Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Манс мәдениетінің бір бөлігі
Element of Manx culture
Мэн аралының музыкасы кельт, норвегиялық және басқа да ықпалдарды көрсетеді, соның ішінде көршілес Шотландия, Ирландия, Англия және Уэльс елдерінен келген ықпалдар да бар. Мэн аралы – Ұлыбритания мен Ирландия арасындағы Ирландия теңізінде орналасқан шағын арал мемлекет (Біріккен Корольдіктің құрамына кірмейді). Аралда рок, блюз, джаз және поп сияқты әртүрлі музыка жанрлары орындалады. Дегенмен, оның дәстүрлі халық музыкасы 1970 жылдардан бері қайта жаңғырып келеді, бұл Рамзиде өткен Yn Chruinnaght атты музыка фестивалімен басталды. Бұл, 1974 жылы соңғы манс тілінде сөйлейтін адамның қайтысынан кейін, манс тілі мен мәдениетінің жалпы жаңғыруының бір бөлігі болды. Манс музыкасының қайта жаңғыруына үлес қосқан музыканттардың қатарында King Chiaullee, Skeeal, The Mannin Folk, Mactullagh Vannin, Moot және тағы да басқалар бар. Culture Vannin манс музыкасы мен биіне арналған орталық ресурс қызметін көрсетеді, manxmusic.com сайтында көптеген орындаушылар туралы сілтемелер бар. CD шығарған басқа да әртістер: Эмма Кристиан (Ta'n Dooid Cheet – Beneath the Twilight) (вокал, арфа және блокфлейта), сондай-ақ арфашыл және продюсер Чарльз Гард (Avenging and Bright), бұрын Culture Vannin-де әкімшілік қызметкер болған. Манс музыкасы туралы көптеген веб-материалдар Клифф МакГаннның 1996 жылғы мақаласына негізделген.
The music of the Isle of Man reflects Celtic, Norse and other influences, including those from its neighbours, Scotland, Ireland, England and Wales. The Isle of Man is a small island nation in the Irish Sea, between Great Britain and Ireland (and not part of the United Kingdom). A wide range of music is performed on the island, such as rock, blues, jazz and pop. However, its traditional folk music has undergone a revival since the 1970s, starting with a music festival called Yn Chruinnaght in Ramsey. This was part of a general revival of the Manx language and culture, after the death of the last native speaker of Manx in 1974. Musicians of the Manx musical revival include King Chiaullee, Skeeal, The Mannin Folk, Mactullagh Vannin, Moot and many others. Culture Vannin provides a central resource for Manx music and dance through the manxmusic. com website, which has links to most performers. Other artists who have produced CDs include Emma Christian (Ta'n Dooid Cheet – Beneath the Twilight), (voice, harp and recorder), and harpist and producer Charles Guard (Avenging and Bright), formerly an administrator at Culture Vannin. Many of the web entries about Manx music stem from Cliff McGann's 1996 article
Ең ерте жазба деректерде скрипкада орындалатын музыка мен түрлі халық билері сипатталған. Кельт музыкасында кең таралған арфа дәстүрі болған жоқ. Англия халық әндері өте танымал болды, кейіннен балладалар, джигтер мен рилдер де қосылды. Сондай-ақ, дәстүрлі гэль псалмдары мен басқа шіркеу музыкасы да сақталған. Фенелла Базиннің сөзінше, «жазба деректерге сүйенсек, манстықтар ынталы бишілер мен музыканттар болған, олар жиі сенбі күндері кешке немесе жексенбіде шіркеуден кейін музыка ойнағаны үшін діни соттарға шақырылып отырған». Үйге қайтып бара жатқанда «Arrane Oie Vie» (Жақсы түңгі уақыт) әнін айту дәстүр болған.
The earliest written evidence describes fiddle music and a variety of folk dances. There was no harp tradition as was otherwise prevalent in Celtic music. English folk songs were very popular, later including broadside ballads, jigs and reels. Also extant were traditional Gaelic psalm singing and other church music. According to Fenella Bazin, " [E]vidence from written sources shows that the Manx were enthusiastic dancers and musicians, often appearing in the ecclesiastical courts on charges on making music on Saturday nights or after church on Sundays." It was traditional to sing Arrane Oie Vie (Good night Song) on the way home.
Балладалар
"Уштей миллиш си гари" балладасы су арналары, шекаралар сияқты мәселелерді шешу үшін 24 ер адамнан құрылған қазылар алқасын шақырудың ежелгі әдетімен байланысты және 1777 жылға дейін дамыған. Бардун – теңізде жақынын жоғалтқан адамдар туралы жергілікті түрде жазылған ән. "Ескі дельфин" – кеме қазасына байланысты әңгіме.
The ballad Ushtey Millish 'sy Garee relates to the old practice of summoning a jury of 24 men to decide questions connected with water courses, boundaries, etc. and is dated to sometime prior to 1777. A bardoon was a locally composed song about the loss of a loved one at sea. Yn Chenn Dolphin (The Old Dolphin) is a tale about a shipwreck.
19 ғасыр
Шіркеу музыкасы 19 ғасырдағы ең көп құжатталған Манкс музыкасы болып табылады. Ән шыршалау (қатар тұрып оқу) бүкіл Ұлыбритания мен Ирландиядағыдай, кең таралған тәсіл болды. Батыс галереясының музыканттары арнайы шараларда жергілікті немесе танымал туындыларды орындады. Орган кейінірек аралдың көптеген шіркеулерінде стандартқа айналған құрал болды. Аралдағы алғашқы орган туралы мәлімет 1781 жылдың қыркүйегінде Дуглас қаласындағы Сент-Джордж шіркеуімен байланысты. Манкс шіркеу әндерінің алғашқы жинағы 1799 жылы жарық көрді, одан кейін көптеген жинақтар басылды, бірақ Манкс музыкасы 1870 және 1880 жылдарда ғана көп көлемде жариялана бастады, себебі қонақ бөлмелерінде орындалатын әндер, діни әндер мен хорлық өңдеулер кең таралды. Бұл музыканың таралуы аралдағы туризм индустриясының өркендеуімен бірге болды, соның нәтижесінде Манкс музыкалық залдары мен би залдарындағы әндер мен билерге сұраныс артты. Әсіресе, Манкс тіліндегі әндер 19 ғасырдан бастап гаэль тілін жаңғырту арқасында дами бастады.
Church music is the most documented Manx music of the 19th century. Lining out was a common technique, as it was throughout Great Britain and Ireland. West gallery musicians performed for special occasions, using locally composed or well known compositions. Organs were a later importation that became standard in most of the island's churches. The first mention of an organ on the island is associated with St George's church, Douglas in September 1781. The first collection of Manx church songs was printed in 1799, and was followed by many other collections, though it was not until the 1870s and 1880s that Manx music began to be published in any great quantity, as drawing room ballads, religious songs, and choral arrangements all became popular. The proliferation of this music coincided with a boom in the tourism industry for the island, and Manx music hall and dance hall songs and dances saw increased demand. Manx language songs, in particular, benefited from the Gaelic revival from the 19th century onwards.
20 ғасыр
Мэн аралындағы ерекше музыкалық оқиға – 1940 және 1941 жылдар аралығында еврей тегінен шыққан көптеген неміс музыканттарының аралдағы Хатчинсон ұстау лагерінде қамалуы болды. Олардың ішінде Ханс Гал (лагерь оркестрі орындауы үшін онда шығармалар жазған), Эгон Веллес және Марян Равич болды. Вест галереясы музыкасы 1950 жылдарға дейін сақталғанмен, 20 ғасырда Мэн аралындағы құлшылықтың көп бөлігі аспаптық музыкамен сүйемелденді. 20 ғасырдың соңында Манкс шіркеу музыкасының дәстүрлері бірте-бірте төмендеді. Англия және басқа елдерден келген иммигранттардың әсері аралға көптеген жаңа музыкалық стильдерді әкелді. Соңғы Манкс тілінде сөйлейтіндердің бірі – Нед Маддрелл, дәстүрлі әндерді жазды. 1909 жылы австриялық этнолог Рудольф Требич, ал 1948 жылы Ирландия фольклор комиссиясы бірнеше жазба жасады.
A notable musical episode in the Isle of Man was the imprisonment between 1940 and 1941 of many German musicians of Jewish extraction in Hutchinson Internment Camp on the island. These included Hans Gál (who composed there works for performance by the camp orchestra), Egon Wellesz, and Marjan Rawicz. Though West Gallery music continued into the 1950s, by the 20th century instrumental music accompanied most worship on the Isle of Man. Later in the 20th century, Manx church musical traditions slowly declined. The legacy of immigration, from England and elsewhere, has brought in many new styles of music to the island. Some of the last native Manx speakers, including Ned Maddrell, were recording singing traditional songs. In 1909, the Austrian ethnologist Rudolf Trebitsch made several recordings, as did the Irish Folklore Commission in 1948.
Болашақ
Culture Vannin-де Манкс музыкасын дамытуға арналған тобы бар, оның құрамында Манкс музыкасы маманы кіреді. Ол аралдың Білім, Спорт және Мәдениет департаментімен бірлесіп, мектеп оқу бағдарламасында Манкс музыкасын дамытуға көмектеседі. Сондай-ақ, Манкс музыкасын дамыту жөніндегі қызметкер кеңінен қоғамда Манкс музыкасы мен биін насихаттаумен айналысады. Топтардың, жеке орындаушылардың және гэльдік хорлардың CD-лері шығарылады.
Culture Vannin has a dedicated Manx Music Development Team comprising a Manx music specialist, who works with the island's Department of Education, Sport and Culture to encourage the development of Manx music in the school curriculum, and a Manx Music Development Officer, who works to promote Manx music and dance in the wider community. CDs by bands, soloists and Gaelic choirs are produced.
Манкс музыка фестивалі
Манкс музыка фестивалі – жыл сайынғы музыка фестивалі, әр сәуірдің соңында Дуглас қаласында өткізіледі. Ол 1892 жылы «Манкс музыкасының анасы» атанған М. Л. Вудтың бастамасымен, Көркем өнер және өнеркәсіп гильдиясына музыка сабақтары қосылғаннан кейін құрылды. Сондықтан фестиваль халық арасында «Гильдия» деп аталады. Жергілікті тұрғындар мен келушілер әртүрлі ән салу, аспаптық музыка, театр және публицистика бойынша сабақтарға қатысуға шақырылады. Фестиваль аяқталған соң, жеке дауыс санаттарының жеңімпаздары Кливленд медалін жеңу үшін жарысады. Бұл медальді алғаш рет 1923 жылы Кливленд Манкс қоғамы табыс еткен. Манкс ұлттық әнұраны алғаш рет 1907 жылы «Гильдияда» Гарри Вуд оркестрінің сүйемелдеуімен орындалды.
The Manx Music Festival is an annual music festival held at the end of each April in Douglas. It was founded in 1892 by the "Mother of Manx Music" M. L. Wood after music classes were included in the Fine Arts and Industrial Guild, after which the festival gets its colloquial name of "The Guild". Local people and visitors are invited to take part in various singing, instrumental, drama and public speaking classes. At the close of the festival, winners of the individual voice categories compete to win the Cleveland Medal, first donated in 1923 by the Cleveland Manx Society. The first performance of the Manx National Anthem occurred at The Guild in 1907, accompanied by Harry Wood's Orchestra.
Арнайы жобалар
2014 жылдың қараша айында үкіметтік қолдаумен құрылған Culture Vannin ұйымы Норвегия мен Мэн аралынан музыканттарды біріктіріп, дәстүрлі музыканы ұсынатын және Мэн аралы бойынша танымдық тур өткізген «Норвегия-Мэн ынтымақтастығы» жобасын іске қосты. Аталған жобаға манс музыканттары Том Каллистер, Рут Кеггин және Дэвид Килгаллон, сондай-ақ норвегиялық музыканттар Эрленд Апнесет және Маргит Майр қатысты.
In November 2014 Culture Vannin, a government sponsored entity, brought together musicians from Norway and the Isle of Man to produce the Norwegian Manx Collaboration featuring traditional music and providing an educational tour around the Isle of Man. The collaboration featured Manx musicians Tom Callister, Ruth Keggin and David Kilgallon, as well as Norwegian musicians Erlend Apneseth and Margit Myhr.