Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
NOTOC
Соке термині (['/s//oʊ//k/; көне ағылшын тілінде: soc, түбінде secan, "іздеу" сөзімен байланысты), Англияны нормандар басып алған кезде, көбінесе "сот өкілігін" білдірген, бірақ оның анық еместігі нақты бір анықтама беруге мүмкіндік бермейді.
NOTOC
The term soke ('/s//oʊ//k/; in Old English: soc, connected ultimately with secan, "to seek"), at the time of the Norman conquest of England, generally denoted "jurisdiction", but its vague usage makes it lack a single, precise definition.
Англосаксондық шығу тегі
"Sac and soc" сөз тіркесі ерте ағылшын тілінде сот өткізу құқығын білдірген ("soc" сөзінің негізгі мағынасы іздеумен байланысты болған сияқты; осыған байланысты soka faldae – лордтың сотын іздеу міндеті, ал secta ad molendinum – лордтың диірменін іздеу міндеті). Пауль Виноградов сияқты тарихшылар патшалық сақ пен сок үсынудың иммунитеттер мен франшизалар арқылы ұлттық сот жүйесін жергілікті сотпен алмастыруға мүмкіндік бергенін айтқан. Г. М. Тревелян жазғандай, "сақ пен сок арқылы жеке сот билігі мемлекеттік сот билігіне қарай бастады". Сақ пен сок, толь мен тим және инфангтефтің стандарттық үсынуы жүздік соттағы сот бастығының билігімен теңестірілді, патшалық сотқа тиіс билікті шектеді, мысалы, қолға түскен ұрыны дереу өлтіру құқығы (инфангтеф).
The phrase 'Sac and soc' was used in early English for the right to hold a court (the primary meaning of 'soc' seems to have involved seeking; thus soka faldae was the duty of seeking the lord's court, just as secta ad molendinum was the duty of seeking the lord's mill). Historians such as Paul Vinogradoff considered royal grants of sac and soc as opening the way for national to be replaced by local justice, through the creation of immunities or franchises. As G. M. Trevelyan wrote, "by grants of sac and soc private justice was encroaching on public justice". The standard grant of sac et soc, toll et team et infangthief represented the equivalent of the authority of the reeve at the hundred court, impinging on royal justice, for instance, in the right to slay a thief caught red handed (infangentheof).
Сокмен
Сокмен – негізінен шығыс округтерде, әсіресе Данелауда кездесетін жалға алушылар тобына жататын, еркін және тәуелді шаруалардың арасындағы ортаңғы жағдайды иеленген адамдар еді. Олар өздері жерлеріне салық төлеп, оны өздері басқаратын. Ауыл халқының 30-50 пайызын құрайтын сокмендер жерлерін сатып алып, сата алатын, бірақ жер иесінің сокесіне, сотына немесе билігіне міндетті борыштармен жүктеліп отырды. "Эли сауалнамасы" бойынша, "Домсдей кітабын" жасау шартында әрбір поместье үшін "қанша еркін шаруа бар; қанша сокмен бар және әрбір еркін шаруа мен сокменнің нешесі бар еді және қазір нешесі бар" екенін анықтау талап етілді.
A sokeman belonged to a class of tenants, found chiefly in the eastern counties, especially the Danelaw, occupying an intermediate position between the free tenants and the bond tenants, in that they owned and paid taxes on their land themselves. Forming between 30% and 50% of the countryside, they could buy and sell their land, but owed service to their lord's soke, court, or jurisdiction. According to the Ely Inquiry, the terms of remit for the Domesday Book specified determining for each manor "how many freemen; how many sokemen and how much each freeman and sokeman had and has".
Кейінгі дамуы
Нормандықтардың жаулап алуынан кейін, "сок" сөзінің нақты мағынасы туралы күмәндар туды. Көп қолданылатын "Interpretationes vocabulorum" трактатының кейбір нұсқаларында "сок" былай анықталған: aver fraunc court (нормандықша "еркін сотқа ие болу"), ал басқаларында – interpellacio maioris audientiae, бұл шамалы түсініксіздікпен claim ajustis et requeste деп түсіндіріледі:
After the Norman Conquest, doubt developed over the precise meaning of the word soke. In some versions of the much used tract Interpretationes vocabulorum, "soke" is defined: aver fraunc court (Norman for ‘to have a free court’), and in others as interpellacio maioris audientiae, which glosses somewhat ambiguously as claim ajustis et requeste:
Аумақтық
Сакеден өзгеше, соке термині кейде сот өкіметтігінің құқығы қолданған аумаққа қатысты қолданылды (мысалы, Питербороның сокесін қараңыз).
The term soke, unlike sake, sometimes applied to the district over which the right of jurisdiction extended (compare Soke of Peterborough).