Кіріспе

Мальтадағы ұлттық скауттық ұйым

1908 жылы құрылған Мальта скауттық қауымдастығы (TSAM) – Мальтадағы скауттық ұйым. TSAM әрқашан жоғары және құрметке лайық скауттық дәстүрді сақтап келді. Оның жетекшілері мен мүшелері жастар қозғалысының негізін қалаушы, Гилвеллдің лорды Роберт Баден-Пауэлл құрған және Бүкіләлемдік скауттық ұйымы (WOSM) одан әрі дамытқан скауттық идеалдарды ілгерілетуге міндеттенді. TSAM – болашаққа бағытталған жастар қозғалысы, үкіметтік емес ұйым (NGO) ретінде жергілікті және халықаралық деңгейде зор құрметке ие. Бұл Мальтадағы WOSM мойындаған жалғыз қауымдастық және Еуропалық скаут аймағының мүшесі. TSAM-ның мальтий тіліндегі ұраны "Kun Lest", ағылшын тілінен аударғанда "Дайын бол" деген мағына береді. TSAM-ның ресми логотипі мен мүшелік белгісінде Мальтаның сегіз қырлы кресі және скауттардың флори-де-лис мотиві бейнеленген.

Қысқаша тарих

Скаутинг, сондай-ақ Скауттар қозғалысы деп белгілі, – жастардың бүкіл әлемдік қозғалысы, мақсаты жастарды физикалық, рухани және зияли дамуларында қолдау көрсету, осылайша олар қоғамда құрылысшыл рөл атқара алады. Скаутинг 1907 жылы, британдық армияның генерал-лейтенанты Гилвелл лорды Роберт Баден-Пауэлл Англиядағы Браунси аралында алғашқы скауттар лагерін өткізген кезде басталды. Осы қысқаша шолу және оқиғалар мен Мальтадағы скауттардың бірінші дүниежүзілік соғыс (1914-1918) аяқталғанға дейін, соғыс кезінде және одан кейін болған маңызды даталар осы кезеңдегі басқа скауттық іс-шараларды жақсы түсінуге мүмкіндік береді. Британ империясының бір бөлігі болғандықтан, Мальта скаутинг басталган алғашқы елдердің бірі болды. Мальтадағы скаутинг тарихы оның тарихын көрсететін оқиғаларға толы. Аралдың Скауттар қозғалысының негізін қалаушы лорд Роберт Баден-Пауэллмен тығыз байланысы 1890-1893 жылдары оның ағасы, генерал сэр Генри Август Смиттың әскери хатшысы ретінде капитан шенімен қызмет еткеннен басталды. Мальтадағы скаутинг 1908 жылы, Ұлыбританияда құрылғаннан кейін бір жыл өткен соң басталды, ал Мальта скауттары Австралия, Ирландия, Жаңа Зеландия және Оңтүстік Африкамен бірге Британ аралдарынан тыс құрылған алғашқы қауымдастық болды. Мальталық скауттар 1909 жылы ресми түрде танылды және жыл соңына дейін барлығы жүз қырық төрт скаут жеті түрлі отрядқа тіркелді (Mizzi, 1989, 40-бет). 1-ші Слима скаут отряды 1909 жылдың 12 қазанында Ұлыбританияның Скауттар қауымдастығында тіркелу үшін өтініш берді, ал бір жылдан кейін, 1910 жылы ол The Boy Scouts Association-да екінші шетелдік отряд ретінде тіркелді. Осы кезде Мальтада 338 скаут және 3 скаут басшысы мүше ретінде тіркелген. Бас скаут Баден-Пауэлл аралға көп рет оралды, оның ішінде 1913 жылдың ақпанында Леди Олавемен бірге кешіккен бал айының бір бөлігі кезінде, сондай-ақ Баракка, Докярд, Флориана, Слима, Тинь және Валлеттадан алты отрядты тексергенде. Баден-Пауэлл 1911 жылы Лондондағы коронация кезінде шай ішкен екі скаутпен амандасып, қол берісті. 1913 жылдың 15 қыркүйегінде Мальта скауттар қауымдастығы Лондондағы Император штабында Скауттар қауымдастығының шетелдік филиалы ретінде ресми түрде тіркелді. 1909 жылдың қыркүйегінде тіркелген алғашқы мальтийлік скаут отряды – «Слима жер скауттары» (қызықтысы, 1-ші Слима скаут тобы Бернардтың өзі Ұлыбританиядан тыс ең көне белсенді скаут тобы болып табылады, ал 2009 жылы олар Мальтадағы скаутингтің 100 жылдығын атап өтті), содан кейін 1911 жылдың желтоқсанында «Барракка жер скауттары» тіркелді. 1913 жылдың 15 қыркүйегінде Мальтада жергілікті қауымдастық құрылды. 1914 жылдың тамызында соғыс жарияланды. Бірінші дүниежүзілік соғыс Мальтадағы скаутингке елеулі әсер етті, өйткені көптеген скаут басшылары британдық және мальтийлік әскерилер болды және олар Еуропадағы майданға жіберілді. Соғыс жарияланғаннан кейін бірнеше апта өткен соң Мальтадан бұл скауттар Батыс майданға аттанды. Лагерьтер тоқтатылған кезде скауттар өз еріктерімен соғысқа қатысты, аудармашылар, ауруханаларда, сауықтыру орталықтарында, шайханаларда, цензура кеңсесінде, жағалау күзетшілері және хабаршылар болып жұмыс істеді. 1915 жылдың қарашасына қарай 84 скаут соғыс міндетінде болды, олардың 44-і арнайы соғыс белгісіне ие болды. Алайда, соғыс соңына қарай мүшелік саны күрт өсті, ал 1917 жылдың 30 қарашасындағы қауымдастықтың жалпы жиналысында аралдағы 28 скаут отряды бар 1200 мүше туралы хабарланды. Гозода тіркелген алғашқы отряд 1916 жылдың қарашасында «Гозо орта мектебі» болды. 1917 жылдың 14 қазанында Мостада барлық скауттар үшін митинг өтті. Парадта екі аудандық скаут басшысы, 20 скаут басшысы, 33 скаут басшысының көмекшісі, 115 патруль басшысы және 625 скаут болды. Бас скаут лорд Метхен Мальта скауттар қауымдастығының бірінші арал комиссары, мырза Е. Бонавияға құжаттар тапсырды. Бойскауттар мен қыз скауттар қозғалысының евангелистік одақпен одақтас болғаны туралы айыптаулар туды, ал олардың мүшелері католиктер болды. 1925 жылдың тамызында Ұлыбританиядан келген скауттар тобы Римге Рим папасымен кездесуге барады, оның ішінде отыз төрт мальтийлік скауттар бар. Джон А. Мицци өзінің «Мальтадағы скаутинг: суреттелген тарих» (1989) кітабында Баден-Пауэллдің скауттарға айтқанын келтіреді: «Сіздің мінез-құлқыңыз бен жақсы әрекеттеріңіз арқылы Римдегі шіркеуіңіздің басшыларына скауттар ретінде сіздің екі қожайыны жоқ екенін көрсетіңіз, сіздің жалғыз Құдай және сіздің шіркеуіңіз. Сіздің скаут басшыларыңыз сізге жақсы католиктер ретінде міндетіңізді орындауға қалай көмектесу керектігін көрсететін сіздің үлкен ағаларыңыз ғана. Мен сіздерге мұны есте сақтауларыңызды және шіркеуіңіздің тәртібіне бағынуларыңызды қалаймын». (Mizzi, 1989, 115-бет). Мицци (1989) сонымен қатар Баден-Пауэллдің Мальтаға соңғы сапарында айтқанын келтіреді: «Мен бұл балалардағы үлкен өзгерісті көріп тұрмын, бұрынғы балалармен салыстырғанда, қазір скауттар ретінде олардың өмірінде қызығушылықтары, хоббилері және мақсаттары бар. Мен сіздердің скаут басшыларыңыздың олардың скаутингке салған уақыты мен күші зая кетпейтінін түсінулеріне тілектеймін, олар балаларына денсаулық, сана және рухани жағдай беру арқылы үлкен ұлттық қызмет көрсетуде. Осы арқылы олар шіркеу мен білім беруге бағалы көмек қосады». (Mizzi, 1989, 179-бет). 1940 жылы қайтыс болғанға дейін Баден-Пауэлл аралдың скауттарына жолданған соңғы хатында: «Менің ескі достарым, мальтийліктердің итальяндық бомбалаудан батыл тұрғанына құттықтаймын. Оларда қауіпке бетке қарай қарап, күлімдеп, соңына дейін жететін бейшаралық пен шыдамдылық рухы бар».

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде мальтийлік скауттар да осылай қызмет етті, 1940-1943 жылдар аралығындағы әуе шабуылы кезінде одақтас күштерге қолдау көрсетті. Нәтижесінде, Скауттар қауымдастығының филиалы мен оның мүшелері «ерлігі мен соғыстағы борышына адалдығы үшін» қосымша Бронзовый крестпен марапатталды. Мальталық Скауттар қауымдастығы 1966 жылдың қазанында, Мальта 1964 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін құрылды. 1966 жылдың қазанында Мальта Скауттар қауымдастығының филиалының ерекше жалпы жиналысы филиалты таратып, Мальта Скауттар қауымдастығын Ұлыбританияның Скауттар қауымдастығынан тәуелсіз құрды. Қауымдастық 1966 жылдың желтоқсанында Халықаралық Скауттар конференциясының мүшесі болды. Халықаралық конференцияның вице-президенті, Леди Олаве Баден-Пауэлл Мальтаның бас скауты, мырза Е. Бонавияға тіркеу куәлігін тапсырды. Келесі жылдары қауымдастық өзінің атауын Мальта Скауттар қауымдастығына (TSAM) өзгертті. 1966 жылы қауымдастық тәуелсіз ұйымға және Әлемдік Скауттар қозғалысының (WOSM) толық мүшесіне айналды. 1976 жылы қауымдастықтың атауы «Мальта Скауттар қауымдастығы» деп өзгертілді, ал 1978 жылдың 31 қазанындағы саясаты, ұйымдастыру және ережелеріне (P. O. R.) енгізілген қосымша түзетулер Мальта заңдарының 1978 жылғы XXII заңының ережелеріне сәйкес келу үшін қауымдастықтың атауы «СКАУТТАР ҚАУЫМДАСТЫҒЫ» деп белгіленді. 2007 жылы TSAM оқу бағдарламаларында Beaver бөлімін ашты. Құрылғаннан бері Скаутинг аралдағы «ең белсенді және күшті жастар ұйымдарының» бірі болып табылады («Қысқаша тарих», 2012).

Гозодағы скауттардың пайда болуы

Кіріспе: Гозодағы скаут қозғалысының бастауы Мальта орта мектебінің мұғалімі Кармело Жозеф Флоресқа қарызды. Бірінші скаут жасағы, Гозо орта мектебі жасағы (No. 16), 1916 жылдың 1 қарашасында құрылды және 1916 жылдың 24 қарашасында тіркелді. Флорес мырзаның скаут жетекшісі ретінде жасақ 1916 жылдың 26 желтоқсанында Мальта скаут қауымдастығымен ресми түрде танылды. Тіркеу күні жасақта 19 скаут болды, бірақ бір жылдан кейін олардың саны шамамен 27-ге дейін өсті. Жасақтың алғашқы қиындықтарының бірі – кездесулер өткізуге орын табу болды. W. C. Millard, Gozo үкіметінің хатшысының араласуымен, скауттарға Цитадельдегі Triq Żenqa мемлекеттік мүлігі бөлінді. 1890 жылдан бері бұл ғимаратта Гозо соттарының мұрағаты орналасқан, бірақ ол скауттар пайдалануы үшін қайта жөнделді. Гозодағы скаутингтің осы алғашқы тәжірибесінен кейін, аралда скауттық қызметтің кез келген түріне дәлел жоқ кезең келді. 1930 жылдары қозғалыс танымал болды, Гозода бірнеше скаут топтары пайда болды, атап айтқанда Виктория, Лицей, Гарб, Гасри, Жэббудж, Ксагхара, Ксевкия, Гейнсилем және Надур. 1938 жылы Мальтадағы скауттардың саны бойынша жүргізілген санақ бойынша, Гозода барлығы 359 скаут болды: Għajnsielem 38, Għarb 37, Għasri 31, Lyceum 27, Nadur 68, Victoria 47, Xewkija 25, Xagħra 21 және Żebbuġ 15. Сол кезде скауттар қазіргі Тәуелсіздік алаңы деп аталатын Бас алаңдағы Сан-Джакбу шапкіш үйіне жақын ғимаратта кездесетін. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, мүшелер саны азайды. Алайда, соғыс кезінде Виктория скауттары «соғыс күш-жігеріне» қатысты. Скауттар полиция бөлімшелері мен шіркеулер арасындағы әуе шабуылы туралы хабарды жеткізу үшін хабаршы ретінде пайдаланылды. Соғыс аяқталғаннан кейін, соғыстан аман қалған аздаған мүшелері Цитадельдегі Каса Бондиде кездесті. 1948 жылы Виктория скаут жасағы Дон Боско ораториясының Салезиан скаут жасағымен біріктірілді. Алайда, ораторияда ұйымдастырылған көптеген іс-шараларға байланысты, скаут жасағына деген қызығушылық біртіндеп төмендеді және ол 1964 жылы таратылды. 1950 жылдары Лицей скаут жасағы қайта құрылды. Алайда оның өмір сүруі ұзаққа созылмады. Осы кезеңде Саннат, Виктория бастауыш мектебі, Гейнсилем, Надур және Ксагхра католиктік әрекет қозғалысында басқа жасақтар құрылды. Бұл да аз уақытқа ғана жұмыс істеді. Виктория скаут жасағы: Виктория скаут жасағы, бүгінгі таңдағы атауымен, 1963 жылдың 13 шілдесінде ресми түрде ашылды. Бірінші жасақ скаут жетекшісі (GSL) Джозеф Г. Грех, ол «Скип» деп танылды, ал жасақтың капелланы – Альберт Курми. Жасақ Għajn Qatet көшесіндегі үйде жиналатын, ол үйді жасақ жетекшісінің анасы, Джоржа Грех тегін ұсынды, ол үйді жасақтың штаб-пәтері ретінде «уақытша» пайдалануға ұсынды. Орынды аудан комиссары Антон Вассало ашты, ал батасын Г. Л. Монс. Джузеппе Пейс, Гозоның епископы берді. Джо Грех жетекшілік еткен жасақ өсуін жалғастырды. 1963 жылы ол өзінің жеке жаңалықтар парақын шығара бастады. Оның мүшелері «боб жұмыс аптасы» деп аталатын қаржы жинау іс-шарасына қатысты. Жасақтың өз скаут тобы болды. Ол жазда және Пасха мерекесінде жыл сайын екі лагерь ұйымдастырып, жаяу жүріп шығуды ұйымдастырды. Оның мүшелері жергілікті және шетелдік экспедицияларға қатысты. Ол жақсылық жасады. Ол сұралған кезде көмектесті. Ең бастысы, бұл ұйым өз мүшелеріне скауттық әдіс бойынша өмір бойы білім берді. Жасақтың алғашқы бас менеджері Джо Грех 27 жыл бойы басшылықты қолға алды. 1990 жылдың соңында Г. Грех Мальта скаут қауымдастығымен қауымдастықтың бас комиссары лауазымына тағайындалды. Бұл жаңа GSL қажет дегенді білдірді. Таңдалған адам – Лорри Салиба, ол осы лауазымға әлі күнге дейін ие. 1989 жылдың шілдесінде жасақтың өз үй-жайы болуы туралы арманы орындалды, бірнеше жыл бойы кеңес мүшелері, қолдаушылар, бұрынғы скауттар мен Жасақтың достары көп еңбек сіңіргеннен кейін, Викториядағы Санта Дминка көшесінде жаңа скаут штабы ашылды. Жасақ 27 жыл бойы Жоржа Грехтің үйін жалға алып отырды. Өкінішке қарай, жасақтың осы үлкен игілігі 1989 жылдың наурыз айында қайтыс болғандықтан, бұл арманның жүзеге асуын көре алмады. Жасақ оған мәңгілік қарыздар. Егер ол 1963 жылы жасаққа өзінің штаб-пәтері деп аталатын үй-жай беру туралы белгі бермеген болса, Жасақтың тарихы мүлдем басқаша болар еді. Бас штабтың тарихы осымен аяқталмаған. 2001 жылдың наурыз айында тағы бір салтанатты ашылу рәсімі өтті. Бастапқы штаб-пәтерлер мүшелерінің саны үнемі өсіп келе жатқандықтан, жасақтың құрылысын жақсарту үшін тағы бір ірі жобаны жүзеге асыру керек болды. Екі штаб та өзінің мәртебелі қонақтарымен бөлісті. 1964 жылдың ақпан айында Ұлт Достастығының бас скауты сер Чарльз Маклин сапар жасады. 1998 жылдың 7 қарашасында Мальтадағы скаутингтің 90 жылдығына орай, әлемдік скаут қозғалысының Бас хатшысы доктор Чарльз Морейон кезегі келді. Арада жылдар өткен сайын, Мальта президенттері штаб-пәтерге сапар жасады. Премьер-министрлер, министрлер және парламенттік хатшылар, Еуропарламент депутаттары, епископтар, Мальта скаут қауымдастығының шенеуніктері, Мальтадан және әлемнің түкпір-түкпірінен келген түрлі скаут жасақтары да сапар жасады. Штаб-пәтер Гозоға сапар шегетін шетелдік скаут жасақтарына да қонақжай танытады. Жасақ тарихқа енген маңызды оқиғаларда болды, мысалы, 1967 жылы епископ Н. Каучинің және 2005 жылы епископ М. Гречтің тағайындалуы, 1990 жылдың мамыр айында Папа Иоанн Павел II-нің Гозоға сапары. 1967 және 1992 жылдары ол королева Елизавета II-нің Гозоға сапарына орай өткізілген іс-шараларға қатысты. Қазіргі жасақ скаутинг дәстүрін жалғастыруға және өз мүшелеріне сапалы және қызықты тәжірибе ұсынуға бар күшімен тырысуда. Оқу бағдарламасы жылдар бойы балалар мен жастардың қажеттіліктері мен шындығына сай келу үшін өзгеріп келгенімен, скаутингтің негізгі құндылықтары өзгерген жоқ. Скаут заңы және Скаут серті әлі де бірдей және мүшелерді Құдайға және елге адал болуға және басқаларға көмектесуге міндеттейді. Оқу арқылы үйрену, командалық жұмыс, қоршаған ортаға қамқорлық жасау, ересектердің қолдауы және жасақ жүзеге асыратын іс-шараларды жоспарлау кезеңінен бастап орындауға дейін жастардың қатысу маңыздылығы әлі де ең маңызды. Жасақтың мүшелері апталық кездесулерге штаб-пәтерде, сондай-ақ басқа да іс-шаралар мен жасақ және бөлімдік лагерьтерге қатысады. Жасақтың мүшелері Мальта мен Гозодағы барлық скаут және қыз скаут жасақтарының ұлттық лагерьлері, жылдық митингілері, скаут форумдары және Мальталық немесе шетелдік скаут жасақтары арасындағы бірлескен іс-шаралар сияқты ұлттық іс-шараларға қатысады. Олар Мальта аралдары мен шетелде экспедицияларға қатысады. Олар ЕО қаржыландыратын жастар алмасу жобаларына қатысады. Жасақ әлі де төрт ай сайын жаңалықтар парағын шығарады. Скауттар түрлі жерлерде тазалау жұмыстарын немесе ағаш отырғызу сессияларын жүргізеді. Жасақтың жетекшілері Мальтадағы Аралдық штаб-пәтерде білікті жетекшілер ретінде тіркелгеннен бұрын оқу курстарында қатысады. Виктория скаут жасағы басқаларға көмектесу маңыздылығына ерекше мән береді. Әр жылы ол басқа қайырымдастық ұйымдарының игілігі үшін түрлі қаржы жинау іс-шараларын ұйымдастырады, олар жергілікті де, халықаралық та. Оларға машина жуу, қайырымдылыққа арналған жүріс, велосипедпен саяхаттау, түскі ас, барбекю, қан тапсыру сессиялары, жергілікті кеңестер ұйымдастырған іс-шараларда көмектесу және қарттарға...