1820 ж. Британия үкіметін өлтіру жоспары – Като-стрит қастандығы. Премьер-министрді және министрлерді өлтіруге әрекет жасалған, 5-і дарға асылды. Тарих, құқық.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1820 жылы Ұлыбритания үкіметінің министрлеріне жасалған жоспарланған қастандық
1820 planned assassination attempt on UK Government ministers
Като көшесіндегі қастандық – 1820 жылы Ұлыбританияның барлық министрлерін және премьер-министр Лорд Ливерпулді өлтіру жоспары. Атау Лондонның Эджвар Роуд маңындағы жиын өткізілген жерден алынған. Полицияның құпия хабарлаушысы болды, нәтижесінде қастандық жасаушылар полицияның тұзағына түсті. Он үш адам тұтқындалды, ал бір полицей, Ричард Смитерс қаза тапты. Бес қастандық жасаушы өлім жазасына кесілді, ал тағы бесеуі Австралияға жер аударылды. Като көшесіндегі қастандықтың қаншалықты кең ауқымды болғаны белгісіз. Бұл көтеріліс пен алабұдырлықтың үдей түскен кезең еді, қауесет тарады. Малкольм Чейз атап көрсеткендей, "Лондонның ирланд қауымы және бірнеше сауда бірлестіктері, әсіресе аяқ киім шеберлері, қолдау көрсетуге дайын болды, сонымен қатар өнеркәсіптік солтүстік және Клайдсайд аймақтарында көтеріліс жоспарланып жатқаны туралы ақпарат тарады".
The Cato Street Conspiracy was a plot to murder all the British cabinet ministers and the Prime Minister Lord Liverpool in 1820. The name comes from the meeting place near Edgware Road in London. The police had an informer; the plotters fell into a police trap. Thirteen were arrested, while one policeman, Richard Smithers, was killed. Five conspirators were executed, and five others were transported to Australia. How widespread the Cato Street conspiracy was is uncertain. It was a time of unrest; rumours abounded. Malcolm Chase noted that "the London Irish community and a number of trade societies, notably shoemakers, were prepared to lend support, while unrest and awareness of a planned rising were widespread in the industrial north and on Clydeside."
Шығу тегі
Конспираторлар Спенсшіл қайырымдастар деп аталды, бұл топ британдық радикалды спикер Томас Спенс есімімен аталынған. Топ революциялық ұйым ретінде танымал болды, олар тәртіпсіздік пен үгіт-насихатқа қатысып, үкіметті құлатуды жоспарлады. Олардың кейбіреулері, әсіресе Артур Тистлвуд, 1816 жылы Спа-филдс көтерілісіне қатысқан. Тистлвуд Джордж Эдвардсты өзінің оң қолы ретінде топқа үстемдік етті. Эдвардс полиция шпионы еді. Көптеген мүшелер Алты заң мен Питерлу қырғынына, сондай-ақ сол кездегі экономикалық депрессия мен саяси жағдайларға ашуланды. Конспираторлар бірге кешкі ас ішетін министрлер кабинетін өлтіруді жоспарлады. Олар содан кейін маңызды ғимараттарды басып алып, үкіметті құлатып, радикалды революцияны бақылау үшін "Халық қауіпсіздігі комитетін" құруды көздеді. Сотта айыптау тарапының мәлімдемесіне сәйкес, олар Мансион-хауста штаб-пәтері орналасқан уақытша үкімет құруға ниеттенген.
The conspirators were called the Spencean Philanthropists, a group taking their name from the British radical speaker Thomas Spence. The group was known for being a revolutionary organisation, involved in unrest and propaganda and plotting the overthrow of the government. Some of them, particularly Arthur Thistlewood, had been involved with the Spa Fields riots in 1816. Thistlewood came to dominate the group with George Edwards as his second in command. Edwards was a police spy. Most of the members were angered by the Six Acts and the Peterloo Massacre, as well as with the economic depression and political conditions of the time. The conspirators planned to assassinate the cabinet which was supposed to be together at a dinner. They would then seize key buildings, overthrow the government and establish a "Committee of Public Safety" to oversee a radical revolution. According to the prosecution at their trial, they had intended to form a provisional government headquartered in the Mansion House.
Үкіметтік дағдарыс
Экономикалық қиындықтар әлеуметтік тәртіпсіздікке ықпал етті. 1815 жылы Наполеон соғыстарының аяқталуы экономиканы одан бетер нашарлатты және жұмыс іздеген ардагерлердің оралуына себеп болды. 1820 жылғы 29 қаңтарда король Георг III-нің қайтысы жаңа үкіметтік дағдарысты тудырды. 22 ақпанда өткен отырыста Джордж Эдвардс топтың саяси ахуалды пайдаланып, Лорд Гарроубидің үйінде, Лордтар кеңесінің төрағасын, құрылған министрлер кеңесіне шабуыл жасап, барлық министрлерді өлтіруге болатынын ұсынды, олар пистолеттермен және гранаталармен қаруланған болатын. Эдвардс тіпті заговоршыларды қаруландыруға қаражат та бөлді. Тистлвуд бұл әрекет үкіметке қарсы кең көтеріліске алып келеді деп ойлады. Джеймс Ингс, кофехана иесі және бұрынғы қасапшы, кейіннен министрлер кабинетінің барлық мүшелерінің басын кесіп, екеуін Вестминстер көпірінде көрмеге қоюды жоспарлағанын мәлімдеді. Тистлвуд келесі сағаттарды шабуылға көбірек адамдарды тартуға арнады. Жиырма жеті адам бұл іске қосылды.
Hard economic times encouraged social unrest. The end of the Napoleonic Wars in 1815 further worsened the economy and saw the return of job seeking veterans. King George III's death on 29 January 1820 created a new governmental crisis. In a meeting held on 22 February, George Edwards suggested that the group could exploit the political situation and kill all the cabinet ministers after invading a fabricated cabinet dinner at the home of Lord Harrowby, Lord President of the Council, armed with pistols and grenades. Edwards even provided funds to help arm the conspirators. Thistlewood thought the act would trigger a massive uprising against the government. James Ings, a coffeeshop keeper and former butcher, later announced that he would have decapitated all the cabinet members and taken two heads to exhibit on Westminster Bridge. Thistlewood spent the next hours trying to recruit more men for the attack. Twenty seven men joined the effort.
Ашылу
Ямайка туған Уильям Дэвидсон, Лорд Харроубидің қызметінде болғаннан кейін, кабинеттік кеш туралы толыққанды мәлімет алу үшін барғанда, Лорд Харроубидің үйіндегі қызметкер оған мырзасы үйде жоқ екенін айтты. Дэвидсон бұл туралы Тистлвудқа хабарлағанда, ол оған сенгісі келмеді және операцияны дереу бастауды бұйырды. Джон Харрисон Като көшесіндегі шағын үйді операцияның штаб-пәтері ретінде жалға алды. Эдвардс полицияны толыққанды хабардар етіп отырды. Кейбір топ мүшелері Эдвардсты күдікпен қарады, бірақ Тистлвуд оны өзінің сенімді көмекшісі етіп тағайындады. Эдвардс бұл идеяны Ішкі істер министрлігінің толық білімімен ұсынды, сонымен қатар, аталған кеш туралы жарнаманы "The New Times" газетінде олар жариялаған. Ол өз серіктері оның ұсынысын қабылдауға дайын екенін хабарлағанда, Ішкі істер министрлігі әрекет етуге шешім қабылдады.
When Jamaican born William Davidson, who had worked for Lord Harrowby, went to find more details about the cabinet dinner, a servant in Lord Harrowby's house told him that his master was not at home. When Davidson told this to Thistlewood he refused to believe it and demanded that the operation commence at once. John Harrison rented a small house in Cato Street as the base of operations. Edwards kept the police fully informed. Some of the other members had suspected Edwards, but Thistlewood had made him his top aide. Edwards had presented the idea with the full knowledge of the Home Office, which had also put the advertisement about the supposed dinner in The New Times. When he reported that his would be comrades would be ready to follow his suggestion, the Home Office decided to act.
Тұтқындау
23 ақпанда Боу-стрит судьясы Ричард Бирни және тағы бір полиция тыңшысы Джордж Рутвен, Боу-стрит жүгірушілерінің он екі офицерімен бірге Като-стрит ғимаратының қарсы жағындағы қоғамдық үйдің алдында күтуге барды. Бирни мен Рутвен күндіз бойы күтті, себебі оларға Кларенс герцогының (кейіннен IV Уильям) заңсыз ұлы, капитан ФицКларенс басқаратын Колдстрим гвардиясынан күш қосылмақ болған еді. Осы уақытта Тистлвудтың тобы келді. Сағат 19:30-да Боу-стрит жүгірушілері заговоршыларды өздері ұстауға шешім қабылдады. Соның салдарынан болған төбелес кезінде Тистлвуд Боу-стрит жүгірушісі Ричард Смитерсті қылышпен өлтірді. Кейбір заговоршылар ерікті түрде басылды, ал басқалары қарсылық көрсетті. Уильям Дэвидсон қолға түсті; Тистлвуд, Роберт Адамс, Джон Брунт және Джон Харрисон артқы терезеден қашып кетті, бірақ бірнеше күннен кейін ұсталды.
On 23 February, Richard Birnie, Bow Street magistrate, and George Ruthven, another police spy, went to wait at a public house on the other side of the street of the Cato Street building with twelve officers of the Bow Street Runners. Birnie and Ruthven waited for the afternoon because they had been promised reinforcements from the Coldstream Guards, under the command of Captain FitzClarence, an illegitimate son of the Duke of Clarence (later William IV). Thistlewood's group arrived during that time. At 7:30 pm, the Bow Street Runners decided to apprehend the conspirators themselves. In the resulting brawl, Thistlewood killed Bow Street Runner Richard Smithers with a sword. Some conspirators surrendered peacefully, while others resisted forcefully. William Davidson was captured; Thistlewood, Robert Adams, John Brunt and John Harrison slipped out through the back window, but were arrested a few days later.
Ақылы төлемдер
1. Конституцияны бұзу мақсатында құлық жасау. 2. Соғыс ашу және Конституцияны бұзу мақсатында құлық жасау. 3. Патшалық кеңесінің бірнеше мүшелерін өлтіруге сөз байласу. 4. Патшалық кеңесінің бірнеше мүшелерін өлтіру үшін қару-жарақпен қамтамасыз ету. 5. Соғыс ашу және Конституцияны бұзу үшін қару-жарақ пен оқ-дәрімен қамтамасыз ету. 6. Қару-жарақ, оқ-дәрі тартып алып, өздерін қаруландыру, соғыс ашу және Конституцияны бұзу мақсатында құлық жасау. 7. Үйлер мен казармаларды өртеп жіберу және осы мақсатта жанғыш заттар дайындау туралы сөз байласу. 8. Патшаның поддандыларын соғысқа қатысуға және Конституцияны бұзуға үгіп-насихаттау мазмұнындағы үндеулерді дайындау. 9. Патшаның поддандыларына, олардың зұлымдық жасаушылары жойылды деген мазмұндағы үндеу дайындау, соғысқа қатысуға және Конституцияны бұзуға шақыру. 10. Патшалық кеңесінің бірнеше мүшелерін өлтіру, соғыс ашу және Конституцияны бұзу ниетімен қару-жарақпен жиналу. 11. Соғыс ашу.
"1. Conspiring to devise plans to subvert the Constitution. 2. Conspiring to levy war, and subvert the Constitution. 3. Conspiring to murder divers of the Privy Council. 4. Providing arms to murder divers of the Privy Council. 5. Providing arms and ammunition to levy war and subvert the Constitution. 6. Conspiring to seize cannon, arms and ammunition to arm themselves, and to levy war and subvert the Constitution. 7. Conspiring to burn houses and barracks, and to provide combustibles for that purpose. 8. Preparing addresses, &c. containing incitements to the King's subjects to assist in levying war and subverting the Constitution. 9. Preparing an address to the King's subjects, containing therein that their tyrants were destroyed, &c., to incite them to assist in levying war, and in subverting the Constitution. 10. Assembling themselves with arms, with intent to murder divers of the Privy Council, and to levy war, and subvert the Constitution. 11. Levying war."
Сот және өлім жазасы
Сот барысында қорғаушы Эдвардстың, үкімет тыңшысының, көрсетуінің сенімді емес екенін және сондықтан ол куәлік беруге шақырылмағанын мәлімдеді. Полиция Роберт Адамс пен Джон Монументтің екеуін басқа заговоршыларға қарсы куәлік беруге көндірді, оларға тағылған айыптар алынып тасталды. 28 сәуірде көптеген айыпталушылар мемлекетке қарсы көтеріліс жасағаны үшін асылып, сүйреліп, төртке бөлінетін жазаға кесілді. Кейіннен барлық жазалар, кем дегенде осы ортағасырлық өлім жазасының түріне қатысты, асылу мен бас кесуге ауыстырылды. Чарльз Купер, Ричард Брэдберн, Джон Харрисон, Джеймс Уилсон және Джон Стрейнджтің өлім жазасы өмір бойына жер аударуға алмастырылды. Артур Тистлвуд, Ричард Тидд, Джеймс Ингс, Уильям Дэвидсон және Джон Брант 1820 жылғы 1 мамырда таңертең Ньюгейт түрмесінде мыңдаған адамның алдында асылды, кейбіреулері эшафодқа қарап тұрған үйлердің терезелерінен жақсы көрініс алу үшін үш гинея төледі. Асқындаушы Джон Фокстон болды. Денелер жарты сағат ілінгеннен кейін біртіндеп түсіріліп, қара маска киген белгісіз біреу кішкентай пышақпен көлденең тіреуге қарсы олардың басын шапты. Әр бас кесуге көпшіліктің шулы наразылығы, ысқырықтары мен тісін қайрауы ілесіп, әр бас жиналған көрермендерге көрсетіліп, ол сатқынның басы екені жарияланды, содан кейін дененің қалған бөлігімен бірге табутқа салынды.
During the trial, the defence argued that the statement of Edwards, a government spy, was unreliable and he was therefore never called to testify. Police persuaded two of the men, Robert Adams and John Monument, to testify against other conspirators in exchange for dropped charges. On 28 April most of the accused were sentenced to be hanged, drawn and quartered for high treason. All sentences were later commuted, at least in respect of this medieval form of execution, to hanging and beheading. The death sentences of Charles Cooper, Richard Bradburn, John Harrison, James Wilson and John Strange were commuted to transportation for life. Arthur Thistlewood, Richard Tidd, James Ings, William Davidson and John Brunt were hanged at Newgate Prison on the morning of 1 May 1820 in front of a crowd of many thousands, some having paid as much as three guineas for a good vantage point from the windows of houses overlooking the scaffold. The hangman was John Foxton. After the bodies had hung for half an hour, they were lowered one at a time and an unidentified individual in a black mask decapitated them against an angled block with a small knife. Each beheading was accompanied by shouts, booing and hissing from the crowd and each head was displayed to the assembled spectators, declaring it to be the head of a traitor, before placing it in the coffin with the remainder of the body.
Мұра
Британ үкіметі бұл оқиғаны екі ай бұрын қабылданған Алты актіні ақтау үшін пайдаланды. Алайда, Парламент палатасының депутаты Мэтью Вуд үкіметті парламенттік реформа науқанын қаралау мақсатымен заговоршыларды әдейі тұзаққа түсірді деп айыптады. Эдвардс заговоршылардың белгілі бір әрекеттерін ынталандырғанына дәлелдер болғанымен, қазіргі тарихшылар бұл пікірді қолдамайды. Дегенмен, үкіметті қолдайтын "The Observer" газеті Лорд-бас судья сэр Чарльз Эбботтың сот үкімі шыққанға дейін сот процесі туралы жарияламау туралы бұйрығын елемеді. Бұл опасыздыққа қатысты сюжет көптеген кітаптарда, сондай-ақ актер және жазушы Роберт Шоудың "Като көшесі" атты пьесасында және 2019 жылы Эдинбург фринджінде Дэвид Бенсон жазып, орындаған "Като көшесі 1820" қойылымында көтерілген. Бұл құйрық тігу 1976 жылы Стюарт Коннның BBC Radio 4 арнасындағы "Thistlewood" драмасы мен 2001 жылы Таника Гуптаның "Сату: Уильям Дэвидсонның соты" радио драмасының негізі болды. 1А Като көшесі 1974 жылы осы құйрық тігумен байланысы болғандықтан тізімге енгізілді. Ұлы Лондон кеңесі 1977 жылы ғимаратқа естелік тақтай орнатты.
The British government used the incident to justify the Six Acts that had been passed two months before. However, in the House of Commons Matthew Wood MP accused the government of purposeful entrapment of the conspirators to smear the campaign for parliamentary reform. Although there is evidence that Edwards did incite certain actions of the conspirators, the idea is not supported by modern historians. However, the otherwise pro government newspaper The Observer ignored the order of the Lord Chief Justice Sir Charles Abbott not to report the trial before the sentencing. The treasonous plot is the subject of many books, as well as a play, Cato Street, written by the actor and author Robert Shaw, and a 2019 Edinburgh Fringe show, Cato Street 1820, written and performed by David Benson. The conspiracy was also the basis for a 1976 BBC Radio 4 drama 'Thistlewood' by Stewart Conn and 2001 radio drama, Betrayal: The Trial of William Davidson, by Tanika Gupta. 1A Cato Street was listed in 1974 for its association with the conspiracy. The Greater London Council unveiled a blue plaque on the building in 1977.
Тарихнама
Тарихшы Кейтлин Китченер оқиғаға жауап ретінде пайда болған көрнекі мәдениетті зерттеу үшін жарақат мәдениетінің теориялық аясын пайдаланды. Бұған гравюралар, газет иллюстрациялары және басқа да жарияланымдар кірді.
Historian Caitlin Kitchener has used the theoretical framework of wound culture to examine the visual culture that was produced as a response to the incident. This included prints, newspaper illustrations and other publications.