Кіріспе

ГДР-дегі азық-түлік дүкендері – бұрынғы Шығыс Германиядағы бөлшек сауда дүкендері.

Intershop – Германия Демократиялық Республикасында (ГДР, Шығыс Германия) мемлекеттік меншіктегі және басқарылатын бөлшек сауда дүкендерінің желісі. Бұл дүкендерде тек қатаң валюта (кейінірек – Форум чектерi) арқылы ғана жоғары сапалы тауарларды, көбінесе Батыс елдерінен немесе олармен байланысты тауарларды сатып алуға болады. Шығыс Германия маркасы төлем ретінде қабылданбады. Intershop бастапқыда Батыс елдерінен келген туристерге арналған, бірақ кейіннен шығыс немiстер басқаша алуға мүмкiндiк таппаған тауарларды сатып алуға болатын орынға айналды. Бұл жағдайдың күтпеген салдары – шығыс немiстер Батыстағы тауарлардың ассортименті туралы ақпарат алып, оны өз елдеріндегі шектеулі таңдаумен салыстыра алды.

Өнім ұсыныстары

Интершоптар темекі, спирттік ішімдіктер, тұрмыстық техника және тіпті автокөлік аксессуарлары сияқты импортталған тауарларды сатты. Олар тіпті экспортталған, содан кейін қайта импортталған Шығыс Германияның сапалы өнімдерін де сатты. Кейде бұл тауарлар отандық дүкендерде сатылатын осыған ұқсас тауарлардан арзан бағамен сатылатын. Мемлекеттік қауіпсіздік министрлігі (Штази) Интершоптарды тым жақсы бақылап отырды, Штази қызметкерлерінің туыстары немесе шенеуніктер көбінесе кассирлер болып жұмыс істеді. Кейбір дүкендерде бейнекамералар орнатылған, ал бастапқыда паспорттар да тексерілетін. Осы тауарларды тасымалдау да қатаң бақылауда болды. Дегенмен, көптеген ұрлықтар мен тіпті қарулы шабуылдар да болды. Осы қылмыстарды тергеуге Штази де, қалыпты полиция да қатысты. Көп жағдайларда дүкен директорлары мен қызметкерлерінің өзі қылмыстарға қатысқан. 1980 жылдардан бастап Интершоп қызметкерлерінің жалақысының бір бөлігі шетел валютасында төленді, сонымен қатар қызметкерлер ақыларын ереже бойынша тапсыруға міндетті болды, бұл проблемаларды шектеу үшін жасалды. 1990 жылы Германияның бірігуімен Интершоптар таратылды. Интершоптарда суретке түсіруге рұқсат болмағандықтан, дүкендердің ішіндегі суреттер өте аз. Қолда бар суреттердің көп бөлігі Штази архивінен алынған. Батыс Германиялық фотограф Гюнтер Шнайдер Шығыс Германиядағы транзиттік дәліздер туралы зерттеме жасағанда Интершоптардың көптеген суреттерін жинады.