Кіріспе

Ерте ортағасырлық скандинавтардың дуэлі Холмганг ( , , дат тілінде holmgang, holmgång) – ерте ортағасырлық скандинавтардың дуэлі. Бұл дауларды шешудің заңмен танылған жолы болды. Холмганг атауы (сөзбе-сөз "холмға бару") дуэльшілердің кішкентай аралдағы, яки холмдағы айқасынан немесе Эгилл Скаллагримссонның сағысындағыдай, немесе әрекет алаңына метафоралық сілтемеден шыққан болуы мүмкін. Кемінде теориялық тұрғыдан алғанда, әлеуметтік статусына қарамастан, кез келген намыстанған адам екінші тарапты холмгангқа шақыруға құқылы болған. Бұл мәртебе, меншік немесе мүлік, өтемақы немесе қарыз талабы, заңдық келіспеушілік, немесе әйеліне немесе туысына көмектесу, немесе досына кек қайтару мәселесі болуы мүмкін. Холмганг шақырудан кейін 3-7 күннен соң өткізілді. Егер шақырылған адам холмгангқа келмесе, шақырушының талабы әділ деп есептелді. Егер намыстанған тарап холмгангқа келмесе, ол нидингр деп есептеліп, заңнан тыс деп жариялануы мүмкін еді. Демек, егер біреу өзінің талабын қорғауға дайын болмаса, онда ол құрметке лайық емес еді. Кейде тәжірибелі жауынгер әлсіз досының орнына жекпе-жекке шығуға ерікті болар еді.

Танымал мәдениетте

Джон Майерс Майерстің "Silverlock" атты аллегориялық фантастикалық романында "The Ballad of Bowie Gizzardsbane" әнінде Боуидің пышақпен күресу өткені "Начестегі Холмганг" деп аталады. 1957 жылы Даниялық америкалық Поул Андерсон, өзінің шығармаларында викинг тақырыптарын жиі қолданған, "Холмганг" атты ғылыми-фантастикалық әңгімесін жариялады. Әңгімедегі екі басты кейіпкер – алыс Скандинавиядан шыққан болашақ ғарышкерлер, олардың бірі (жаман жігіт) тарихи саналы. Олар осы викинг дәстүрін қайта жаңғыртуды шешеді, қылмыс, саясат және әйелдің махаббатына қатысты шешілмейтін мәселені реттеу үшін теңіз аралының орнына, жалғыз астероидтегі қауіпті Холмгангқа барады. Андерсонның 10-шы ғасырдағы Исландияда өтетін "Ерте келген адам" романының басты кейіпкері де Холмгангқа мәжбүр болады. Холмганг – 1992 жылдан 2008 жылға дейін Норвегияның TV 2 коммерциялық арнасында көрсетілген норвегиялық теледебаттар бағдарламасының аты. 2001 жылы Жаклин Кэридің "Кушиелдің садағы" романында ойдан шығарылған Скальдик халқы Холмгангты және басқа скандинавиялық және тевтондық дәстүрлерді сақтайды. Бір Скальдик кейіпкері Жоселин Веррейді Холмгангқа шақырады. "The 13th Warrior" (1999) фильмінде қорлау, қалқандар және өтемақымен толыққандай Холмганг процесі көрсетілген. Фильмнің негізінде жазылған "Өлілерді жеушілер" кітабында да осы көрініс бар, онда рәсімнің және оның қалай орындалатыны туралы толыққанды түсіндірме берілген. 2013 жылғы MMORPG "Final Fantasy XIV: A Realm Reborn" ойынында Marauder кейіпкер класы және оның дамыған түрі Warrior Холмганг қабілетіне ие, ол пайдаланушы мен оның нысанын байланыстыратын тізбек құрайды. Олар белгілі бір уақытқа қозғалмайды және бір-біріне шабуыл жасауы керек, бұл нағыз Холмганг қалай өткізілетінін көрсетеді. Норвегиялық телесериал "Norsemen" сериясының бірінші эпизодында және екінші маусымында Холмганг көрсетілген. 2020 жылғы "Assassin's Creed Valhalla" видеоойынының сюжеттік кампаниясында бірнеше Холмгангтар кездеседі. 2021 жылы Pär Hulkoff (соло швед метал әншісі және ән жазушы) өзінің "Ragnarök" альбомына дайындалып, "Holmgång" атты сингл шығарды. Ән мелодиялы әрі агрессивті, көне Солтүстік дәстүрін қазіргі әскери контекстпен байланыстырады. 2022 жылы түсірілген "The Northman" фильмінде Амлет пен Фьёльнир Хекла жанартауының басында Холмганг өткізеді.