Портеус әулетінің тарихы: Шотландиядан әлемге көші-қон

Кіріспе

Портеус отбасы – Шотландия шекара аймағындағы геральдикалық отбасы.

Тарих

Портеус отбасының мүшелері туралы ең ерте жазбалар Пейблширде XV ғасырдың басына дейін сақталып қалған. Эдинбургтағы Лорд Лион қарулы корольінің мәлімдемесіне сәйкес, ең алғашқы сілтеме – Гийом Портеуз (кейін Уильям Портеус), ол шамамен 1400 жылы Нормандиядан бай Фрейз отбасының (кейін Фрейзерлер) қамқорлығымен келген. Олар бұрыннан Шотландияның төмендіктеріне қоныстанған және патшадан жер алған еді. «Портеуз» есімінің француз тіліндегі алғашқы мағынасы «курьер» немесе «елші» болуы мүмкін. Алайда, Шотландияда олар басқа да кәсіптерге бейімделді. Твиддейл және кейін Аннандейл аймақтарындағы елді мекендер қазіргіден гөрі тығыз қоныстанған кезде, олар түрлі салаларда жұмыс істеген – диқандықтан және теміршіліктен бастап, дін қызметкерлеріне дейін. Портеус отбасының алғашқы мүшелерінің үйі көптеген ғасырлар бойы Пейблширдегі Хокшо болды. Қазіргі заманғы туыстармен байланыс әлі дәлелденбеді. Отбасы атамекенін қанша уақыт иеленгені нақты емес, бірақ Хокшода қоршаулы қамал немесе күзет мұнарасы болғаны белгілі, ол жақын жерден келе жатқан қауіпті ескерту үшін от жағуға арналған. 1430 жылдары Бервиктен бастап Твид өзенінің бастауына дейін «Пил мұнаралары» деп аталатын мұнаралар тізбегі салынды, бұл шекаралық қарақшылардың шабуылдарына жауап ретінде жасалған. Хокшо Пейблширдегі осындай мұнаралардың жиырмадан астамының бірі болды. XVIII ғасырда Шотландиядан, бастапқыда Англия мен Ирландияға, ал соңынан Жаңа Дүниеге және Британ империясының жаңадан ашылған елдеріне үлкен көші-қон басталды. Мұның себептері көптеген және келесі үш жүз жыл ішінде өзгерді. Тарихи жағдай тұрақсыз болды және Шотландия көптеген өзгерістерге ұшырады, бұл жоғары және төмендіктердегі отбасылардың көптеген адамдарының эмиграциясына әкелді. Әсіресе, Төмендіктерді тазарту (1760–1830) Шотландияның төмендіктерінен кедей адамдардың Глазго мен Солтүстік Англияның өсіп келе жатқан өнеркәсіптік орталықтарына, Ньюкаслға, Ливерпульге және ақырында Лондонға және басқа да ірі қалалар мен порттарға көшуіне себеп болды. Отбасылар өнеркәсіптік революцияның дамуымен және тұрмыс деңгейінің жақсаруымен байланысты өркендеген жаңа өнеркәсіптерде жұмыс табу мүмкіндігімен қызықтырылды. Төмендіктердің халық азаюы және 1836–1837 жылдардағы Жоғарғы жерлердегі картоп ашаршылығы эмиграцияны күшейтті. 1846–1852 жылдар аралығында 1,7 миллионнан астам адам Шотландиядан, негізінен Нова Скотия мен Канадаға кетті. Олар Атлант мұхитының арғы жағында жақсы өмір іздеу үшін көптеп көшті.

The earliest records for members of the Porteous family in Peeblesshire date back to the early part of the fifteenth century. The earliest possible reference, according to Lord Lyon King of Arms in Edinburgh, is to a Guillaume Porteuse (later William Porteous), who arrived from Normandy c 1400 under the patronage of the wealthy Fraise family (later to become the Frasers). They had already settled in parts of lowland Scotland, having been granted lands by the King. The early meaning of the name Porteuse (from the French) was indeed possibly of 'courier' or 'messenger'. But in Scotland, they turned their hand to other trades. In the days when the glens and hamlets of Tweeddale and, later, Annandale were much more densely populated than today, they seem to have pursued various occupations – from millers and blacksmiths to ministers of religion. The home of early members of the Porteous family for many hundreds of years was Hawkshaw in Peeblesshire. The link to modern day families is as yet unproven. There is some doubt as to how long the family had held the ancestral family home, but it is certain that there was a castle of sorts at Hawkshaw, probably built as no more than a small fortified keep, and intended as a watch tower where a signal fire could be lit to warn of approaching danger. A line of these so called Peel towers was built in the 1430s across the Tweed valley from Berwick to its source, as a response to the dangers of attacks from the Border reivers. Hawkshaw was one of over two dozen of these in Peeblesshire alone. During the eighteenth century there began a massive migration of families from Scotland, initially to England and Ireland – and eventually to the New World and the newly discovered countries of the British Empire. The reasons for this were many – and changed considerably during the following three hundred years. The historical background was turbulent and Scotland saw many changes which led to emigration of large numbers of both Highland and Lowland families. The Lowland Clearances (1760–1830), especially, resulted in a massive movement of poor Scots from the Lowlands to the growing industrial centres of Glasgow and northern England – to Newcastle, Liverpool and eventually to London and other large cities and ports. Families were tempted by the offer of employment in the fast growing industries which had burgeoned with the coming of the Industrial Revolution and the promise of a higher standard of living. The subsequent depopulation of the Lowlands and the Highland Potato Famine of 1836–37 added to those who chose to leave. Over 1.7 million people left Scotland from 1846 to 1852, primarily going to Nova Scotia and Canada. They left in vast numbers to seek better fortune on the other side of the Atlantic.

Портус отбасы бүгінде

Отбасының тармақтары бес құрлыққа көшіп кеткен, ата-бабалары туралы толыққанды ақпарат алуға тырысатын туыстарға көмектесуді мақсат тұтқан белсенді отбасы тарихын зерттеу тобы жұмыс істейді. Хокшоудағы оба жылдар бойы Портеус отбасының мүшелері үшін қасиетті орынға айналды, ал халықаралық кездесулер дәстүрлі түрде Твидсмуирдегі Крук мейрамханасында әр бес жыл сайын өткізіліп, әлемнің түкпір-түкпірінен келушілерді қызықтыратын. 2021 жылдың қыркүйегінде мерекелік шаралар сол жерге жақын өткізілуі жоспарлануда, себебі мейрамхана Твидсмуир қауымдастығы тобына сатылып, қазіргі уақытта жөндеуден өтуде.