1915 ж. Ғалиполи түбегіндегі Hill 60 шайқасы: Бірінші дүниежүзілік соғыстың маңызды кезеңі. Сувла және Скимитар төбелерін бағындыру мақсаты, қақтығыстар мен стратегиялар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1915 жылғы шайқас Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1915 жылғы Каннакале (Галлиполи) түбегіндегі шайқас.
Battle in 1915 during the First World War
the 1915 battle on Cannakale (Gallipoli) peninsula
60-шы төбенің шайқасы Галлиполи жорығының соңғы маңызды шабуылдарының бірі болды. Ол 1915 жылғы 21 тамызда генерал-майор Х. де Б. Де Лислидің британдық IX корпусының Сувла майданынан Сцимитар төбесіне жасаған шабуылымен бірге басталды, ал Фредерик Стопфорд бұрынғы бірнеше күнде қызметтен алынған еді. 60-шы төбе – Сарай Бейір тауларының солтүстік жағындағы төменгі қырат, ол Сувлаға бағытталған десантты бақылап тұрды. Бұл төбені Сцимитар төбесімен бірге басып алу Анзак және Сувла десанттарының сенімді байланысын қамтамасыз ететін еді. Одақтас күштер екі маңызды шабуыл жасады, біріншісі 21 тамызда, екіншісі 27 тамызда. Бірінші шабуыл төбенің төменгі бөліктерінде шектеулі табысқа жетті, бірақ Османдық қорғаушылар 22 тамызда жаңа австралиялық батальон шабуылды жалғастырғаннан кейін де биіктіктерді ұстап тұрды. Көмекші күштер жіберілді, бірақ 27 тамыздағы екінші маңызды шабуыл да осыған ұқсас нәтиже берді. Төбе маңындағы шайқас үш күнге созылды, бірақ шайқас аяқталғанда Османдық әскерлері төбені өз бақылауында қалдырды.
The Battle of Hill 60 was one of the last major assault of the Gallipoli Campaign. It was launched on 21 August 1915 to coincide with the attack on Scimitar Hill made from the Suvla front by Major General H. de B. De Lisle's British IX Corps, Frederick Stopford having been replaced in the few days previous. Hill 60 was a low knoll at the northern end of the Sari Bair range which dominated the Suvla landing. Capturing this hill along with Scimitar Hill would have allowed the Anzac and Suvla landings to be securely linked. Two major attacks were made by Allied forces, the first on 21 August and the second on 27 August. The first assault resulted in limited gains around the lower parts of the hill, but the Ottoman defenders managed to hold the heights even after the attack was continued by a fresh Australian battalion on 22 August. Reinforcements were committed, but nevertheless the second major assault on 27 August fared similarly, and although fighting around the summit continued over the course of three days, at the end of the battle the Ottoman forces remained in possession of the summit.
Шайқас
21 тамызда таңертең, шабуылға алдын ала жоспарланған Жаңа Зеландия артиллериясының қолдауы Сувла шабуылына бағытталды. 60-шы төбеге шабуылдың басталу уақыты 30 минутқа кейінге жылжытылды, осы уақытқа дейін артиллерия қолдау көрсетуге дайын болады деп күтілді. Нәтижесінде 60-шы төбе және оның айналасындағы аймақ дерлік ешқандай артиллериялық оққа ұшырамады, ал шабуылдаушылар түріктердің ескертілуіне байланысты қатты қарсылыққа тап болары анық болды. Жаңа Зеландия атқыштар полкі (NZMR) 3:30-да Османдық позицияларына қарай жолға шықты. Түрік сарбаздарының бір бөлігі, алға жылжып келе жатқан қатарды көріп, алдыңғы траншеяларын тастап, артқы траншеяларына қашты. 3:45-ке қарай жаңа зеландиялықтар алдыңғы позицияны басып алды. Сағат 16:00-де NZMR бірінші мақсатына жетті, бірақ сол жақтағы Үнді бригадасы мен оң жақтағы 4-ші австралиялық бригадасы олармен бірге болмады. Бірақ Коннаут рейнджерлері өздерінің бірінші мақсатын – Қабақтағы құдықтарды басып алды. NZMR командирі, Бригад генерал Эндрю Гамильтон Расселл, австралиялықтарға алға жылжуға бұйрық берді және Коннауттарға сол жақтан көмектесуді сұрады. «А» ротасы ғана алға жылжуға бұйрық берілгенімен, Коннаут сарбаздары араласып кеткендіктен, шабуылға барлық роталардан сарбаздардың тобы қатысты, олар «жауынгерлік құмарлыққа берілген». Төбенің батысындағы бірінші траншеядан өтіп, түріктер қашқанда, Коннауттар қалың мылтық пен пулемет атысынан, сондай-ақ дәл артиллериялық оқтан тоқтатылды. Тірі қалғандар бірінші траншеядағы позицияларын нығайтып, 5:15-тен бастап Гуркхалармен алмастырылды, ал Коннауттар құдықтарды қорғауға және нығайтуға көшті. Оң жақтан да қиындықтар туып тұрды. 100-шы төбеден 60-шы төбеге дейін түрік траншеялары мен артиллериясы 4-ші австралиялық бригадасы мен Хэмпширлер өтуге тиіс Кайяджик Дере аңғарын бақылап тұрды. Өткелден аман қалғандар сағат 17:00-ге қарай ор қазды. Артиллериялық оқ жақын маңдағы өсімдіктерді өртеп, көптеген жарақат алғандарды өртеді. Коннауттар кешкі сағат 19:00-ге дейін NZMR-мен байланыстырып, бірақ NZMR мен 4-ші австралиялық жаяу әскер бригадасы арасында әлі де алшақтық болды. 22 тамызда шабуылды жаңадан келген Австралияның 2-ші дивизиясының бөлігі болған Австралияның 18-ші батальоны күшейтті. Олар тәжірибелі сарбаздардан өзгеше болды, бірақ олардың тәжірибесі мен жабдықтары жеткіліксіз болды. Тек штыкпен шабуылдаған олар таңертеңгі шабуылда 750 сарбаздан 383-і қаза тапты. Шабуыл 27 тамызда қайта басталды және төбеге қарай одан әрі ілгерілеу жасалды, бірақ төбенің шыңы әлі де Османдықтардың бақылауында болды. 1915 жылдың 27 тамызында кешке Австралияның 3-ші жеңіл ат бригадасының 9-шы жеңіл ат полкі күш-жабдық ретінде жіберілді. Жаңа командир, подполковник Кареу Рейнелл басқарымындағы 75 сарбаздан тұратын топ жолдан адасып, Османдық пулеметтерінің астында қалды, көптеген сарбаздар мен Рейнелл қаза тапты. 10-шы жеңіл ат полкі соғысқа қатысты, 28 тамызда төбедегі кейбір траншеялар басып алынды, бірақ Османдықтар Сувланы бақылайтын маңызды солтүстік беткейді ұстап тұрды. Шабуылдар мен қарсы шабуылдар 29 тамыздағы 60-шы төбедегі соңғы шабуылға дейін жалғасты.
On the morning of 21 August, it was decided that the New Zealand artillery support, that had been planned to pre empt the attack, would be diverted to support the Suvla offensive. The start time for the advance on Hill 60 was put back by 30 minutes, by which time it was expected that the artillery would be available to support it. As a consequence Hill 60, and the area around it, received practically no bombardment and the attackers were guaranteed to face severe opposition because the Turks were alerted. The NZMR moved out at 3:30 with a approach march to the Ottoman positions. A number of Turks, on seeing the advancing lines abandoned their front trench, ran back to their rear trenches and, by 3:45, the New Zealanders began occupying the forward position. At 4 pm, the NZMR were in their first objective but neither the Indian Brigade on their left nor 4 Aust on their right were up with them though the Connaught Rangers had secured their first objective, the wells at Kabak. Brigadier General Andrew Hamilton Russell, the NZMR commander, ordered the Australians to push forward and requested that the Connaughts assist on the left flank. Although only 'A' Company was ordered forward, the Connaughts had become very mixed and the charge was made up from a crowd of men from all the companies, "mad with the lust for battle". Passing the first line trench on the west of the hill, with Turks running before them, the Connaughts were stopped by heavy rifle and machine gun fire from the crest as well as accurate artillery fire. The survivors consolidated their position in the first line trench, and were relieved by the Gurkhas from 5:15, leaving the Connaughts to concentrate on securing and fortifying the wells. The right flank was still having difficulties. From Hill 100 down to Hill 60, the Turkish trenches and artillery commanded the Kaiajik Dere valley which 4 Aust and the Hampshires had to cross. Those that survived the crossing had dug in at 5 pm. An artillery shell had set undergrowth on fire, burning many of the wounded to death. The Connaughts joined up with the NZMR to their right by 7 pm, but there was still a gap between the NZMR and the Australian 4th Infantry Brigade. On 22 August, the attack was reinforced by the Australian 18th Battalion which was part of the newly arrived Australian 2nd Division. The men were fresh and healthy, in stark contrast to the veteran troops, but were inexperienced and ill equipped. Attacking only with the bayonet, they suffered 383 casualties, out of 750 men, in their dawn attack on Hill 60. The assault resumed on 27 August and further progress was made up the slope, but the summit of the hill was still held by the Ottomans. On the evening of 27 August 1915, the 9th Light Horse Regiment, of the Australian 3rd Light Horse Brigade, were sent in as reinforcements. One wave of 75 men led by the new commander, Lieutenant Colonel Carew Reynell, lost its way and was caught in the open by Ottoman machine guns, with many soldiers and Reynell being killed. The 10th Light Horse Regiment was committed to the fighting, and on 28 August, some trenches at the summit were captured but the Ottomans clung to the vital northern face which overlooked Suvla. Attacking and counter attacking continued until this final assault on Hill 60 ended on 29 August 1915.
Салдары
60 төбеге жасалған шабуыл – Анзак аймағында 1915 жылғы желтоқсан айында эвакуацияға дейін одақтастар жүргізген соңғы шабуыл. Тарихшы Крис Колтхард Кларк бұл шайқасты "дұрыс басқарылмаған шабуылдардың тізбегі, нәтижесінде қымбатқа түскен және шатасқан шайқас" деп сипаттайды. Брэд Манераның сөзіне сәйкес, одақтастар "теңізге қарайтын беткейлерді басып алып, Анзак фланкін қамтамасыз етті және Сувламен байланыс орнатты". Дегенмен, бұл шабуыл одақтастарға қымбатқа түсті, олар 1100-ден астам жарақат алды. Австралияның 18-ші батальоны бірнеше апталық қақтығыстан кейін бастапқы күшінің үштен біріне дейін азайды. Австралиялық, 10-шы жеңіл атқыштар полкінің екінші лейтенанты Хьюго Тросселл шайқас кезінде көрсеткен батылдығы үшін Виктория кресімен марапатталды, бұл түбекте берілген соңғы награда. Одақтастардың бас қолбасшысы генерал Иан Гамильтон 29 тамызда: "Бүгін кешке біздің барлығымыз Анзактан келген жаңалықтарға байланысты жақсы көңілде болдық. Қазір біздің қолымыздағы 60-шы төбе Биюк Анафарта аңғарына бақылау мен отпен үстемдік етеді – бұл үлкен тактикалық жетістік" деп жазды. Бұл Birdwood-тың баяндамасына негізделген, ол дөңгелек толығымен басып алынғанын жаңылыс түсінді, ал шындығында түрік әскері 60-шы төбенің жартысын әлі де басып тұрды. Қараша айында Жаңа Зеландия саперлері 60-шы төбеге астынан тоннель қазып, шамасы үлкен кратер жасады, бірақ одақтастар оны баспады. Кейін түріктер одақтастардың позицияларын миналады. 60 төбедегі позициялар 12 желтоқсандағы эвакуацияға дейін миналанып, Расселдің жотасынан 45 минут бұрын эвакуациялау жоспарланған. 19-20 желтоқсан түнінде Анзак майданындағы барлық аман қалғандар Галлиполиден эвакуацияланды. Соғыстан кейін Түркиямен жасалған бейбіт келісімде "жауынгерлікте қаза тапқандардың жерленген жерлеріндегі жерге толық және эксклюзивті меншік құқығы, зираттар салу немесе ескерткіштер орнату мақсатында" қарастырылды. 1920 жылы Орталық қабірлер бөлімі зиратты Империялық соғыс қабірлері комиссиясына тапсырды. Бүгінде төбеде Hill 60 Ұлттар Достастығы Соғыс қабірлері комиссиясының зираты орналасқан.
The attack on Hill 60 was the last offensive action undertaken around Anzac by the Allies prior to the evacuation in December 1915. Historian Chris Coulthard Clark describes the battle as a series of " badly handled attacks which resulted in costly and confused fighting". The Allies were ultimately unsuccessful in capturing the hill's summit, although according to Brad Manera, the attack gained some advantage for the Allies, stating that by capturing the "seaward slopes, the Anzac flank was secured and the link with Suvla opened". Nevertheless, it proved costly with the Allies suffering over 1,100 casualties; the Australian 18th Battalion alone was reduced to one third of its original strength after less than a fortnight of action. One Australian, Second Lieutenant Hugo Throssell of the 10th Light Horse, received the Victoria Cross for his actions during the battle, the last VC to be awarded on the peninsula. General Ian Hamilton, the overall Allied commander, recorded on 29 August that "this evening we were all in good form owing to the news from Anzac. Knoll 60, now ours throughout, commands the Biyuk Anafarta valley with view and fire —a big tactical scoop." This was based on a report from Birdwood who mistakenly believed that the knoll itself had been taken whereas, in reality, the Turks still occupied half of Hill 60. During November, New Zealand sappers drove a mine under Hill 60 creating a large crater at the summit though the Allies did not occupy it. The Turks later mined the Allied positions. The positions on Hill 60 were mined prior to evacuation on 12 December, which was scheduled for 45 minutes prior to the evacuation of Russell's Top. On the night of 19–20 December, all survivors of the Anzac front were evacuated from Gallipoli. After the war, the peace treaty with Turkey included a provision for "full and exclusive rights of ownership over the land in which are situated the graves of those who fell in action, for the purpose of laying out cemeteries or erecting memorials". In 1920, the Central Graves unit handed over the cemetery to the Imperial War Graves Commission. Today, the hill is the location of the Hill 60 Commonwealth War Graves Commission Cemetery.