Кіріспе
Америка Құрама Штаттарында төрт штаттың шекарасы түйісетін жалғыз аймақ – АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы аймақ. Төрт Бұрыш – АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы аймақ, Колорадо штатының оңтүстік-батыс бөлігінен, Юта штатының оңтүстік-шығыс бөлігінен, Аризона штатының солтүстік-шығыс бөлігінен және Нью-Мексико штатының солтүстік-батыс бөлігінен тұрады. Төрт Бұрыш аймағының көп бөлігі жартылай тәуелсіз американдық индейстердің ұлттарына тиесілі, олардың ішіндегі ең ірісі – Навахо ұлты, одан кейін Хопи, Юте және Зуни тайпалары мен ұлттары. Төрт Бұрыш аймағы Колорадо үстірті деп аталатын үлкен аймақтың бір бөлігі болып табылады және көбінесе ауылдық, қиын өтімді және құрғақ жерлерді қамтиды. Төрт Бұрыш аймағының аты шамамен 37° солтүстік ендік және 109° 03′ батыс бойлықтың қиылысындағы төрттік нүктеден шыққан, онда төрт штаттың шекаралары түйіседі және Төрт Бұрыш монументімен белгіленген. Бұл АҚШ-та төрт штаттың кездесетін жалғыз орын. Монументке қоса, Төрт Бұрыш аймағындағы танымал орындарға Монументтік аңғар, Меса-Верде ұлттық паркі, Чако каньоны, Ежелгілердің каньондары ұлттық ескерткіші және Каньон-де-Шелли ұлттық ескерткіші кіреді. Төрт Бұрыш аймағындағы ең көп халқы бар қала – Фармингтон, Нью-Мексико, одан кейін Дуранго, Колорадо.
the region in the southwestern United States
The Four Corners is a region of the Southwestern United States consisting of the southwestern corner of Colorado, southeastern corner of Utah, northeastern corner of Arizona, and northwestern corner of New Mexico. Most of the Four Corners region belongs to semi autonomous Native American nations, the largest of which is the Navajo Nation, followed by Hopi, Ute, and Zuni tribal reserves and nations. The Four Corners region is part of a larger region known as the Colorado Plateau and is mostly rural, rugged, and arid. The Four Corners area is named after the quadripoint at the intersection of approximately 37° north latitude with 109° 03′ west longitude, where the boundaries of the four states meet, and are marked by the Four Corners Monument. It is the only location in the United States where four states meet. In addition to the monument, commonly visited areas within Four Corners include Monument Valley, Mesa Verde National Park, Chaco Canyon, Canyons of the Ancients National Monument and Canyon de Chelly National Monument. The most populous city in the Four Corners region is Farmington, New Mexico, followed by Durango, Colorado.
Тарих
Құрама Штаттар 1848 жылы Мексика-Америка соғысы аяқталғаннан кейін Мексикадан төрт бұрышты аймақты алды. 1863 жылы Конгресс Аризона территориясын Нью-Мексико территориясының батыс бөлігінен құрды. Шекара 1861 жылы құрылған Колорадо территориясының оңтүстік-батыс бұрышынан оңтүстікке қарай жүретін сызық ретінде заң жүзінде белгіленді. Бұл Конгрестің ерекше әрекеті болды, себебі Конгресс жаңа территориялардың шекараларын көбінесе ендік немесе бойлық сызықтары бойынша немесе өзендер арқылы анықтаса, бірақ екінші территорияның шекарасының жалғасы ретінде сирек анықтайтын. Бір шекараны екіншісінің бұрышынан бастау арқылы Конгресс, шекараларды өлшеудегі қателіктерге қарамастан, төрт штаттың бір нүктеде түйісетініне кепілдік берді. Сол кездегі стандартты зерттеу қателігі салдарынан, "Төрт бұрыш" нүктесінің бастапқы зерттелген орны алғашқы зерттеушісімен 1863 жылы АҚШ Конгресі нақтылаған нақты орнынан 1821 фут (555 м) шығысқа қарай орналастырылды. Бұл аймақ алғаш рет 1868 жылы АҚШ Үкіметі тарапынан Колорадо территориясын штатқа айналдыру мақсатында зерттелді, бұл Төрт бұрышты штаттардың біріншісі болды. Алғашқы белгі 1868 жылы бастапқы зерттелген және қазіргі орнына орнатылды. Бұл бастапқы зерттеу қателігі Төрт бұрыш белгісінің дұрыс орналасуы туралы ұзаққа созылған түсініспеушіліктерге әкелді, олардың кейбіреулері бүгінге дейін сақталып қалған. Навахо жеріндегі мұнай барлау қызметінің көбеюін реттеу үшін 1923 жылы алғашқы Навахо тайпалық үкіметі құрылды. Төрт бұрыш – жоғары Колорадо платосының бөлігі. Бұл оны ауа райы жүйелерінің орталығына айналдырады, олар платода тұрақталап, содан кейін шығысқа қарай Колорадо арқылы және орталық штаттарға қарай жылжиды. Бұл ауа райы жүйесі АҚШ-тың орталық бөлігінде қар мен жаңбыр жаудырады. Төрт бұрышты аймақтағы федералды қорғалатын аумақтарға Каньон де Челли ұлттық монументі, Ховенвип ұлттық монументі, Меса-Верде ұлттық паркі және Ежелгілердің каньондары ұлттық монументі кіреді. Төрт бұрыштағы тау тізбектеріне Слипинг-Уте таулары, Абахо таулары және Чуска таулары жатады. Төрт бұрыш монументі Навахо ұлтының Парктер және демалыс департаментімен басқарылады. Төрт бұрышты аймақтағы басқа тайпалық халықтарға хопилер және басқа утелер кіреді. Төрт бұрыш – Аризона штатының Window Rock қаласында орналасқан Навахо тайпасының астанасы. Уте таулары Уте тайпасының бас кеңсесі Колорадо штатының Тоуаок қаласында орналасқан. АҚШ федералдық үкіметі де бұл аймақта, әсіресе Ішкі істер департаментінің Үндістер ісі жөніндегі бюросы және Ауыл шаруашылығы департаментінің Орман шаруашылығы қызметімен байланысты үлкен өкілдікке ие.
Қалалар
Төрт бұрышты аймақ көбінесе ауылдық жер. Аймақтың экономикалық орталығы, ең ірі қаласы және жалғыз қалалық аймағы – Нью-Мексико штатындағы Фармингтон қаласы. Төрт бұрыштың ортасына ең жақын орналасқан елді мекен – Аризона штатындағы Тик Нос Пос. Аймақтағы басқа қалаларға Колорадодағы Кортес және Дюранго; Ютадағы Монтиселло және Блэндинг; Аризонадағы Кайента және Чинле; Нью-Мексикодағы Шипрок, Ацтек және Блумфилд жатады. ), және АҚШ 550-ші тас жолы. Атчисон, Топека және Санта-Фе темір жолының басты желісі, қазір BNSF темір жолы басқарады, Төрт бұрыштың оңтүстік жиегімен өтеді. Бұл аймақта бұрынғы темір жолдардың қалдықтары бар, қазір олар мұралық темір жолдар болып саналады. Олардың ішінде Дуранго және Сильвертон тар темір жолы мен Кумбрес және Толтек көрікті темір жолы бар. Блэк Меса және Лейк Пауэлл темір жолы, Кайентаның жанындағы көмір кенішімен электр стансасын байланыстырады, Төрт бұрышқа жақын өтеді.
Гелий
Төрт бұрышты аймақ АҚШ-та гелийді алғашқы болып өндірген аймақтардың бірі болды, және гелиймен жабдықтау көзі ретінде маңыздылығы артып келеді. Аймақ жоғары сапалы "жасыл" гелийге бай екенімен ерекшеленеді. Бұл аймақтағы ең маңызды гелий кен орны – Аризона штатының Холбрук алабы.