Тайландтың Лопбури қаласының тарихы

Кіріспе

Лопбури (ลพบุรี) – Таиландтың Лопбури провинциясының орталығы. Бұл Бангкоктен шамамен солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Халық саны 58 000 адамды құрайды. Қала (thesaban mueang) Тамбон Та Хиннің толық аумағын және Муанг Лопбури ауданының Тале Чуп Сон бөлігін қамтиды, жалпы ауданы 6,85 км² шамасында.

Тарих

Қаланың тарихы 1000 жылдан астам бұрын Дваравати дәуіріне дейін жетеді. Солтүстік жылнамаларында айтылғандай, Лаво қаласын 648 жылы Таккасиладан (қазіргі Таиланд) келген Пхрайя Калаварнадишрадж құрған. Тай жазбаларында көрсетілгендей, Таккасиладан Пхрайя Какабатр (қала Так немесе Нахон Чай Си болған деп есептеледі) 638 жылы жаңа дәуірді – Чула Сакаратты белгіледі, ол 19 ғасырға дейін сиамдықтар мен бирмалықтар қолданған дәуір болды. Оның ұлы, Пхрайя Калаварнадшрадж, он жылдан кейін қаланың негізін қалады. Лопбури, сол кезде Лавапура деп аталған, өсіп келе жатқан Ангкор режимінің билігінде болды және сол кезден бастап Чао Пхрая алқабындағы маңызды орталықтардың біріне айналды. Эпиграфикалық дәлелдер қаланың басым халқының мондары болғанын көрсетеді. Лавапура атауының ең ерте кездескені – VII немесе VIII ғасырға жатқан Паллава әрпімен жазылған күміс монеталар, олардың бір жағында "lava", екінші жағында "pura" деп жазылған; мұндай монеталардың бірнешесі 1966 жылы У Тонг қаласындағы көне құмырадан табылған қазынадан табылды. Жазбаларда Лопбури Сурьяварман I патшалық кезінде Кхмер империясының әкімшілік құрылымына енгені айтылады. Лопбуриді бақылау Кхмер империясына Кра мойыны арқылы өтетін саудаға қол жеткізуге мүмкіндік берді. Кхмер империясы Сурьяварман II тұсында 12 ғасырда мондармен билік үшін күрескені туралы мәліметтер бар. Лопбури 1115 және 1155 жылдары Қытайға елшіліктер жіберді. Лопбури (Лаво) Марко Полоның Саяхаттарының III кітабында сипатталған, онда ол Локач деп аталған. Бұл атау Лаво сөзінің қытай (кантон) тіліндегі айтылуынан, яғни "Lo huk" дегеннен шыққан. Бұл қала Юань тарихының 20-тарауында "Ло хо" деп еске алынады. Марко Полоның Саяхаттарының III кітабындағы қате жазудың салдарынан, Чампадан оңтүстікке қарайғы маршрутты сипаттағанда, Чампа орнына Ява аты қолданылды, нәтижесінде Кіші Ява Үлкен Явадан емес, Чампадан 1300 миль оңтүстікке орналасқан. Марко Полоның Саяхаттарының ағылшын тіліндегі басылымының редакторы сэр Генри Юл мынадай түсіндірме берді: "16 ғасырдың кейбір географтары, саяхатшыларды Яваның оңтүстік-шығысына, Боах (немесе Локац) жеріне жеткізетін ескі басылымдарға сүйене отырып, карталарында осы аймақта құрлықты көрсетті". 14 ғасырда Аюттая патшалығы құрылғаннан кейін Лопбури Аюттая билеушілерінің бекінісіне айналды. Ол 17 ғасырдың ортасында Ұлы Нарай патша тұсында патшалықтың астанасы болды және патша жылына шамамен сегіз ай сол жерде тұрды.

The city has a history dating back to the Dvaravati period more than 1,000 years ago. According to the Northern Chronicles, Lavo was founded by Phraya Kalavarnadishraj, who came from Takkasila (Modern Day Tak, Thailand) in 648 CE. According to Thai records, Phraya Kakabatr from Takkasila (it is assumed that the city was Tak or Nakhon Chai Si) set the new era, Chula Sakarat in 638 CE, which was the era used by the Siamese and the Burmese until the 19th century. His son, Phraya Kalavarnadishraj founded the city a decade later. Lopburi, or Lavapura as it then was, was under the rule of the rising Angkor regime and became one of the most important centers in the Chao Phraya Basin from then on. Epigraphic evidence indicates that the dominant population of the city was Mon. The earliest confirmed occurrence of the name Lavapura is on silver coins inscribed "lava" on the obverse and "pura" on the reverse in a Pallava derived script of the seventh or eighth century; several such coins were recovered in 1966 from a hoard found in an ancient jar in U Thong. Inscriptions say that Lopburi was incorporated into the administration structure of the Khmer Empire during the reign of Suryavarman I. Control of Lopburi gave the Khmer Empire access to trade going through the Kra Isthmus. There is some evidence the Khmer Empire, under Suryavarman II, fought against the Mons in the 12th century over suzerainty. Lopburi sent embassies to China in 1115 and 1155. Lopburi (Lavo) is described in Book III of Marco Polo's Travels, where it is called Locach. This came from the Chinese (Cantonese) pronunciation of Lavo, "Lo huk". The city is referred to as "Lo ho" in chapter 20 of the History of Yuan (元史 : Yuán Shǐ), the official history of the Mongol, or Yuan Dynasty of China. Due to a scribal error in Book III of Marco Polo's travels treating of the route southward from Champa, where the name Java was substituted for Champa as the point of departure, Java Minor was 1,300 miles to the south of Java Major, instead of from Champa, on or near an extension of the Terra Australis. As explained by Sir Henry Yule, the editor of an English edition of Marco Polo's Travels: "Some geographers of the 16th century, following the old editions which carried the travellers south east of Java to the land of Boeach (or Locac), introduced in their maps a continent in that situation". After the foundation of the Ayutthaya Kingdom in the 14th century, Lopburi was a stronghold of Ayutthaya's rulers. It became the capital of the kingdom during the reign of King Narai the Great in the mid 17th century and the king resided there about eight months a year.

Көлік

Лобпури арқылы өтетін басты жол – 1-бағдар (Фахониоттин жолы), ол Бангкоктен басталып, Лопбури, Чай Нат, Нахон Саван, Камфаенг Пет, Так, Лампанг, Чианг Рай және Мэй Сайдағы Бирмамен шекараға дейін жалғасады. 311-бағдар батысқа қарай Синг Буриге, ал 3196-бағдар оңтүстік-батысқа қарай Анг Тонгқа жетелейді. Лопбури – Таиланд мемлекеттік темір жолының Солтүстік желісіндегі станса, Бангкоктің қала маңындағы қызметінің соңғы нүктесі. Бангкок теміржол стансасынан (Хуа Ламфонг) пойыз қатынайтыны Бангкокте әдетте 2 сағатқа созылады. Үшінші класс пойыздың бағасы 1 доллардан кем, және бұл жергілікті мәдениетті және "нағыз Таиландты" сезінудің керемет мүмкіндігі. Лопбуриде 1955-1962 жылдары қызмет еткен, қысқа ғұмырлы трамвай жүйесі болды. Бұл Бангкоктен тыс жердегі жалғыз провинциялық трамвай жүйесі еді. Хок Катиам әуе базасы қаланың солтүстік-шығысында орналасқан.