Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тарантулдарды аулайтын екі туыстың жалпы атауы.
Common name for two genera of wasps
Тарантул қазғышы – бұл тарантулдарды жейтін торнадолар (Pompilidae) отрядына жататын жәндік. Тарантул қазғыштары Пепсис және Хемипепсис туыстарының көптеген түрлеріне жатады. Олар – ең ірі паразиттік қоңыздардың бірі, олжасын тірі күйінде қоректену үшін жұмыртқа салайтын ұясына сүйреп әкетер алдында, шаншып парализдеуге қабілетті. Олар Еуропа мен Антарктиданы қоспағанда, барлық континенттерде кездеседі.
A tarantula hawk is a spider wasp (Pompilidae) that preys on tarantulas. Tarantula hawks belong to any of the many species in the genera Pepsis and Hemipepsis. They are one of the largest parasitoid wasps, using their sting to paralyze their prey before dragging it to a brood nest as living food; a single egg is laid on the prey, hatching to a larva which eats the still living host. They are found on all continents other than Europe and Antarctica.
Сипаттама
Бұл қоңыздар ұзынға дейін өседі, оларды қоңыздардың арасындағы ең ірілерінің бірі етеді, және олардың көк-қара денелері мен жарқын, қызыл-қоңыр түсті қанаттары бар (басқа түрлердің қара қанаттарында көк түсті жарықтар болады). Денелеріндегі, әсіресе қанаттарындағы айқын түс апосематикалық болып табылады, бұл олардың күшті шаншу қабілетін мүмкін болатын шабуылдаушыларға хабарлайды. Олардың ұзын аяқтары құрбандарын ұстау үшін икемді тырнақтармен жабдықталған. Пепсис гросса қоңызының ұрғашысының шаншығы ұзынға дейін жете алады, ал күшті шаншысы әлемдегі ең ауыртпалықты жәндік шағуы болып саналады.
These wasps grow up to long, making them among the largest of wasps, and have blue black bodies and bright, rust colored wings (other species have black wings with blue highlights). The vivid coloration found on their bodies, and especially wings, is aposematic, advertising to potential predators the wasps' ability to deliver a powerful sting. Their long legs have hooked claws for grappling with their victims. The stinger of a female Pepsis grossa can be up to long, and the powerful sting is considered one of the most painful insect stings in the world.
Мінез-құлық
Аналық тарантулалық сокольді бұғы тарантуланың аяқтарының арасына шаншып, оны парализге түсіреді де, олжасын арнайы дайындалған қуысқа сүйреп әкеледі. Онда сіңірдің қарынына бір жұмыртқа салынады, ал қуыс кіреберісі жабылады. Нәрестелердің жынысы ұрықтану арқылы анықталады; ұрықталған жұмыртқалардан ұрғашылар, ал ұрықталмаған жұмыртқалардан еркектер шығады. Еркек тарантулалық сокольді бұғылардың биік өсімдіктердің үстінде отырып, көбейіске дайын ұрғашыларды іздеп отыратыны байқалған. Еркектер түстен кейін сағаттап қолайлы көбею орындарын қорғай алады. Ұрғашылар аса агрессивті емес, олар шаншуға тез асықпайды, бірақ шағуы өте қатты ауыртады. Австралия және Америкада таралған, ал Пепсис туысы Жаңа Дүниеге ғана тән. Соңғысында Пепсис түрлері солтүстікте Юта штатының Логан қаласынан, оңтүстікте Аргентинаға дейін кездеседі, Оңтүстік Америкада кем дегенде 250 түрі бар. АҚШ-та Пепсис пен Гемипепсис туысынан он сегіз түр табылған, олар негізінен АҚШ-тың оңтүстік-батыс шөлдерінде өседі. Екі түрді ажырату қиын, бірақ P. grossa түрлерінің көпшілігі металл көк түсті денесі мен қызғылт антенналарымен ерекшеленеді, бұл оларды P. thisbe-дан ажыратады. Екі түрдің де қанаттары ашық қызғылт түсті, ал ұштары мөлдір болады.
The female tarantula hawk wasp stings a tarantula between the legs, paralyzing it, and then drags the prey to a specially prepared burrow, where a single egg is laid on the spider's abdomen, and the burrow entrance is covered. Sex of offspring is determined by fertilization; fertilized eggs produce females, while unfertilized eggs produce males. Male tarantula hawks have been observed practicing a behavior called hill topping, in which they sit atop tall plants and watch for passing females ready to reproduce. The males can become resident defenders of the favorable reproduction spots for hours into the afternoon. Females are not very aggressive, in that they are hesitant to sting, but the sting is extraordinarily painful. Australia, and the Americas, with the genus Pepsis entirely restricted to the New World. In the latter, Pepsis species have been observed from as far north as Logan, Utah and south as far as Argentina, with at least 250 species living in South America. Eighteen species of Pepsis and three species of Hemipepsis are found in the United States, primarily in the deserts of the southwestern United States, with Pepsis grossa (formerly Pepsis formosa) and Pepsis thisbe being common. The two species are difficult to distinguish, but the majority of P. grossa have metallic blue bodies and reddish antennae, which separates them from P. thisbe. Both species have bright orange wings that become transparent near the tip.
Сызғыш
Тарантулалық сойқылар салыстырмалы түрде жайлы және олардың қастық етуі сирек кездеседі. Дегенмен, олардың шағуы – әсіресе P. grossa шағуы – барлық жәндіктердің арасындағы ең қатты ауырсыну сезімін тудырады, бірақ бұл қатты ауырсыну шамамен бес минутқа ғана созылады. Бір зерттеуші бұл ауырсынуды "бірден, жан түршігерлік, тоқтаусыз ауырсыну, ол адамды ештеңе істеуге келмейтін жағдайға түсіреді, тек айғайлаудан басқа. Мұндай жағдайда еңбек етудің өзі де көмектеспейді" деп сипаттаған.
Tarantula hawk wasps are relatively docile and rarely sting without provocation. However, the sting—particularly that of P. grossa—is among the most painful of all insects, though the intense pain only lasts about five minutes. One researcher described the pain as " immediate, excruciating, unrelenting pain that simply shuts down one's ability to do anything, except scream. Mental discipline simply does not work in these situations."