Кіріспе

Еуропалық саяси партия

Еуропалық солшы партиясы (ЕСП), немесе Еуропалық Сол (ЕС) – Еуропалық одақ және басқа да Еуропа елдеріндегі демократиялық социалистік және коммунистік саяси партиялардың бірлестігі ретінде жұмыс істейтін еуропалық саяси партия. Ол 2004 жылғы қаңтарда 2004 жылғы Еуропалық парламент сайлауына қатысу үшін құрылған. ЕСП 2004 жылғы 8-9 мамырда Римде негізделді. ЕСП мүше партияларынан сайланған Еуропарламент депутаттары Еуропалық парламенттегі «Сол жақ» – GUE/NGL тобында отырады, бірақ ЕСП мүшелерінің барлығы GUE/NGL мүшелері емес. Көптеген мүше және байқаушы партиялар сондай-ақ радикалдырақ Еуропалық Антикапиталистік Сол жаққа қатысады. ЕСП құрылғанға дейін оның көптеген мүшелері Жаңа Еуропалық Солшы Форумы (NELF) аясында жыл сайын кездесіп тұрды. Қазіргі президенті – австриялық саясаткер Вальтер Байер.

Тарих

Еуропалық солшылдар партиясы (ЕСП) 2004 жылдың 8-9 мамырында Италияның Рим қаласында құрылды. Партияның алғашқы съезі 2005 жылдың 8 қазанында Афинада өтті және Еуропалық солшылдықтың Афина декларациясы қабылданды. Екінші конгресс 2007 жылдың 23-25 қарашасында Прагада өтті. Үшінші конгресс 2010 жылдың 2-5 желтоқсанында Парижде өтті. Төртінші конгресс 2013 жылдың 13-15 желтоқсанында Мадридте өтті. Бесінші съез 2016 жылдың 16-18 желтоқсанында Берлинде өтті, онда неміс заңгері және саясаткер Грегор Гейси жаңа ПЭЛ президенті болып сайланды. Хайнц Биербаум 2019 жылы президент болып сайланды. 2022 жылдың желтоқсан айында Вальтер Байер оның орнын басты. Партия "Трансформ Европа" атты зерттеу орталығын және "ЭЛ Фем" атты әйелдер қанатын басқарады.

Идеология

PEL солшыл және радикалды солшыл саяси партия ретінде сипатталған. Оның идеологиясы демократиялық социализм, социализм және коммунизм принциптеріне негізделген. PEL сонымен қатар прогрессивизмді қолдайды және әскерилендіруге, шетелдік араласушылыққа қарсы тұрады. "Якобин" саяси журналына берген сұхбатында PEL президенті Вальтер Байер PEL-ді "социалистік сол қанаттың" бір бөлігі деп атады және Еуропалық Одақты неолибералды және "парламенттік демократиядан гөрі саяхатшыл абсолютизмге жақын" деп сынады.

Мүшелік

Еуропалық солшы партиясы толық құқықты мүше партиялардан, бақылаушы партиялардан, жеке мүшелерден және ЕО серіктестерінен құралған. 2023 жылдың наурыз айына қарай, Еуропалық солшы партиясы 23 елде 25 мүше партияны қамтиды. PEL мүшелерінің барлығы Еуропалық парламенттегі GUE/NGL тобына, яғни "Солшылдар" тобына мүше емес.

Бұрынғы мүшелері

Коммунистік партия 2009 жылы партия ретінде жұмыс істеуін тоқтатты, 2013 жылдың желтоқсанынан бастап мүшелікте тіркелмеді. Бельгия Коммунистік партиясы 2018 жылғы 30 шілдеде өткен партия съезінде таратылу туралы шешім қабылдады. Демократиялық социализм партиясы 2020 жылы «Сол» партиясына бірікті. Сол партия 2018 жылғы 1 шілдеде Еуропалық солшылдардан (EL) шықты. Біртұтас Сол 2015 жылдың күзінде Франция Коммунистік партиясымен бірікті. Германия Коммунистік партиясы 2016 жылғы 27 ақпанда бақылаушы мәртебесінен бас тартты. Жаңарушы Коммунистік Экологиялық Сол 2013 жылы «Сириза» партиясына қосылды. Венгрия Жұмысшы партиясы 2009 жылғы 1 мамырда қызметін тоқтатты. Италия Коммунистер партиясы 2014 жылдың желтоқсанында таратылды, осымен «бақылаушы мәртебесі» жоғалды. «Басқа Еуропа» 2019 жылы таратылды, осымен «қадағалаушы мәртебесі» жоғалды. «Жас социалистер» 2015 жылы таратылды, осымен «бақылаушы мәртебесі» жоғалды.