Оңтүстік Африка ақыны және суретшісі Брейтен Брейтенбах
Breyten Breytenbach
Брейтен Брейтенбах – оңтүстік африкалық ақын, жазушы, суретші. Апартеидке қарсы күрескен, саяси тұтқын болған тұлға. Африкаанс әдебиетінің маңызды өкілі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Африка жазушысы және суретшісі (1939 жылы туған)
South African writer and painter (born 1939)
Брейтен Брейтенбах (/b//r//eɪ//t//ɛ//n// /'/b//ʌ//x/; 16 қыркүйек 1939 жылы туған) – Оңтүстік Африка жазушысы, ақыны және суретшісі. Ол апартеид тұсында Оңтүстік Африкаға қарсы шыққан диссидент ақын және оның өткір сынышысы ретінде әлемге танылды, сондай-ақ Ұлттық партия басқарған Оңтүстік Африка үкіметінің саяси тұтқыны болды. Брейтенбах африкаанс тілінде сөйлейтін адамдар арасында бейресми түрде өздерінің лауреат ақыны деп есептеледі және африкаанс әдебиетіндегі ең маңызды, қазірде өмірде жүрген ақындардың бірі. Ол сонымен қатар Франция азаматтығын да иеленеді.
Breyten Breytenbach ('/b//r//eɪ//t//ɛ//n// /'/b//ʌ//x/; born 16 September 1939) is a South African writer, poet, and painter who became internationally well known as a dissident poet and vocal critic of South Africa under apartheid, and as a political prisoner of the National Party led South African Government. Breytenbach is now informally considered by Afrikaans speakers as their poet laureate and is one of the most important living poets in Afrikaans literature. He also holds French citizenship.
Өмірбаян
Брейтен Брейтенбах Бонивейлде, Кейптауннан шамамен 180 км және Африканың ең оңтүстік нүктесі – Агульхас мүйісінен 100 км жерде дүниеге келген. Оның алғашқы білімі Хоэршколь Хугенотте мектебінде алды, кейін Кейптаун университетіндегі Микаэлис көркемсурет мектебінде көркем өнерді оқыды. Ол Оңтүстік Африка арнайы күштерінің 1-ші барлау командасын құрған Ян Брейтенбахтың ағасы, оның саяси көзқарастарына қатысты өткір қарсылық танытқан және марқұм Клоэте Брейтенбах, көптеп жарияланған соғыс тілшісі. Ұлттық партияның билікте болуына және оның апартеид саясатына қарсы белсенді саяси наразылығы оны 1960 жылдардың басында Оңтүстік Африканы тастап, Францияның Париж қаласына көшуге мәжбүр етті. Ол онда вьетнамдық тегі бар француз әйелі Йоландқа үйленді, осының салдарынан оған елге қайтуға рұқсат берілмеді. 1949 жылғы аралас некелерге тыйым салу туралы заң мен 1950 жылғы Адепсіздік туралы заң бойынша, әртүрлі нәсілді адамдардың жыныстық қатынасқа түсуі қылмыстық құлық деп есептелді. Ол француз журналисі Дафни Брейтенбахтың әкесі.
Breyten Breytenbach was born in Bonnievale, approximately 180 km from Cape Town and 100 km from the southernmost tip of Africa at Cape Agulhas. His early education was at Hoërskool Hugenote and he later studied fine arts at the Michaelis School of Fine Art at the University of Cape Town. He is the brother of Jan Breytenbach, co founder of the 1st Reconnaissance Commando of the South African Special Forces against whom he holds strongly opposing political views, and the late Cloete Breytenbach, a widely published war correspondent. His committed political dissent against the ruling National Party and its white supremacist policy of apartheid compelled him to leave South Africa for Paris, France, in the early 1960s, where he married a French woman of Vietnamese ancestry, Yolande, as a result of which he was not allowed to return. The then applicable Prohibition of Mixed Marriages Act of 1949 and Immorality Act (1950) made it a criminal offence for a person to have any sexual relations with a person of a different race. He is the father of the French journalist Daphnee Breytenbach.
Түрмеге қамау
1975 жылы Оңтүстік Африкаға заңсыз сапар кезінде ол тұтқындалып, мемлекетке қарсы қылмыс жасағаны үшін тоғыз жылға бас бостандығынан айырылды. Оның "Альбино террористің шынайы мойындауы" атты еңбегінде түрмеде отырған кезінің кейбір жайттары сипатталады. Андре Бринктің айтуынша, 1977 жылғы маусымда Брейтенбахқа жаңа және негізсіз айыптаулар тағылды, оның ішінде "Охела ұйымы" арқылы Роббен аралындағы түрмеге Совет теңіз күштерінің суасты қайықтарымен шабуыл жасауды жоспарлағаны да болды. Ақырында судья оны түрмеден хаттар мен өлеңдерді тығып әкеткені үшін ғана кінәлі деп тапты, оған 50 доллар айыппұл салынды. Түрмеде отырғанда Брейтенбах "Балада ван онтроу беминдес" ("Адал емес ғашықтар балладасы") атты өлеңін жазды. Франсуа Виллонның "Дэма де Темп дю Джадис балладасынан" шабыттанған Брейтенбах, африкалық диссиденттер Питер Блум, Ингрид Йонкер және өзінің африкаанс поэзиясын тастап, оған құрметсіздік жасаған опасыз ғашықтарға теңеді. 1982 жылы халықаралық наразылықтардың нәтижесінде босатылған Брейтенбах Парижге оралып, француз азаматтығын алды. 1994 жылы биліктегі Ұлттық партия құлатылып, апартеид жойылғаннан кейін, 2000 жылдың қаңтарында Брейтенбах Кейптаун университетінің Гуманитарлық ғылымдар мектебінде қонақ профессор болып жұмыс істеді. Ол сондай-ақ Дакардағы (Сенегал) Горе институтымен және Нью-Йорк университетіндегі Шығармашылық жазу бағдарламасымен де байланыста.
On an illegal trip to South Africa in 1975, he was arrested and sentenced to nine years' imprisonment for high treason. His work The True Confessions of an Albino Terrorist describes aspects of his imprisonment. According to André Brink, Breytenbach was retried in June 1977 on new and fanciful charges that, among other things, he had planned a submarine attack by the Soviet Navy on the prison at Robben Island through the conspiratorial "Okhela Organisation." In the end, the judge found him guilty only of having smuggled letters and poems out of jail for which he was fined $50. During his imprisonment, Breytenbach wrote the poem "Ballade van ontroue bemindes" ("Ballade of Unfaithful Lovers"). Inspired by François Villon's "Ballade des Dames du Temps Jadis", Breytenbach compared Afrikaner dissidents Peter Blum, Ingrid Jonker, and himself to unfaithful lovers, who had betrayed Afrikaans poetry by taking leave of it. Released in 1982 as a result of international protests, Breytenbach returned to Paris and obtained French citizenship. After free elections toppled the ruling National Party and ended apartheid in 1994, Breytenbach became a visiting professor at the University of Cape Town in the Graduate School of Humanities in January 2000 and is also involved with the Gorée Institute in Dakar (Senegal) and with New York University, where he teaches in the Graduate Creative Writing Program.
Шығармалары
Брейтенбахтың шығармаларына көптеген романдар, өлеңдер мен эсселер кіреді, олардың көпшілігі африкаанс тілінде жазылған. Көптеген шығармалары африкаанс тілінен ағылшын тіліне аударылған, ал кейбіреулері бастапқыда ағылшын тілінде жарияланған. Ол бейнелеу өнерімен де белгілі. Оның суреттері мен гравюралары әлемнің түрлі қалаларында, оның ішінде Йоханнесбург, Кейптаун, Гонконг, Амстердам, Стокгольм, Париж, Брюссель, Эдинбург және Нью-Йорк қалаларында көрмеге қойылған.
Breytenbach's work includes numerous volumes of novels, poetry and essays, many of which are in Afrikaans. Many have been translated from Afrikaans to English, and many were originally published in English. He is also known for his works of pictorial arts. Exhibitions of his paintings and prints have been shown in cities around the world, including Johannesburg, Cape Town, Hong Kong, Amsterdam, Stockholm, Paris, Brussels, Edinburgh and New York City.
Танымал мәдениетте
Брейтенбах – сатирикалық "I've Never Met a Nice South African" әнінде атымен айтылатын жалғыз адам. Баск рок-тобы Берри Тсарак 2005 жылғы "Jaio. Musika. Hil." альбомында оған арнап "Breyten" әнін жазды.
Breytenbach is the only exception mentioned by name in the satirical Apartheid era Spitting Image song "I've Never Met a Nice South African". The Basque rock band Berri Txarrak dedicated the song "Breyten" to him on their 2005 album Jaio. Musika. Hil.