Солтүстік Америкалық SM-62 Snark зымыран жүйесінің тарихы

Кіріспе

Northrop SM 62 Snark – W39 термоядролық оқ-дәрісін тасымалдайтын, құрлықтар аралық қашықтықтағы, жерден ұшырылатын крейсерлік зымыранның алғашқы үлгісі. "Снарк" зымыраны 1958 жылдан 1961 жылға дейін АҚШ Әуе күштерінің Стратегиялық әуе командасы қолданған. Бұл – Ұлы Суық Соғыс кезеңіндегі қару-жарақ технологиясының маңызды бір қадамы болды. "Снарк" атауын Джек Нортроп берген, ал оның атын Льюис Кэрроллдың "Снарк" кейіпкерінен алған. АҚШ Әуе күштері бұрын-соңды осындай ұзын қашықтықтағы, жер бетінен жер бетіне ұшатын крейсерлік зымыранды пайдаланған емес. Ұшқыш құралдардың баллистикалық зымырандары (ICBM) қолданысқа енгеннен кейін "Снарк" ескірді және 1961 жылы қолданыстан алынды.

Жобалау және әзірлеу

"Мастиф" жобасы атом бомбасын жеткізуге арналған зымыран жасау үшін атом бомбасының бар екендігі анықталғаннан кейін бірден басталды. Манхэттен жобасының ұзаққа созылған қауіпсіздік мәселелеріне байланысты Армия Әуе күштерінің жаңа "Мастиф" жобасы бірнеше жыл бойы "сәтсіздікке ұшырады". "Мастиф" жобасының сәтсіздігіне қарамастан, Армия Әуе күштері атом бомбасын тасымалдайтын зымырандарды жасауға бағытталған бірнеше бағдарламаны бастады. Американың стратегиялық зымырандарды дамытудың алғашқы онжылдығында Әуе күштерінің назары ауада ұша алатын зымырандарды жасауға шоғырланды. Жеке бағдарламалардың тағайындамалары уақыт өте келе өзгерді, сондықтан олар MX нөмірлерімен жақсы танымал. Бағыттау сынақ зымыраны - "Нортроп N 25". "N 25 Snark" үшін ауыр жұлдыздық навигациялық жүйені дамыту өте қиын болды және ұшақтарда жүздеген сағат ұшуды қажет етті. "N 25" зымыранының жиырма бір рейсі 1951 жылдың сәуірінен 1952 жылдың наурызына дейін Нью-Мексикодағы Холломан Әуе базасында жасалды. Құрлықаралық қашықтыққа жаңа талаптар қойылды, осыған байланысты жаңа, үлкен зымыран қажет болды. Нәтижесінде пайда болған "Northrop N 69" бастапқыда J71 қозғалтқышымен, ал кейінгі нұсқаларында J57 қозғалтқышымен жабдықталды. Өкінішке орай, Капе-Канавералдағы құрылыс әлі де жүргізіліп жатқан кезде, "Snark" нысанаға батып кіруіне байланысты аэродинамикалық проблемалар да сақталды. Көптеген ұшу сынақтары, салмақты азайту жұмыстары, жақсартылған 24 сағаттық жұлдыздық навигациялық жүйе және қанаттардың астына отын бактерілерін қосу арқылы ұшу қабілетін қалпына келтіру нәтижесінде "N 69E Snark" пайда болды, ол SM 62 континентаралық зымырасының (ICM) прототипіне айналды. 1958 жылы "Snark" жүйесінде қолданылған аспандық навигациялық жүйе ең дәл сынақтарды жүргізуге мүмкіндік берді, бірақ олар нысанадан қашықтап кетті. Алайда, тіпті төмендетілген CEP көрсеткіштерімен де, бұл жобаның сенімділігі төмен болды, көптеген сынақтар нысанаға мыңдаған шақырым жетпей тұрып механикалық бұзылуларға ұшырады. Басқа факторлар, мысалы, ұшу биіктігінің төмендеуі және "Snark" қарсы шараларды анықтап, олардан қашуға бейім еместігі оны күмәнді стратегиялық титімдейтін құралға айналдырды. 1960 жылы өткізілген жаттығулар көрсеткендей, Преск-Айлендтегі зымырандардың тек 20 пайызы ғана SAC тиімділік стандарттарына сай келді. SM 62 активті қызметте болған уақыты қысқа болды, себебі Теапот комитеті бағдарламаны қинаған шындыққа жетті. 1961 жылдың наурыз айында президент Джон Кеннеди "Snark" зымыранын "ескірген және маргиналды әскери құндылығы бар" деп жариялады, ал 1961 жылдың 25 маусымында 702-ші қанат таратылды. АҚШ әскерилерінің көптеген өкілдері "Snark" зымырасының күмәнді басқару жүйесіне қарамастан, қызметке енгізілгеніне таң қалды. 1958 жылдың маусымы мен 1959 жылдың мамыры аралығында жасалған жеті толық ұшудың ең дәлдері нысанадан 4,2 теңіз шақырымы солға және 0,3 теңіз шақырымы төменге түсті. Ұшу сынақтарында көптеген зымырандар жоғалып кетті. 1956 жылы Капе-Канавералдан Пуэрто-Рикоға және кері ұшуы тиіс зымыран бағытынан соншалықты ауытқып кетті, соңғы рет Венесуэла жағалауында радарда көрінді. 1983 жылы Бразилияның солтүстік-шығысында "Snark" зымырасының қираған бөліктері табылды. Бағдарламаға қатысқан көптеген адамдар әзілде "Кариб теңізі "Snark" зымырандарына толы" деді. "Snark" зымыран технологиясының, жобалаудың және дамудың кемшіліктеріне байланысты қызметке енгізілуі кейінге шегерілді, осыдан кейін континентаралық баллистикалық зымырандар дамыды. Континентаралық баллистикалық зымырандар сол термоядролық қаруды сол қашықтыққа жылдам және ұстау мүмкіндігісіз жеткізе алды. АҚШ Әуе күштерінің Ұлттық мұражайы, Райт-Паттерсон Әуе базасы, Огайо штатының Дейтон қаласы. Стратегиялық Әуе командасы және аэроғарыш мұражайы, Небраска штатының Омаха қаласына жақын Ашленд қаласы. Хилл Әуе күштерінің базасының Хилл аэроғарыш мұражайы, Огден қаласы, Юта штаты. Ядролық ғылым және тарих Ұлттық мұражайы, Нью-Мексико штатының Альбукерки қаласындағы Киртленд Әуе базасының жанында.

Project Mastiff, to create a missile for delivery for an atom bomb began immediately after the existence of the atomic bomb was revealed. Due to protracted security concerns of the Manhattan Project the Army Air Force’s new Project Mastiff was a years long “Fiasco” Despite the failure of Project Mastiff the Army Air Force started a group of programs intended to create atomic bomb carrying missiles. During the significant first decade of American strategic missile development the Air Force’s attention was upon developing air breathing missiles. Designations for individual programs changed over time and thus they are best known by their MX numbers. The guidance test missile was the Northrop N 25. Development of the heavy stellar navigation system intended for the N 25 Snark was very difficult and required many hundreds of hours of flight aboard aircraft. Twenty one flights of the N 25 occurred at Holloman AFB, New Mexico between April 1951 and March 1952. A new requirement for intercontinental range required a new, larger missile. The resulting Northrop N 69 was originally powered by a J71 engine and in later variants a J57. Unfortunately facilities at Cape Canaveral were still being constructed at the same time aerodynamic problems with the intended dive by the Snark on the target persisted. Extensive flight testing, weight reduction efforts, an improved 24 hour stellar navigation system, and the addition of pylon fuel tanks below the wings to restore range capabilities eventually resulted in the N 69E Snark which became the prototype for the SM 62 Intercontinental Missile (ICM) By 1958, the celestial navigation system used by the Snark allowed its most accurate test, which appeared to fall wide of the target. However, even with the decreased CEP, the design was notoriously unreliable, with the majority of tests suffering mechanical failure thousands of miles before reaching the target. Other factors, such as the reduction in operating altitude from , and the inability of the Snark to detect countermeasures and perform evasive maneuvers also made it a questionable strategic deterrent. Exercises in 1960 indicated that only 20 percent of the missiles at Presque Isle met SAC standards of effectiveness. The duration of the SM 62 in active service was brief before the reality which had haunted the program since the Teapot Committee caught up with it. In March 1961, President John F. Kennedy declared the Snark to be "obsolete and of marginal military value", and on 25 June 1961, the 702nd Wing was inactivated. Many in the U. S. Military were surprised the Snark, due to its dubious guidance system, was ever operational. The most accurate of the seven full range flights from June 1958 and May 1959 had fallen 4.2 nautical miles left of and .3 nautical miles short the target. In flight tests many were lost. A missile launched from Cape Canaveral in 1956 that was supposed to fly to Puerto Rico and back flew so far off course that it was last seen on radar off the coast of Venezuela. The wayward wreckage of the Snark missile was found in northeastern Brazil in 1983. Many of those connected with the program commented in jest "that the Caribbean was full of 'Snark infested waters'." The Snark suffered from deficiencies in missile technology, design, and development which delayed its entry into service until it had been overtaken by development of the Intercontinental Ballistic Missile. The ICBM was capable of delivering the same thermonuclear weapon over the same distance much faster and without possibility of interception. National Museum of the United States Air Force at Wright Patterson Air Force Base in Dayton, Ohio. Strategic Air Command & Aerospace Museum in Ashland, Nebraska near Omaha. Hill Aerospace Museum at Hill Air Force Base in Ogden, Utah. National Museum of Nuclear Science & History near Kirtland Air Force Base in Albuquerque, New Mexico.