Кіріспе

Vitry en Artois (vitʁi ɑ̃n‿aʁtwɑ; сөзбе-сөз "Артуадағы Витри"; немесе Vitry la Gueule) – Францияның Оңтүстік-Франция аймағындағы Па-де-Кале департаментіндегі коммуна.

География

Vitry en Artois Аррастан солтүстік-шығысқа қарай шамамен 12 миль (19 км) қашықтықта, N50, D39 және D42 тас жолдарының тоғысқан жерінде орналасқан. Скарпа өзені қаланың ішінде ағып өтеді, сонымен қатар қалаға SNCF темір жолы да қызмет көрсетеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс әуежайы кейін американдықтар тарапынан пайдаланылды, ал соғыстан кейін ол жергілікті әуежай ретінде коммерциялық мақсатта қолданысқа берілді.

Тарих

Атаудың шығу тегі кельт тілінен басталады, онда “Vic” сөзі “қамал” дегенді, ал “Ac” сөзі “су жағасында” дегенді білдіреді. Кейіннен ол 7 ғасырда “Victoriacum” деп аталады. Аймақта орта тас дәуіріне тән құралдар табылған. Римдіктер бұл жерді шамамен 360 жылға дейін басып алған, содан кейін Әулие Мартин мұнда шіркеу салдырған. Әуе суретінде Витридегі жеке тұрған дөңгелек ор қазбасы анықталды. Витридегі Меровингтер вилласы маңызды Неустрия орталығы болды, Аррас қаласынан гөрі артықшылыққа ие болды. Витриде, Неустрия ақсүйектері Зигиберт I-ді жеңіспен қалқандарында көтеріп жатқанда, оны оның бауыры Хильпериктың үшінші әйелі Фредегунданың жалдаған кісілері қараша-желтоқсан айларында 575 жылы өлтірді. Оның ұлы, нәресте Клотер II Григорий Турскийдің сөзіне сүйенсек, Камбрейдегі сарайдан Витриге қауіпсіздік үшін әкелініп, оқшауланған және қорғалған жағдайда өсірілді. Орта ғасырларда Витри стратегиялық маңызға ие болды, себебі өзен Дуэ қаласының қорғаныс шебін су басуға және оның жел тегірмендерінің жұмыс істеуін қамтамасыз етуге пайдаланылуы мүмкін еді. 1870-1871 жылдардағы Франко-пруссия соғысы кезінде француз генералы Файдербе Пон-Нуайель шайқасынан кейін Витри-ан-Артуада (25-31 желтоқсан 1870 ж.) қысқа мерзімге штаб-пәтерін орнатты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде халық қаланың баспаналар мен туннельдер желісіне тығылды. 1917 жылдың 12 сәуірінде болған қирату салдарынан қала толығымен бұзылып, 768 ғимарат жойылды, ал тек 5 ғимарат тұрды. 1920 жылдың 23 қыркүйегінде қала Соғыс кресі орденін алды.

Қызықты орындар

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ауылдың көп бөлігімен бірге қайта жаңартылған Сент-Мартин шіркеуі. Соғыс ескерткіші.