Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Риторика
Rhetoric
Шешендік (француз тілінен eloquence, латын тілінен eloquentia) – тыңдаушыларды көндіруге бағытталған, еркін, әдемі, убедительный және күшті сөйлеу өнері. Шешендік – бұл табиғи қабілет, оны тіл білімі, белгілі бір тақырыпты зерттеу, философия, логика және нақты бір ұстанымдар жиынтығын құрастыру дағдысы арқылы жетілдіруге болады. Оливер Голдсмит айтқандай: "Шын шешендік – ұлы ойларды пафостық стильде емес, қарапайым тілде жеткізуде. Себебі пафостық стиль дегеннің өзі жоқ, пафостық тек мәннің өзінде болады. Ал мән олай болмаған жағдайда, тіл әсерлі, метафоралық болуы мүмкін, бірақ көңілге тимейді".
Eloquence (from French eloquence from Latin eloquentia) is fluent, elegant, persuasive, and forceful speech, persuading an audience. Eloquence is both a natural talent and improved by knowledge of language, study of a specific subject to be addressed, philosophy, rationale and ability to form a persuasive set of tenets within a presentation. "True eloquence," Oliver Goldsmith says, "Does not consist in saying great things in a sublime style, but in a simple style; for there is, properly speaking, no such thing as a sublime style, the sublimity lies only in the things; and when they are not so, the language may be turgid, affected, metaphorical, but not affecting."
Ежелгі замандағы шешендік
Сөздің өзі латын тіліндегі түбірлерден шыққан: ē (алғашқыдағы ex сөзінің қысқартылған түрі), "сыртқа" деген мағынаны білдіреді, және loqui – "сөйлеу" деген мағынаны білдіретін өздік етістік. Осылайша, шешендік – тілді еркін сөйлеу және түсіну, оны әдемі стильмен, көндіруге немесе түсіндіру мен байланыста сыпайлықпен қолдану қабілеті. Шешендік туралы ұғым ежелгі гректердің риторикасына дейін жетеді, Каллиопа (Зевс пен Мнемосинаның тоғыз қызының бірі) – эпикалық поэзия мен шешендіктің Музасы болған. Грек құдайы Гермес шешендіктің қамқоршысы еді. Цицерон, риторик және көп жазған автор, ежелгі Римде өте шешен оратор ретінде жоғары бағаланған.
The word eloquence itself derives from the Latin roots: ē (a shortened form of the preposition ex), meaning "out (of)", and loqui, a deponent verb meaning "to speak". Thus, eloquence is to speak fluently and understand and master language so as to employ a graceful style with persuasiveness, or gracefulness in interpretation and communication. The concept of eloquence could date back to the rhetoric of the ancient Greeks, Calliope (one of the nine daughters of Zeus and Mnemosyne) being the Muse of epic poetry and eloquence. Hermes, the Greek God, was a patron of eloquence. Cicero, a rhetorician and prolific author, was well regarded in Ancient Rome as an orator of excellent eloquence.
Қайта өрлеу дәуірінің шешендігі
Қайта өрлеу дәуірінің гуманистері сөйлеу мен саяси принциптердің байланысын, нақты ұғымдарды ұсыну және басқаларды оларға көндірудің қуатты құралы деп қарастырды. Презентациялардың өзегі көркем стильді қолдану, анық және қысқаша грамматика мен тілдік қолданыс, сондай-ақ уақыт өте келе рационалды және эмоционалды аргументтерді қосу болды. Петрарка (Франческо Петрарка) классика мен ежелгіліктерді (Италия Ренессансы) зерттеу бағдарламасында тіл мен коммуникацияға ерекше назар бөлді. Тілді игергеннен кейін, мақсат – «шешендік деңгейге» жету, әдемі түрде баяндауға, ой мен ақылды күшпен үйлестіруге және басқаларды өз пікіріне көндіруге қол жеткізу болды. Петрарка студенттерді ежелгі авторларды тілдік жағынан үлгі алуға, түсінікті және дұрыс сөйлеуді моральдық ой-өріспен байланыстыруға шақырды. Кейіннен, әйгілі Луи Бурдалу француз шешендігінің негізін қалаушылардың бірі саналады.
The Renaissance humanists focused on the correlation of speech and political principles as a powerful tool to present and persuade others to particular concepts. At the core of presentations was the use of graceful style, clear concise grammar and usage, and over time the insertion of rational and emotional arguments. Petrarch (Fracesco Petrarca), in his study program of the classics and antiquity (Italian Renaissance) focused attention on language and communication. After mastering language, the goal was to reach a "level of eloquence", to be able to present gracefully, combine thought and reason in a powerful way, so as to persuade others to a point of view. Petrarch encouraged students to imitate the ancient writers, from a language perspective, combining clear and correct speech with moral thought. Later, Fr. Louis Bourdaloue is regarded as one of the founders of French eloquence.
Қазіргі саясаткерлер мен сөздік
Көптеген белгілі саяси лидерлер, мысалы Уинстон Черчилль және Мартин Лютер Кинг, сондай-ақ Адольф Гитлер мен Бенито Муссолини сияқты диктаторлар, көбінесе өздерінің шешендігінің арқасында танымал болды. Иран революциясында Рухолла Хомейни, ол әлі де елден шетте тұрғанда, аудиокассеталар арқылы елге жеткізілген сөздерінің шешендігінің нәтижесінде билікке келді.
Many famous political leaders, like Winston Churchill and Martin Luther King Jr. and dictators such as Adolf Hitler and Benito Mussolini rose to prominence in large part due to their eloquence. In the Iranian Revolution, Ruhollah Khomeini came to power in part through the eloquence of his speeches, smuggled into the country on audio cassettes while he was still in exile.