Кіріспе

Ортағасырлық хирург Хью Люккский немесе Хью Боргонони (сонымен қатар Уго) (1160 – шамамен 1259 жылдары) ортағасырлық хирург болған. Ол және оның ұлы немесе шәкірті Теодорик Люккский 13 ғасырдың басында шарапты антисептик ретінде қолданғанымен атақты.

Луккалық Юго

Луккалық Гуг, сондай-ақ Уго де Боргонони 1160 жылы дүниеге келді, шамамен осы кезде корпус юрис оқыту кең таралған деп есептелді. Болонья университеті медицинаның «емдеу өнері» грамматика, диалектика, риторика, музыка және астрономия сияқты пәндеріне енгізген болатын. Ол медицинаның әкеден балаға көру арқылы берілетін кәсіп ретінде қалыптасқан кезеңнің соңындағы дәрігер болды. Ол Болоньяға келгенін және сол жерде хирург ретінде қайтыс болғанша қызмет еткенін болжанады. Кейбір адамдар оны Болонья хирургия мектебінің негізін қалаушы деп санайды, себебі ол жаңа жара емдеу әдісін ұсынды және жаңа дәуірдің бастамашысы болды. Бірақ кейбір дереккөздерде XIII ғасырдың басында Салерно медицина мектебінің салерниттік хирургиялық дәстүрі Пармалық Роланд арқылы Болоньяға әкелінгендігі айтылады, ал сол кезде Луккалық Гуг қаланың әскери хирургі ретінде жұмыс істеген. Ол 1218-1221 жылдар аралығында Болонья армиясымен крест жорығына қатысты. Соғыс жараларын емдеу барысында ол бас сүйегінің жараларын емдеудің ең тиімді жолы – іріңдеудің алдын алу екенін түсінді. Луккалық Гуг жараларды дезинфекциялау үшін шарапты пайдаланды. Оның техникасының аты-жөні көрсеткендей, ол шарапты негізінен антисептикалық қасиеттері үшін қолданды. Көп жағдайда ол шарапты қайнатып, содан кейін мақта немесе компресс, немесе екеуін де қайнатылған шарапқа малып жіберді. Осылайша, ол шараптың қасиетін түсініп, оның ауа арқылы заластануын болдырмақшы болды. Бесінші крест жорығы кезінде жараланған Болонья сарбаздарын емдеуден алған тәжірибесі оның техникасын жетілдіруге көмектесті, сондай-ақ бұл сапар оған өз идеяларының негізгі қағидаларын қалыптастыруға мүмкіндік берді.

Ол шарапты емдеу әдісі ретінде қашан тапты?

Өкінішке орай, оның осы техниканы қашан ашқаны туралы нақты жазба жоқ. Дегенмен, медицина тарихында операциялар кезінде басқалардың шарапты кеңінен қолдануы, оның көбінесе түрлі шөптермен немесе көптеген майлармен қосылып қолданылғанын көрсетеді. Сол кездегі хирургиялық операцияларда шарапты қолданудың басты және негізгі мақсаты – науқастың сезімін жою және операциядан кейінгі күні ауырсынуды ұмыттыру болды. Ал Луккалық Гюг, негізінен тәжірибелік білімге, сынақ пен қателік жолымен сүйенді, себебі оның ұстанған философиясы тәжірибені білімнің жалғыз көзі деп есептеді. Ол майлардың тым сырғалтықтап, хирургиялық операцияларда жараның шеттерін біріктіру үшін материал ретінде қолдануға қолайсыз деп тапты. Ол майлардың керісінше, шарап уақыт өте келе буланып, ішіндегі спиртпен бірге жараны тазалап, кептіретіндіктен, оны пайдалануды артық көрді.