Василий Калинников: Өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Василий Сергеевич Кали́нников: Василий Сергеевич Кали́нников (13 қаңтар 1866 - 11 қаңтар 1901) – орыс композиторы. Оның туындылары екі симфониядан, бірнеше қосымша оркестрлік шығармалардан және көптеген әндерден тұрады, олардың барлығы халық әндерінің сипаттамаларымен сіңген. Оның симфониялары, әсіресе Бірінші симфониясы, 20 ғасырдың басында жиі орындалды. Кали́нниковтың музыкалық стилі Чайковский және Римский-Корсаков сияқты композиторлардың ықпалында болды және экспрессивті мелодияларымен және көркем оркестрлеуімен ерекшеленеді. Оның кіші інісі Виктор Кали́нников (1870–1927) де композитор болған, негізінен хор музыкасын жазған.

Өмірбаян

Калиньников полиция қызметкерінің ұлы еді. Ол Орелдегі семинарияда оқыды және он төрт жасында хор директоры болды. Кейін Мәскеу консерваториясына түсті, бірақ оқу ақысын төлей алмады. Сыйлықпен Мәскеу филармониясы мектебінде оқыды, онда Александр Ильинскийден фагот және композиция сабақтарын алды. Ол театр оркестрлерінде фагот, литавра және скрипкада ойнады, сонымен қатар музыка көшіруші болып жұмыс істеп, кірісін арттырды. 1892 жылы Пётр Ильич Чайковский Калиньниковты Малый театрының бас дирижері лауазымына, ал соңынан сол жылы Мәскеу итальян театрына ұсынды. Бірақ туберкулезі күшейген соң, Калиньников театр жұмысынан бас тартып, Қырымның жылытқыш оңтүстік климатына көшті. Өмірінің соңына дейін Ялтада тұрды, және осы жерде екі симфониясы мен Алексей Толстойдың «Царь Борис» пьесасына жазған қосымша музыкасын қоса алғанда, көптеген музыкалық шығармаларын жазды. Ялтада Максим Горький мен Антон Чехов сияқты туберкулезбен ауыратын тағы екі белгілі адаммен танысты. 1901 жылдың 11 қаңтарында, 35 жасқа толуына екі күн қалғанда, туберкулезден шаршап қайтыс болды. Одан соң әйелі мен інісі Виктор Калиньников қалды, ол хор музыкасын жазды және Мәскеу филармониясы мектебінде сабақ берді. Василий Калиньниковтың есімі 1894 және 1895 жылдар аралығында жазылған Бірінші симфониясымен шықты. Александр Виноградский 1897 жылдың 20 ақпанында Киевте өткен Ресей музыкалық қоғамының концертінде осы симфонияны орындағанда үлкен жетістікке жетті. Одан кейін Мәскеу, Вена, Берлин және Париж қалаларында да қойылымдар өтті. Бұл симфония оның өлімінен кейін ғана жарық көрді. Сергей Рахманиновтың ұсынысымен (Калиньниковті ауруында барып көріп қайтқаннан кейін) Чайковскийдің баспагері П. Юргенсон 120 рубльге Калиньниковтың үш әнін сатып алды. Калиньников қайтыс болғаннан кейін Юргенсон оның әйелінен Екінші симфониясын (А мажорда) және басқа да шығармаларын үлкен сомаға сатып алды, оның өлімі «оның шығармаларының құнын он есеге арттырды» деді. Ресейде оның Бірінші симфониясы концерттер репертуарында сақталып келеді және музыка тарихындағы орны бекітілген. 1943 жылдың 7 қарашасында Артуро Тосканини NBC Симфониялық оркестрімен Бірінші симфонияның сирек орындалатын концертін өткізді. Орындалу жазылғанмен, RCA Victor компаниясы оны коммерциялық мақсатта шығармады, бірақ 2006 жылы CD ретінде жарық көрді.

Kalinnikov was a police official's son. He studied at the seminary at Oryol, becoming director of the choir there at fourteen. Later he went to the Moscow Conservatory but could not afford the tuition fees. On a scholarship, he went to the Moscow Philharmonic Society School, where he received bassoon and composition lessons from Alexander Ilyinsky. He played bassoon, timpani and violin in theater orchestras and supplemented his income working as a music copyist. In 1892, Pyotr Ilyich Tchaikovsky recommended Kalinnikov for the position of main conductor of the Maly Theatre, and later that same year to the Moscow Italian Theatre. However, due to his worsening tuberculosis, Kalinnikov had to resign from his theatre appointments and move to the warmer southern climate of the Crimea. He lived at Yalta for the rest of his life, and it was there that he wrote the main part of his music, including his two symphonies and the incidental music for Alexey Tolstoy's Tsar Boris. In Yalta he joined two other famous tubercular patients, Maxim Gorky and Anton Chekhov. Exhausted, he died of tuberculosis on 11 January 1901, just two days before his 35th birthday. He was survived by his widow and his brother, Viktor Kalinnikov, who composed choral music and taught at the Moscow Philharmonic Society School. Vasily Kalinnikov's reputation was established with his First Symphony, written between 1894 and 1895, which had great success when Alexander Vinogradsky conducted it at a Russian Musical Society concert in Kyiv on 20 February 1897. Further performances swiftly followed, in Moscow, Vienna, Berlin, and Paris. It was not published until after his death. At Sergei Rachmaninoff's suggestion (following a visit to Kalinnikov in his illness), Tchaikovsky's publisher P. Jurgenson bought three Kalinnikov songs for 120 rubles. After Kalinnikov's death Jurgenson purchased the Symphony No. 2 in A major and other works from his widow for a high sum, commenting that his death "had multiplied the value of his works by ten". In Russia, his First Symphony remains in the repertory, and his place in musical history is secure. On 7 November 1943, Arturo Toscanini conducted the NBC Symphony Orchestra in a rare broadcast performance of the First Symphony; although the performance was recorded, it was never commercially released by RCA Victor, but was released as a CD recording in 2006.