Аурудың ем алу процесі

Кіріспе

Ем алушы адам. Пациент – денсаулық сақтау саласының мамандары көрсететін медициналық қызметтерді алатын адам. Пациент көбінесе ауру немесе жарақаттанған болып, дәрігер, медбике, көз дәрігері, тіс дәрігері, ветеринар немесе басқа да денсаулық сақтау маманынан емдеуді қажет етеді.

Этимология

Науқас деген сөз бастапқыда "азап шегуші" деген мағынаны білдірген. Бұл ағылшын есімі латын тіліндегі patiens сөзінен келген, ол "азап шегудемін" дегенді білдіретін patior етістігінің қазіргі уақыттық түрі, және грек тіліндегі πάσχειν (пашкейн, азап шегу) етістігімен және оның туыс сөзі πάθος (патос) есімімен байланысты. Бұл тілді пациенттердің рөлі денсаулық сақтау ұйымдарының қызметкерлері тағайындаған азапты және емдеуді белсенсіз қабылдап, төзу, өз күтімі туралы бірлесіп шешім қабылдауға қатыспау деп түсіндірілді.

Амбулаториялық және стационарлық емделушілер

Амбулаториялық пациент – емханаға емделу үшін келіп, сапар барысынан артық қалуды жоспарламаған пациент. Пациент ресми түрде амбулаториялық пациент ретінде тіркелмесе де, оның қатысуы тіркеледі, ал дәрігер әдетте сапардың, тексерулердің немесе процедураның/хирургияның себебін, қатысушы персоналдың аттары мен лауазымдарын, пациенттің аты-жөні мен туған күнін, хабардар келісімге қол қойылғанын, тарих және тексеруге жұмсалатын уақытты (сапарға дейін және кейін), қолданылатын анестезия, дәрі-дәрмектер немесе болашақ емдеу жоспарларын, сондай-ақ кез келген (кейінгі) асқынулар болмаған жағдайда шығарылу уақытын көрсететін хабарлама береді. Мұндай емделу амбулаториялық көмек деп аталады. Кейде операция ауруханаға жатқызу немесе бір түнге қалу қажет болмай жасалады. Бұл амбулаториялық хирургия немесе күндізгі хирургия деп аталады, оның көптеген артықшылықтары бар, соның ішінде денсаулық сақтауға кететін шығындарды азайту, тағайындалатын дәрі-дәрмектердің мөлшерін төмендету және дәрігердің немесе хирургтың уақытын тиімдірек пайдалану. Амбулаториялық хирургия көбінесе дені сау пациенттерге, жеңіл немесе орташа процедураларға (несеп жолдары, көз, құлақ, мұрын және тамақ процедуралары, сондай-ақ терінің беткі қабаттары мен аяқ-қолдарға жасалатын процедуралар) жақсы қолайлы. Көбінесе операциялар ауруханалық операциялық бөлмеде емес, дәрігердің кабинетінде жасалады. Ал стационарлық пациент (немесе жататын пациент) ауруханаға түнде немесе белгісіз мерзімге, әдетте бірнеше күн немесе аптаға жатады, бірақ кейбір жағдайларда, мысалы, комада немесе вегетативтік күйде болғанда, пациенттер бірнеше жылға, тіпті өмір бойына ауруханада жатуы мүмкін. Мұндай емделу стационарлық көмек деп аталады. Ауруханаға қабылдау кезінде қабылдау картасы толтырылады. Ауруханадан шығу ресми түрде шығарылу деп аталады және тиісті шығарылу картасын, кейде ағымдағы қажеттіліктерді бағалау процесін қамтиды. Англияның Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінде бұл "Бағалау үшін шығару" нысанында болуы мүмкін, онда бағалау пациент үйге кеткеннен кейін жүргізіледі. Амбулаториялық емделу орындарында медициналық қателіктердің басты себебі – дұрыс емес диагноз қою. 1999 жылы АҚШ Медицина институтының "Адам қателікке бейім" атты маңызды есебінде АҚШ-та жылына 98 000-ға жуық аурухана пациентінің алдын алуға болатын медициналық қателіктерден қайтыс болатыны анықталды. Пациенттердің қауіпсіздігіне бағытталған алғашқы күш-жігер стационарлық пациенттерге арналған, бірақ дәрігердің кабинетінде немесе амбулаториялық жағдайда медициналық қателіктерге ұшырау ықтималдығы жоғары.

An outpatient (or out patient) is a patient who attends an outpatient clinic with no plan to stay beyond the duration of the visit. Even if the patient will not be formally admitted with a note as an outpatient, their attendance is still registered, and the provider will usually give a note explaining the reason for the visit, tests, or procedure/surgery, which should include the names and titles of the participating personnel, the patient's name and date of birth, signature of informed consent, estimated pre and post service time for history and exam (before and after), any anesthesia, medications or future treatment plans needed, and estimated time of discharge absent any (further) complications. Treatment provided in this fashion is called ambulatory care. Sometimes surgery is performed without the need for a formal hospital admission or an overnight stay, and this is called outpatient surgery or day surgery, which has many benefits including lowered healthcare cost, reducing the amount of medication prescribed, and using the physician's or surgeon's time more efficiently. Outpatient surgery is suited best for more healthy patients undergoing minor or intermediate procedures (limited urinary tract, eye, or ear, nose, and throat procedures and procedures involving superficial skin and the extremities). More procedures are being performed in a surgeon's office, termed office based surgery, rather than in a hospital based operating room. An inpatient (or in patient), on the other hand, is "admitted" to stay in a hospital overnight or for an indeterminate time, usually, several days or weeks, though in some extreme cases, such as with coma or persistent vegetative state, patients can stay in hospitals for years, sometimes until death. Treatment provided in this fashion is called inpatient care. The admission to the hospital involves the production of an admission note. The leaving of the hospital is officially termed discharge, and involves a corresponding discharge note, and sometimes an assessment process to consider ongoing needs. In the English National Health Service this may take the form of "Discharge to Assess" where the assessment takes place after the patient has gone home. Misdiagnosis is the leading cause of medical error in outpatient facilities. When the U. S. Institute of Medicine's groundbreaking 1999 report, To Err Is Human, found up to 98,000 hospital patients die from preventable medical errors in the U. S. each year, early efforts focused on inpatient safety. While patient safety efforts have focused on inpatient hospital settings for more than a decade, medical errors are even more likely to happen in a doctor's office or outpatient clinic or center.

Күндізгі науқас

Күндізгі науқас – аурухана немесе емхананың толық спектр қызметтерін пайдаланатын, бірақ түнеу қажеттілігі жоқ науқас. Бұл термин алғаш рет психиатриялық ауруханаларда стационарлық емнен амбулаторлық емге өтуге көмек қажет адамдарға күтім көрсету үшін қолданылған. Дегенмен, қазір бұл термин күндізгі хирургиялық емделу үшін ауруханаға келетін адамдарға да жиі қолданылады.

Альтернативті терминология

Адамның қадір-қасиеті, адам құқықтары және саяси дұрыстық сияқты алаңдаушылықтарға байланысты "пациент" термині медициналық көмек алатын адамды көрсету үшін әрқашан қолданылмайды. Кейде қолданылатын басқа терминдерге денсаулық сақтауды пайдаланушы, денсаулық сақтау тұтынушысы, клиент немесе қарыз алушы жатады. Дегенмен, мұндай терминология мемлекеттік денсаулық сақтау қызметін алушыларға ұнамай қалуы мүмкін, себебі ол коммерциялық қарым-қатынасты білдіреді. Ветеринарияда клиент – пациенттің иесі немесе күтушісі. Мұндай терминдерді мемлекеттік органдар, сақтандыру компаниялары, пациенттер тобы немесе денсаулық сақтау мекемелері қолдануы мүмкін. Психиатриялық қызметтерді пайдаланған немесе пайдаланып жүрген адамдар өздерін тұтынушылар, пайдаланушылар немесе сақталып қалғандар деп атауы мүмкін. Зейнеткерлер үйлерінде және көмекші қызмет көрсететін мекемелерде "тұрғын" термині пациенттің орнына қолданылады. Сол сияқты, үйде денсаулық сақтау қызметін алушылар клиенттер деп аталады.

Науқас ортасында медициналық көмек

Кейде дәрігер-науқас қарым-қатынасы науқастың даусын басумен сипатталады. Қазіргі таңда пациенттерді денсаулық сақтаудың ортасына қойып, оларға тұрақты, толыққанды және құрметті қызмет көрсету арқылы емдеу нәтижелерін және пациенттердің қанағаттануын арттыруға болады деген келісімге кеңінен қол жеткізілді. Егер пациенттер денсаулық сақтаудың орталығында болмаса, егер мекемелік процедуралар мен көрсеткіштер жергілікті мәселелерді жоққа шығарса, онда пациенттерге немқұрайлы қарау мүмкін. Стаффорд ауруханасындағы дау, Винтерборн Вью ауруханасындағы зәбірлеу және 2014 жылғы Ардагерлер Денсаулық сақтау басқармасының дауы шығынды бақылауды пациенттердің тәжірибесінен басым етудің қаншалықты қауіпті екенін көрсетті. Осы және басқа да даулы жағдайларды зерттеулер денсаулық сақтау жүйелері пациенттердің тәжірибесін орталыққа қоюы керек екенін, әсіресе пациенттердің өздерінің денсаулық сақтау қызметтерінде анық естілуін ұсынды. Денсаулық сақтау саласының пациенттерді көбірек тыңдауының көптеген себептері бар. Пациенттер реттеушілер мен сапаны бақылаушылардан гөрі денсаулық сақтау қызметтерінде көбірек уақыт өткізеді және қызмет көрсетудегі кешігулер, нашар гигиена және дұрыс емес мінез-құлық сияқты мәселелерді анықтай алады. Пациенттер көңіл күй, қарым-қатынас және "қамқорлықтың жоқтығы" сияқты жұмсақ мәселелерді анықтауда ерекше жақсы.

Жыл сайын жүздеген мың пациент алған күтіміне шағымданады, және бұл шағымдар пациенттердің тәжірибесін жақсартуға және одан да көп білуге ниеттенген кез келген денсаулық сақтау қызметі үшін құнды ақпаратты қамтиды.