Кіріспе

Камелот – Фредерик Лоуэ музыкасын, ал Алан Джей Лернер сөздерін және кітабын жазған мюзикл. Ол Т. Х. Уайттың 1958 жылғы «Бір кездегі және болашақ король» романынан бейімделген Артур король туралы аңызға негізделген. 1960 жылғы түпнұсқа қойылымды Мосс Харт қойған, Роберт Рассел Беннетт пен Филип Лэнг оркестрлеу жұмысын жасаған. Бродвейде 873 рет көрсетіліп, төрт «Тони» сыйлығын жеңіп алды. Ричард Бертон Артур, Джули Эндрюс Гвиневра, ал Роберт Гуле Ланселот рөлінде ойнады. Одан кейін төрт Бродвейде қайта жаңғыруы және 1967 жылғы фильм адаптациясы сияқты бірнеше танымал қойылымдар туды. 2023 жылғы Бродвейдегі қайта жаңғыруда Аарон Соркиннің жаңа өңделген кітабы бар. Мюзикл Джон Ф. Кеннеди президенттігімен байланыстырылды, оны кейде «Камелот дәуірі» деп атайды, себебі Джеки Кеннеди берген сұхбатында ол күйеуінің президенттігін король Артурдың билігімен салыстырды, оның мюзиклге және әсіресе тайтл әнінің соңғы сөздеріне деген құштарлығын айтты, ол «Камелотпен» аяқталады.

Өмірбаян

1959 жылы Алан Джей Лернер мен Мосс Харт Т. Х. Уайттың «Бір кезде және болашақтағы король» романын келесі жобалары ретінде бейімдеуді шешті. Лернердің 1978 жылғы «Мен тұратын көше» кітабында айтылғандай, бастапқыда жобаға қызығушылық танытпаған Фредерик Лоуи музыка жазуға келісті, егер жағдай нашар болса, бұл оның соңғы шығармасы болады деген түсініктімен. «Менің әдемі ханым» мюзиклінің үлкен табысынан кейін, Лернер мен Лоуэдің жаңа мюзикліне үлкен үміт артылды. Дегенмен, қойылымның дайындығы бірнеше кедергілерге тап болды. Лернердің әйелі оны жазу процесі кезінде тастап кетті, бұл оны медициналық көмекке жүгінуге және өндірісті кешіктіруге мәжбүр етті. «Камелот» репетицияларын бастағанда, оған әлі де көп жұмыс жасау қажет болды. Алайда, продюсерлер Джули Эндрюс, Ричард Бертон және Родди Макдауэлл, сондай-ақ Роберт Гулеттің Бродвейдегі тұңғыш рөлін қамтамасыз ете алды. Джон Каллум Сэр Динадан рөлінде Бродвейде дебют жасады; Брюс Ярнелл Сэр Лайонел рөлінде болды. Кейін Каллум Макдауэллді, ал Уильям Сквайр Бертонды алмастырды. Эндрюстің орнына Патриция Бредин (1962 жылдың 16 сәуірінен бастап), Кэтрин Грейсон (1962 жылдың 23 қазанынан бастап) және Джанет Павек (1962 жылдың 9 шілдесінен бастап) тағайындалды.

Сынақ және жоғарылау

Шоудың тұсаукесері 1960 жылғы 1 қазанда Торонтодағы О’Киф орталығында өтті. Ол күтілгеннен едәуір асып кетті – екі сағат қырық минутқа созуы тиіс болған, ал орнына төрт жарым сағатқа созылды. Перде таңғы сағат бірге жиырма минут қалғанда түсті; кейін Лернер «Тристан мен Изольда ғана оны шыдамдылық сынағы ретінде теңестіре алады» деп атап өтті. Ноэль Ковардтың «Гёттердаммерунгтен де ұзын, әрі одан да аз қызықты!» деген сөзі айтылады. Осыған қарамастан, таңғы газеттер көбінесе оң пікірлер берді, бірақ шоудың сәтті болуы үшін көп жұмыс, яғни, күрт қысқарту қажет екенін көрсетті. Ұзақ өтпей Лернер қан кетумен байланысты жараға шалдығып, үш апта ауруханада жатты. Ол шығарылысымен бірге Харт екінші рет жүрек ұстамасын басынан өткерді, ал Лернер қаладан тыс қойылымдардың қалған бөлігіне уақытша режиссер болып кірісті. Содан кейін «Камелот» Бостонға көшірілді, өңделді, бірақ жоспарланған ұзындығынан әлі де асып кетті. Топ басқа режиссер іздеді, тіпті Жозе Феррерге хабарласты, бірақ ол жұмысқа келісе алмады. Лернер мен Лоуи шоуды қалай жалғастыру керектігі туралы келіспеді, себебі Лоуи Харттың басшылығы болмаса, ешқандай маңызды өзгеріс жасағысы келмеді. Лернер: «Ричард Бертон болмаса, не болар еді, Құдай біледі», – деп жазды. Ол кесулер мен өзгерістерге келісіп, «сенім мен жылылық» танытып, актерлердің алаңдауын басаңдатты. Гвиневраның «Before I Gaze at You Again» әні Эндрюске Нью-Йорктегі алғашқы көрсетімге дейін соңғы сәтте берілді, бұл оның атақты сөзін тудырды: «Әрине, жаным, бірақ оны маған алдын ала күні беруге тырысыңыз». Шоу Бродвейде ашылғаннан кейін Харт ауруханадан босатылды, ол Лернермен бірге пьесаны одан әрі қысқартуға кірісті. Бірнеше айдан кейін «Then You May Take Me To the Fair» және «Fie on Goodness» әндері алынып тасталды (бірақ олар актерлік құрамның альбомында сақталды, ал біріншісі 1967 жылғы фильмде пайда болды). Алғашқы қойылым туралы Нью-Йорк сыншыларының пікірлері әртүрлі болды. Алайда Эд Салливан Лернер мен Лоуиге «My Fair Lady» сериалының бес жылдығын тойлау үшін телешоуына бөлім жасауды ұсынды. Олар бұрынғы хитінен көп нәрсе алмай, «Камелоттан» төрт ерекше орындауға шешім қабылдады. Шоу билет сатуды жандандырып, «Камелот» үш жарым миллион долларлық рекордтық алдын ала сатуға қол жеткізді. Роберт Гуле, әсіресе «Егер мен сені тастап кетсем» романтикалық балладасын орындағаны үшін жақсы пікірлер алды, ол оның визиттік карточкасына айналды.