Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тірі ағаштан және өсімдік сабаларынан талшықтар жинаған құрт құрттары.
Vespid wasps that gather fibers from dead wood and plant stems
Қағаз құрттары – құрттар тұқымдасына жататын құрттар. Әдетте, бұл Polistinae құрттар тұқымдасының мүшелерін білдіреді, бірақ көбінесе Vespinae (көкжұлдыздар) және Stenogastrinae тұқымдастарының мүшелерін де қамтиды, олар туралы басқа жерде айтылған, және олар да қағаздан ұя салады. Қағаз құрттарының ұялары төмен қарай бағытталған ұяшалары бар ашық тарамыштармен сипатталады. Кейбір қағаз құрттары ұяларының ерекше пішініне байланысты кейде "шатыр құрттары" деп те аталады.
Paper wasps are vespid wasps and typically refers to members of the vespid subfamily Polistinae, though it often colloquially includes members of the subfamilies Vespinae (hornets and yellowjackets) and Stenogastrinae, discussed elsewhere, which also make nests out of paper. Paper wasp nests are characterized by open combs with down pointing cells. Some types of paper wasps are also sometimes called umbrella wasps, due to the distinctive design of their nests.
Түрлер
Дүние жүзінде шамамен 300 түрі анықталған Polistes қағаз аралары бар. Еуропада ең көп кездесетін қағаз ара – Polistes dominula. Ескі әлемге тән Ропалидини тайпасында тағы 300 түр кездеседі, ал Жаңа тропикалық аймақтардағы Эпипонини және Мишоцитарини тайпаларында әрқайсысында 250-ден астам түр бар. Сондықтан, дүние жүзіндегі нағыз қағаз араларының жалпы саны шамамен 1100 түрді құрайды, олардың дерлік жартысы Жаңа тропикалық аймақтарда табылған.
Approximately 300 species of Polistes paper wasps have been identified worldwide. The most common paper wasp in Europe is Polistes dominula. The Old World tribe Ropalidiini contains another 300 species, and the Neotropical tribes Epiponini and Mischocyttarini each contain over 250 more, so the total number of true paper wasps worldwide is about 1100 species, almost half of which can be found in the neotropics.
Ұялар
Нағыз қағаз құрттарының ұялары ашық ұяшықтармен сипатталады, олар жұмыртқалар мен дернәсілдерді өсіруге арналған ұяларға ие. Құрттар өлген ағаштан және өсімдік сабақтарынан талшықтар жинап, оларды сілекеймен араластырып, сұр немесе қоңыр қағазға ұқсайтын ұялар салады. Ұяны бұтаққа немесе басқа да құрылымға "петеоль" немесе тар сабау арқылы бекітеді. Құрттар жұмыртқаларын немесе дернәсілдерін жоғалтудың алдын алу үшін петеольдің табанына немесе бекіткіш жерге таралатын құмырсқаларды қорғайтын химиялық затты бөліп шығарады. Vespidae тұқымдасына жататын көптеген әлеуметтік құрттар қағаздан ұялар салады, бірақ кейбір stenogastrine түрлері, мысалы Liostenogaster flavolineata, лайды пайдаланады. Микростигмус туысына жататын еусоциалды крабронид құрттарының шағын тобы (Vespidae тұқымдасынан тыс жалғыз еусоциалды құрттар) да шайналған өсімдік талшықтарынан ұялар салады, бірақ ағаш талшықтарының болмауы және ұяны байланыстыру үшін ұрғашы құрттардың бөліп шығарған жібегінің қолданылуына байланысты нағыз қағаз құрттарының ұяларынан консистенциясы мүлдем өзгеше. Ұяларды үйдің шатырының астында, ағаш бұтақтарында, ашық құбырдың ұшында немесе ескі кір жуу арқанында табуға болады. Кейбір түрлер, мысалы Ropalidia romandi, ұяларын қай жерде салғанына байланысты ұя құрылымын өзгертеді. Polistes тұқымдасының үш түрі міндетті әлеуметтік паразиттер болып табылады және өз ұяларын салу қабілетін жоғалтқан, сондықтан оларды кейде "кукук құрттары" деп атайды. Олар ұяларын көтеру үшін мезбендерінің ұяларына сенеді. Кейбір құйрықты құрттар мен сары құрттар да дернәсіл паразиттері болып табылады (мысалы, Vespula austriaca).
The nests of most true paper wasps are characterized by having open combs with cells for brood rearing. The wasps gather fibers from dead wood and plant stems, which they mix with saliva, and use to construct nests that appear made out of gray or brown papery material. A 'petiole', or constricted stalk attaches the nest to a branch or other structure. The wasps secrete an ant repellent chemical which they spread around the base of the petiole or anchor to prevent the loss of eggs or brood. Most social wasps of the family Vespidae make nests from paper, but some stenogastrine species, such as Liostenogaster flavolineata, use mud. A small group of eusocial crabronid wasps, of the genus Microstigmus (the only eusocial wasps outside the family Vespidae), also constructs nests out of chewed plant fibers, though the nest consistency is quite different from those of true paper wasps, due to the absence of wood fibers, and the use of silk extruded by female wasps to bind the fibers. Nests can be found in sheltered areas, such as the eaves of a house, the branches of a tree, on the end of an open pipe, or on an old clothesline. Some species, such as Ropalidia romandi, will vary their nest architecture depending on where they build their nest. Three species of Polistes are obligate social parasites, and have lost the ability to build their own nests, and are sometimes referred to as "cuckoo paper wasps". They rely on the nests of their hosts to raise their brood. A few hornets and yellowjackets are also brood parasites (e. g., Vespula austriaca).
Ұяшықты өсіру
Жылы аймақтарда күз мезгілінде, өршіл еркектер мен ұрғашылар өсіріледі. Олар ұшып кетеді және жұптасады. Қыста тек жаңа патшайымдар ғана қорғалған жерде қыстап ұйықтайды. Көктемде әрқайсысы қолайлы жер іздеп, әдетте, бірінші буын жұмысшы ұрғашылар жетілгенге дейін жаңа ұя салып, оны күтіп-баптайды, олар жұмыртқа салудан басқа барлық істе көмектеседі. Жұмыртқадан шыққаннан кейін аяқтары жоқ дернәсілдер күтім үшін ұяшаларында қалады. Құмырсқалар негізінен көбелек құрттарын, сондай-ақ шыбызбалар, қоңыздардың дернәсілдері сияқты басқа да жәндіктерді аулайды. Ересегі алдымен жемді кесіп, оны жаңқалайды (жақсылап шайнайды), содан кейін дернәсілдерге тамақтандырады. Дернәсілге су да беріледі. Құмырсқалар жапырақтардың түбінде жиналған былтыр суды немесе ағын суды табады. Дернәсілдер жетілген кезде ұяшаларында қуыршаққа айналады, ал жұмысшылар ұяшаны жауып, ересектер қуыршақ қабығынан шыққанға дейін оларды оқшаулайды. Ашық ұя жарықты шағылыстыратын ақшыл түсті болады және ұя материалы біршама жылуды сақтайды, бірақ ол күн сәулесінің немесе жоғары қоршаған орта температурасының әсерінен қызып кетуі мүмкін. Құмырсқалар қанаттарын желдету арқылы және/немесе ұяға су әкелу арқылы ұяларын салқындата алады, осылайша булану салқындатуды қамтамасыз етеді.
In temperate climates, in the fall, reproductive males and females are reared. They fly away and mate. Only the new queens hibernate overwinter in a sheltered location. In the spring each searches for a suitable location and starts and maintains a new nest typically by herself until the first brood of female workers matures and helps in all activities except egg laying. Once eggs hatch, the legless larvae remain in their cells to be taken care of. The wasps hunt prey, primarily caterpillars, but also other insects like flies, and beetle larvae. The adult cuts up the prey and masticates it (thoroughly chewing it) prior to feeding it to the larvae. Water is also provided for the larva. Wasps may find a puddle or stream or dew that has collected at the base of some leaves. When the larvae mature, they pupate in their cell and the workers cap the cell, sealing them in until the adult breaks out of its pupal shell. The open nest is light colored reflecting light and the nest material provides some insulation, even so it can be subjected to elevated temperatures with sun exposure or high ambient temperatures. The wasps can cool their nest by fanning their wings and/or bringing water to place in the nest letting evaporation provide substantial cooling.
Мінез-құлық
Сары құйрықтар мен шолаңдардан айырмашылығы, олар өте шабуылшыл бола алады, полистин қағаз құйрықтары көбінесе тек өздеріне немесе ұяларына қауіп төнген жағдайда ғана шабуылдайды. Олардың аумақтық мінез-құлқы адамдарға шабуыл жасауға себеп болуы мүмкін, ал олардың шағуы өте ауыртпалы және – барлық уы бар жануарлар сияқты – кейбір адамдарда қатерлі анафилактикалық реакцияны тудыруы мүмкін. Еуропалық қағаз құйрықтары (Polistes dominula) бойынша жүргізілген зерттеуде, ескерту түсі жарқын құйрықтардың уы күштірек екені анықталды, себебі олардың у бездері үлкен және ұяға қауіп төндіретін организмдерге күшті ескерту сигналын береді. Көптеген құйрықтар табиғи ортада пайдалы және табиғи биобақылауда маңызды рөл атқарады. Қағаз құйрықтары нектар, құрттың шірегі және олардың дернәсілдері шығаратын тәтті сұйықпен қоректенеді. Олар тозаңдаушылар және бақша зиянкестерін жейтіндіктен, бау-бақша өсірушілер қағаз құйрықтарын пайдалы деп есептейді. Қауіп төнген кезде, құйрықтардың реакциясы қауіптің деңгейіне байланысты әртүрлі болады. Бірінші деңгей – қорғаныш позасы. Олар қауіптің бағытына қарап тұрып, қанаттарын көтереді. Ең жоғары деңгейде олар ұяның бетімен айналып жүреді, ал жеткілікті алаңдату болған жағдайда, ұяның айналасында ұшып, қауіптің көзін табуға тырысып, оны қуалайды және шағады. Олар өз реакцияларын үйлестіру үшін дабыл феромондарын пайдаланады.
Unlike yellowjackets and hornets, which can be very aggressive, polistine paper wasps will generally only attack if they themselves or their nest are threatened. Their territoriality can lead to attacks on people, and their stings are quite painful and – like all venomous animals – can produce a potentially fatal anaphylactic reaction in some individuals. A study conducted on European paper wasps (Polistes dominula) concluded that wasps with brighter aposematic colors are more venomous, because they have larger venom glands, and offer a stronger warning signal to organisms threatening the nest. Most wasps are beneficial in their natural habitat and are critically important in natural biocontrol. Paper wasps feed on sugars like nectar, aphid honeydew and the sugary liquid produced by their larvae. Because they are a known pollinator and feed on known garden pests, paper wasps are often considered to be beneficial by gardeners. When threatened, the wasps have a variety of responses depending upon the severity. The first level is posturing. They face the perceived threat, stand tall and raise their wings. At a higher level they run round the nest surface and finally with sufficient disturbance, fly around the nest attempting to locate the source, chasing and stinging the threat. They use alarm pheromones to coordinate their response.