өткізеді және үштен екі көпшілік дауыспен айыптап, оны қызметінен шеттетуге құқылы. Бас Ассамблея сондай-ақ екі үшінші көпшілік дауыспен губернатордың немесе судьяның қызмет етуге психикалық немесе физикалық жарамсыздығын анықтай алады. Бас Ассамблеяның штаттық конституцияға түзетулер енгізуді ұсынуға жалғыз құқығы бар. Егер ұсынылған түзетуді Палата мен Сенаттың үштен екі бөлігі қолдаса, ол штат бойынша референдум арқылы бекітіледі. Штаттық конституциялық түзетулер және федералды конституциялық түзетулерді ратификациялау туралы штаттық заң шығарушылардың дауыс беруі губернатордың ветосына жатпайды.
Сессиялар
Бас Ассамблеяның отырыстары мемлекеттік конституция мен мемлекеттік заңдарда белгіленген талаптарға сәйкес шақырылады. Отырыс кезінде заң шығарушы органның екі палатасы көбінесе дүйсенбі күні кешке, ал сейсенбі, сәрсенбі және бейсенбі күндері күндіз жиналады. Заң шығару комитеттері әдетте таңертең және кешкі сағаттарда жиналады.
Әкімшілік және қолдау агенттіктері
Бас Ассамблеяның әкімшілік қолдауын Заңнамалық қызметтер комиссиясы қадағалайды, ол әрбір палатадан бес мүшеден тұрады. Әрбір заң шығарушыға кем дегенде бір заң шығарушы көмекшісі немесе хатшы тағайындалады, олар заң шығарушылардың кестелерін ұйымдастырады, сайлаушылармен байланысты басқарады және саяси мәселелер бойынша кеңес береді. Кейбір заң шығарушылар қосымша штаттық қызметкерлерді жұмысқа алады. Бас Ассамблея мүшелері мен ғимараттарын Солтүстік Каролина Бас Ассамблеясының полициясы күзетіп сақтайды.