Кіріспе

Грузияның Ұлттық ғылым академиясы (GNAS) – Грузияның басты ғылыми қоғамы. 1990 жылдың қараша айына дейін Грузин КСР Ғылым академиясы деп аталды. Академия Грузиядағы ғылыми зерттеулерді үйлестіреді және шетел академиялары мен ғылыми орталықтарымен байланыс орнатады.

Тарих

ГНАС 1941 жылдың ақпанында Тбилисиде құрылды. Академияның негізін қалаушы академиктер: Георгий Ахвледиани (тіл білімі), Иване Бериташвили (физиология), Арнольд Чикобава (иберо-кавказ тілдері), Георгий Чубинашвили (көркем өнер), Симон Янашиа (тарих), Александр Дженелидзе (геология), Корнели Кекелидзе (филология), Нико Кетсховели (ботаника), Тараси Кваратскелия (субтропикалық егістер), Нико Мушкелишвили (математика, механика; Академияның бірінші президенті), Илия Векуа (математика; Академияның екінші президенті), Акакий Шанидзе (тіл білімі), Александр Твалчрелидзе (минералогия), Димитрий Узнадзе (психология), Кириак Завриев (құрылыс механикасы) және Филип Зайцев (зоология). Академияның тағы да көрнекті мүшелері: Еквтиме Тақаишвили (тарих), Серги Жикия (түркология), Шалва Нуцубидзе (философия), Георгий Церетели (шығыстану), Симон Каухчишвили (классикалық филология), Рене Шмерлинг (көркем өнер тарихы), Константин Гамсахурдия (әдебиет), Георгий Меликишвили (тарих), Нико Бердзенішвили (тарих), Реваз Догонадзе (физика), Малхаз Абдушелишвили (антропология), Гурам Мчелидзе (палеобиология) және Леван Чилашвили (археология).

Қазіргі мүшелері

Бүгінгі таңда Академия мүшелерінің арасында белгілі ғалымдар Тамаз Гамкрелидзе (тіл білімі), Давид Мушкелишвили (тарих), Реваз Гамкрелидзе (математика), Симон Хечинашвили (медицина), Георгий Нахутришвили (ботаника), Владимир Папава (экономика), Давид Лордкипанидзе (палеоантропология) және т.б. бар. Грузия Ұлттық ғылым академиясының президенттері: Нико Мушкелишвили (1941–1972), Илия Векуа (1972–1977), Евгений Харадзе (1977–1986), Альберт Тавхелидзе (1986–2005), Тамаз В. Гамкрелидзе (2005–2013), Георгий Квеситадзе (2013–2023) және Роин Метревели (2023 жылдан бастап). Грузияның математика, физика, психология, философия, физиология, ботаника, шығыстану, тіл білімі, тарих, археология, этнография және палеобиология ғылымдарының мектептері әлемдік деңгейде танылды. ГНАС – Халықаралық ғылым кеңесінің (ICSU, Франция) ұлттық ғылыми әріптесі. Грузиядағы басқа ғылым академиялары: Абхазия аймақтық ғылым академиясы (1995 жылы Тбилисиде құрылған), Грузия аграрлық ғылым академиясы (1991 жылы Тбилисиде құрылған) және Грузия биомедициналық ғылым академиясы. ГНАС Грузияның Euroscience ұлттық секциясын (ESGNS) да мойындайды.