Джон Мур: Шотланд дәрігері мен саяхатшының өмірі мен еңбектері
John Moore (Scottish physician)
Джон Мур (1729-1802): Шотланд дәрігері, жазушы және Тобиас Смолетт еңбектерін редакциялаған автор. Өмірбаяны, білімі және шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд дәрігері және жазушысы (1729–1802)
Scottish physician and writer (1729–1802)
Джон Мур ФРСЕ (1729–1802) – шотланд дәрігері және саяхаттар туралы жазған автор. Ол сонымен қатар Тобиас Смоллеттің еңбектерін өңдеген.
John Moore FRSE (1729–1802) was a Scottish physician and travel author. He also edited the works of Tobias Smollett.
Өмір
Ол 1729 жылдың 10 қазанында Стирлингте, Роуалланның пасторы Чарльз Мурдың (1735 жылы қайтыс болған) және оның әйелі Марион Андерсонның ұлы болып дүниеге келді. Отбасы жас кезінде Глазгоға көшіп келді, ол Глазго грамматикалық мектебінде білім алды. 1745-1747 жылдары Глазгода доктор Джон Гордонның шәкірті болды. Глазгода медициналық білімін аяқтағаннан кейін, ол Жеті жылдық соғыс кезінде Фландриядағы армияда хирургтің көмекшісі болып қызмет етті, содан кейін оқуын жалғастыру үшін Лондонға, ал ақырында Парижге барды, онда британ елшісінің үйінде хирург болып жұмыс істеді. 1751 жылы ол доктор Джон Гордонға (содан кейін доктор Томас Гамильтонмен бірге жұмыс істеген) Глазгоға қайта оралды. 1769 жылдан 1778 жылға дейін ол Гамильтон герцогымен (Томаспен байланысты болған) Еуропаға кең саяхат жасады. Олар 1772 жылдың тамызынан 1774 жылдың маусымына дейін Женевада болды, 1775-1776 жылдары Германия арқылы саяхаттады, 1775 жылдың қыркүйегінде Венада болды, содан кейін 1775 жылдың қазанынан 1776 жылдың маусымына дейін Италияда (Венеция) сапар шекті, Рим, Неаполь, Флоренция, Болонья, Милан және Турин қалаларына барып қайтты. Отанға оралғаннан кейін ол Лондонға қоныс аударды. Ол Ричмондтағы Сент-Мария-Магдалена шіркеуінің маңындағы Paradise зиратында жерленген.
He was born on 10 October 1729 in Stirling, the son of Rev Charles Moore of Rowallan (d,1735) and his wife, Marion Anderson. The family moved to Glasgow in his youth and he was educated at Glasgow Grammar School. He was then apprenticed to Dr. John Gordon in Glasgow 1745 to 1747. After taking a medical degree at Glasgow, he served as a Surgeon's Mate with the army in Flanders during the Seven Years' War, then proceeded to London to continue his studies, and eventually to Paris, where became surgeon to the household of the British ambassador there. In 1751 he returned to Glasgow to rejoin Dr. John Gordon (also then practising with Dr. Thomas Hamilton). From 1769 to 1778 he accompanied the Duke of Hamilton (who was linked to Thomas) on a Grand Tour of Europe. ; they were in Geneva from Aug. 1772 to Jun. 1774, they traveled through Germany in 1775 1776, in Vienna in Sept. 1775 and then in Italy from Oct. 1775 (Venice) to June 1776 (Geneva by 30 Jun. after a journey to Rome, Naples, Florence, Bologna, Milan and Turin). On his return he took up residence in London. He was buried at Paradise cemetery, St Mary Magdalene's, Richmond.
Әдеби шығармалары
Оның "Зелуко" (1789 ж.) атты романы, өзімшіл босқұмардың ниеттерін жан-жақты талдап, сол кезде күшті әсер етті. Байрон лорд "Чайлд Харольдты" поэзиялық "Зелуко" етіп жазуды көздегенін айтқан. Мурдың басқа да еңбектеріне Франция, Германия, Швейцария, Италия және Англиядағы қоғам мен әдет-ғұрыптардың сипаттамалары кіреді ("Франция, Швейцария және Германиядағы қоғам мен әдет-ғұрыптарға шолу", Лондон, В. Страхан және Т. Каделл, Странд, 1779, 2 том; "Италиядағы қоғам мен әдеп-ғұрыптарға шолу, белгілі бір тұлғаларға қатысты әңгімелермен", Лондон, В. Страхан және Т. Каделл, 1781, 2 том) өмірінде де кең танылды. "Мордаунт. Өмір, кейіпкерлер және түрлі елдердегі әдет-ғұрыптардың сипаттамалары; оның ішінде сапалы француз ханымның естеліктері" – үш томдық француз революциясына қарсы роман болды. Онда сол заманғы саясаткерлер, патшалар, генералдар, байлар мен танымал тұлғалардың 34 суреті бейнеленген. Бұл роман 18-ғасырдың соңында Мурдың Еуропа бойынша саяхаттарындағы ой-толғамдарын да қамтиды. Батыл британдық офицердің қаһармандық ерліктері туралы айтылғанда Мурдың ұлы, генерал Мур еске алынады.
His novel Zeluco (1789), a close analysis of the motives of a selfish profligate, produced an impression at the time. Lord Byron said that he intended Childe Harold to be a poetical Zeluco. Moore's other works include sketches of society and manners in France, Germany, Switzerland, Italy and England (A View of Society and Manners in France, Switzerland and Germany, London, W. Strahan & T. Cadell, in the Strand, 1779, 2 vol. ; A View of Society and Manners in Italy, with anecdotes related to some eminent characters, London, W. Strahan & T. Cadell, 1781, 2 vol.) were also popular during his lifetime
Mordaunt. Character Sketches of Life, Characters, and Manners, in Various Countries; including the Memoirs of A French Lady of Quality was an anti French Revolution novel in three volumes. It took the form of 34 character sketches of politicians, royalty, generals, the wealthy, and the celebrity of the day. It also contains Moore's observations as he travelled throughout Europe in the last years of the 18th century. Accounts of the heroic feats of a dashing British officer included reference to Moore's son, General Moore.
Отбасы
Оның Жан атты, Джон Симсонның қызынан сегіз ұлы мен үш қызы болды, олардың ең үлкені, соңғы тірі қалғаны генерал сэр Джон Мур еді. Оның әйелі 1820 жылы қайтыс болды. Оның басқа ұлдарының ішінде "Лейтенант генерал сэр Джон Мурдың өмірі" және медициналық еңбектер жазған доктор Джеймс Каррик Мур (1762–1860) және әскери-теңіз қызметінде болған, кейін адмирал атанған сэр Грэм Мур (1764–1843) бар еді.
He had eight sons and three daughters, by Jean, daughter of John Simson, of whom the eldest surviving son was General Sir John Moore. His wife died in 1820. His other sons included Dr. James Carrick Moore (1762–1860), who wrote The Life of Lieutenant General Sir John Moore, and medical works, and Sir Graham Moore (1764–1843), who saw active naval service and became an admiral.