Америкалық лейтенанттың саяси қуғын-сүргінге ұшырауы

Кіріспе

Американдық әуе күштері лейтенанты Майло Джон Радулович (28 қазан 1926 – 19 қараша 2007) – американдық әуе күштерінің резервтік лейтенанты. Ол әкесімен және қарындасымен «жақын және үздірілмейтін қарым-қатынас» күйінде болғаны үшін қауіпсіздікке қатер төндірген деп айыпталды, бұл әуе күштері ережесінің 35-62 тармағын бұзу болып саналды, себебі оның отбасы мүшелері коммунистік көзқарастарға бейім деп айыпталған. Оның ісі 1953 жылғы 20 қазанда Эдвард Мэрроудың «See It Now» бағдарламасында жалпыұлттық деңгейде жарияланды.

Өмірбаян

Ол 1926 жылғы 28 қазанда Мичиган штатының Детройт қаласында, Югославиядан келген серб текті ата-анасының отбасында дүниеге келді. 1953 жылы Мичиган штатының Декстер қаласында Әуе күштерінің резервіндегі лейтенант Радуловичтің әкесі мен әпкесі коммунист немесе коммунистік көзқарасты жақтаушы деп айыпталғандықтан қызметтен босатылды. Бұл шешімнің негізі – оның әкесі, Югославиядан келген иммигрант, туған жеріндегі жағдайды серб газеттеріне жазылу арқылы қадағалаған. Осы газеттердің бірі американдық үкімет коммунистік деп таныған Америка славян конгресімен байланысты болды. Оның қарындасы Маргарет Радулович либералдық идеяларды қолдады, бірақ ол өзін «саяси емес» деп мәлімдеді. Лейтенантқа немесе оның отбасына қарсы қандай дәлелдер болса, олар Радулович пен оның адвокатына көрсетілмей, бір конвертте сақталды. Радулович Әуе күштеріндегі тыңдауды талап етті, оған зейнеткер заңгер Чарльз Локвуд ақысыз көмектесті. Локвуд «Detroit News» газетінің редакторымен байланысқа шығып, жағдай туралы мақала жариялады. Оқырман қатарында Радуловичтің бұрынғы сыныптасы, адвокат Кеннет Санборн (кейін штаттық өкіл және Мичиган штаты Макомб округінің судьясы болды) болды. Ол да Әуе күштерінің лейтенанты болды және қызметі үшін ешқандай төлем алмады. Радуловичке тыңдау өтті, онда Әуе күштерінің адвокаты маниладан жасалған конвертті көрсетіп, мақтан тұтты. Бірақ конверт ашылмады, ал Радуловичтің жақтастары мен комиссия мүшелері оның ішіндегілерді көруге рұқсат алмады. Әуе күштері Радуловичті шеннен төмендетті, бұл туралы CBS телеарнасының танымал «See It Now» бағдарламасының жүргізушісі Эдвард Р. Мэрроуға хабарланды. Бірнеше ай бойы Мэрроу, продюсер Фред Френдли және «See It Now» командасы Джозеф Маккартидің «әйелдерді қуу» науқанын қалай жария ету керектігін талқылады, оған дейін Радулович ісі болды. Топ (журналист/орынбасары Джозеф Вершба және оператор Чарли Мак) Декстерге барып, лейтенант пен оның отбасымен құмарлықпен сұхбаттасты. Локвуд та пайда болды және ұлттық теледидарда: «Менің 32 жылдық тәжірибемде мен осы нәрсеге ұқсас тамашалық пен әділетсіздікке куә болған емеспін» деді. Бұл бағдарлама 1953 жылғы 20 қазанда эфирге шықты. Лейтенант пен оның иммигрант әкесінің бейнесі көптеген көрермендерді үкімет пен әскерилерді қауіпсіздікке қауіп төндіретін адамдардан тазарту үшін Маккартистік тактиканың әсеріне күдік тудырды. Радулович бағдарламадан бір ай кейін қайта қызметке орналастырылды. Радулович Калифорнияға көшіп, қызметке қайта орналасқаннан кейін де жұмыс табуда қиындықтарға тап болды. Ол жеке ауа райын болжау компаниясына жұмысқа орналасты, кейін Ұлттық ауа райы қызметіне өтті және 1994 жылы зейнеткерлікке шыққанда Мичиган штатының Лансинг қаласындағы Капитал-Сити әуежайында бас метеоролог болды. Майкл Ренвилл Радуловичтің соты туралы «Патшаға соққы: Маккартидің «әйелдерді қуу» науқанындағы шешімді момент» атты кітап жазды. CBS телеарнасының хабарлары мен оның эфирге шығуы 1986 жылы телефильм үшін түсірілген «Мурроу» және 2005 жылы «Жақсы түн және сәттілік» фильмдерінде бейнеленді. Радуловичтің өзі 2006 жылғы 14 наурызда шыққан «Good Night, and Good Luck» DVD-нің «қосымша мүмкіндіктер» бөлімінде сұхбат берді. Екі рет инсульт және басқа да ұсақ денсаулық мәселелерінен кейін Радулович 2007 жылғы 19 қарашада Калифорния штатының Вальехо қаласында қайтыс болды.

He was born on October 28, 1926, in Detroit, Michigan, of ethnic Serb parentage from Yugoslavia. In 1953, Radulovich, a lieutenant in the Air Force Reserve in Dexter, Michigan, was discharged because his father and sister were accused of being communists or communist sympathizers. It is believed that the basis of this determination was that his father, a Yugoslav immigrant, kept up on events in his homeland by subscribing to a number of Serbian newspapers. One of these papers was associated with the American Slav Congress, which had been labeled as Communist by the American government. His sister, Margaret Radulovich, was a supporter of liberal causes, but she maintained that she was "apolitical." Whatever evidence there was against the lieutenant or his family was contained in a manila envelope not shared with Radulovich or his attorney. Radulovich demanded an Air Force hearing, aided by retired lawyer Charles Lockwood, who worked pro bono. Lockwood contacted an editor at the Detroit News, which ran a story about the situation. Among the readers was a former classmate of Radulovich, attorney Kenneth Sanborn (who went on to become a State Representative and Macomb County Circuit Judge in Michigan). He also was an Air Force lieutenant and also accepted no fee for his services. Radulovich was granted a hearing at which the sealed manila envelope was brandished and waved by the attorney for the Air Force. However, the envelope was never opened and neither the board members nor anyone in the Radulovich camp were permitted to see its contents. The Air Force stripped Radulovich of his commission, which came to the attention of Edward R. Murrow, host of the popular See It Now program on CBS. For months, Murrow, producer Fred Friendly and the See It Now team had debated how to address Joseph McCarthy's witch hunt, until the Radulovich affair. A crew (reporter/assistant producer Joseph Wershba and cameraman Charlie Mack) went to Dexter and filmed impassioned interviews with the lieutenant and his family. Lockwood also appeared, and declared on national television "In my 32 years of practicing I have never witnessed such a farce and travesty upon justice as this thing has developed into." The program aired on October 20, 1953. The image of the lieutenant and his immigrant father led many viewers to question the impact of McCarthyite tactics for purging the government and military of potential security risks. Radulovich was reinstated one month after the broadcast. Radulovich moved to California where, despite his reinstatement, he had trouble getting work. He was hired by a private weather forecasting business, later went to work for the National Weather Service, and was chief meteorologist at Capital City Airport in Lansing, Michigan, when he retired in 1994. Michael Ranville wrote a book about Radulovich's trial, To Strike at a King: The Turning Point in the McCarthy Witch Hunt. The CBS broadcast and background to its airing were dramatized in the 1986 made for TV movie Murrow, and in the 2005 film Good Night, and Good Luck. Mr. Radulovich himself is interviewed in the "special features" segment on the Good Night, and Good Luck DVD released on March 14, 2006. After experiencing two strokes and other more minor medical conditions, Radulovich died on November 19, 2007, in Vallejo, California.

Мұра

2008 жылы Мичиган университетінің Регенттер кеңесі Радуловичтің физика саласындағы ғылым бакалавры дәрежесін қайтыс болғаннан кейін берді. Оның ісі Мичиган штатының адвокатурасы тарапынан «Мичиганның құқықтық тарихындағы маңызды кезеңдердің» бірі ретінде танылды.