Кіріспе

Эдмунд Мортимер, 3-ші Март графы және Ольстер графы (1 ақпан 1352 – 27 желтоқсан 1381) – Ирландияның лейтенанты болып тағайындалған, бірақ қызмет еткен екі жылдың ішінде қайтыс болған ағылшын салтанатты феодалы.

Ерте өмір

Ол Роджер Мортимердің, 2-ші Март графының және оның әйелі Филиппаның, 1-ші Солсбери графы Уильям Монтегю мен оның әйелі Кэтрин Грандисонның қызының ұлы болды. Әкесі қайтыс болғанда нәресте болған Эдмунд, тәждің қамқорлығында, Англияның Эдуард III-і Уикехамның Вильгельмы мен Арунделдің 10-шы графы Ричард ФицАланның қамқорлығына берді. Уэльс маркаларындағы иеліктері мен тұқым қуалайтын ықпалы арқасында күшті болған жас графтың мәртебесі 1369 жылдың 24 тамызында 17 жасында Эдуард III-нің екінші ұлы, марқұм Антверпеннің Лионель герцогы Кларенстің жалғыз баласы, 14 жасар Филиппаға үйленуімен одан да маңыздырақ болды. Лионельдің қайтыс болған әйелі Элизабет, Уильям Донн де Бургтың қызы және мұрагері болды, ал Лионель өзі үйленбес бұрын Ольстер графы атанды. Эдмунд Лионель қайтыс болғаннан кейін Ольстер графы титулын мұраға алды. Сондықтан Март графы Ирландиядағы маңызды англо-норман иеліктерінің бірін ғана емес, сонымен қатар әйелі Филиппаның құқығымен, Филиппаның әулеті таққа мұрагерліктегі екінші ең жоғары сызық болды – Эдуардтан, Қара ханзададан және оның ұлы, Англия королі Ричард II-ден кейін. Принц Эдуардтың кіші інісі Джон Гант Ланкастердің 1-ші герцогы атанды, осылайша Ланкастер әулетінің таққа талабы пайда болды. Осы неке ағылшын тарихында елеулі салдарларға алып келді, нәтижесінде Йорк және Ланкастерлер арасындағы Розалар соғысында күрескен Йорк әулетінің Англия тажына талабы туды. Эдуард IV, Эдуард III-нің екінші ересек ұлынан, Март графесі Филиппаның шөбересі ретінде және еркек желісі бойынша Эдмунд Лэнглиден, бірінші Йорк герцогы және Эдуард III-нің төртінші ересек ұлынан тарады. Эдмунд Мортимердің ұлы Роджер Мортимер, 4-ші Март графы Ричард II билігі кезінде Англия тәжінің мұрагері болар еді.

Саяси алға басу

Мортимер, енді Марш және Ольстер графы атанған, 1369 жылы Англияның маршалы болды және келесі жылдары түрлі дипломатиялық миссияларда қызмет етті. Ол 1373 жылы халықпен бірге кеңесу үшін тағайындалған комитет мүшесі болды – өкілдік парламенттер құрылғаннан бергі осындай бірлескен кеңестің алғашқы мысалы, Джон Гонттың Франциядағы соғысы үшін қаржы беру туралы мәселеде. Ол Эдуард III-ге және оның билігінің соңына қарай күшейген сарайлық партияға қарсылық көрсетті, халық жағына шығып, 1376 жылғы «Жақсы парламентте» Уэльс принцін қолдаған және сарайлық партия мен Джон Гонтқа қарсы болған лордтардың арасында көзге түсті. Осы парламентте Халық палатасының спикері Марштің басқарушысы, Питер де ла Маре (1294-1387, Литтл Херефорд, Херефорд) болды, ол Джон Гонтқа халықтың наразылықтарын білдіруде, бірнеше жоғары сот қызметкерлерін қызметтен алуды қолдауда және патшаның сүйіктісі Элис Перрстің қуғынға ұшырауына қол жеткізуде белсенділік танытты. Марш сол парламент тағайындаған, Қара ханзада Эдуард қайтыс болғаннан кейін патшаға қызмет ету және барлық мемлекеттік істерде кеңес беру үшін әкімшілік кеңестің мүшесі болды. «Жақсы парламент» аяқталғаннан кейін Джон Гонт оның қаулыларын күштен шығарды, Марштің басқарушысы түрмеге қамалды, ал Марштің өзіне Англия маршалы лауазымында Кале және басқа алыс патшалық қамалдарына тексеру жүргізуге бұйрық берілді. Марш оның орнынан бас тартуды жөн көрді.

Ирландияны басқаруға жіберілген

1377 жылы Ричард II таққа кішкентай болып келген кезде, граф үкіметтің тұрақты кеңесіне мүше болды; бірақ, тәждің мұрагерінің күйеуі ретінде, ол нақты басқарушы лауазымға ие болудан ақылмен бас тартты. Дегенмен, корольдіктің ең бай және ең күшті адамы корольдің інісі Джон Гонт болды, оның қызғанышы Маршты 1379 жылы Ирландияның Лорд-лейтенанты қызметіне қабылдануға мәжбүр етті. Марш шығыс Ольстерде өкіметін орната алды, бірақ батысқа қарай О’Ниллдерді бағындыра алмады. Оңтүстік басшыларын басып тастау үшін Март Мунстерге аттанды, бірақ 1381 жылдың 27 желтоқсанында Корк қаласында қаза тапты. Роджер (1374–1398) оның орнын басып, 4-ші Март және Ольстер графы атанды; Алианора Холландқа үйленді және балалары болды. Эдмунд (1376–1409) Кэтрин ферх Оуайн Глиндврға үйленді және балалары болды. Филиппа (1375–1401) бірінші рет Джон Гастингс, 3-ші Пемброк графына тұрмысқа шықты; ол 1389 жылы қайтыс болғаннан кейін Ричард ФицАланның екінші әйелі болды, ол 11-ші Арундел графы еді; үшінші рет сэр Томас Пойнингс, 5-ші Басинг бароны Сент-Джонға тұрмысқа шықты.