Дәрілік өсімдіктер және олардың қолданылуы

Кіріспе

Жануарлар мен адамдардың ауруларын емдеуге қолданылатын өсімдіктер

Бұл – емдік шөптерде қолданылатын өсімдіктердің әліпби бойынша тізімі. Өсімдіктердің емдік қасиеттерінің негізі – биологиялық функцияларға қатысатын фитохимиялық заттар, оларды былай топтастыруға болады:
біріншілік метаболиттер, мысалы, барлық өсімдіктерде кездесетін көмірсулар және майлар;
екіншілік метаболиттер, олар нақтырақ функцияларды атқарады. Мысалы, кейбір екіншілік метаболиттер – жануарлардың жемеуіне кедергі келтіретін уларлы заттар, ал басқалары – тозаңдану үшін жәндіктерді тартатын феромондар. Екіншілік метаболиттер мен пигменттер адамдарда емдік әсерге ие болуы мүмкін және олардан дәрі-дәрмектер жасауға болады. Мысалдар: цинхонадан алынған хинин, мақтан морфин мен кодеин, ал түлкіқұйрықтан – дигоксин. Фармакогнозия – фитохимиялық заттардың өсімдік тектес көздерін зерттеу ғылымы. Көбінесе, қазіргі заманғы рецепт бойынша берілетін дәрілерді жасау үшін бүкіл өсімдіктер емес, олардан алынған экстракттар қолданылады. Фитохимиялық заттар синтезделуі, қосымша заттармен біріктірілуі немесе басқаша түрлендіріліп, фармацевтикалық препараттарға айналдырылуы мүмкін. Мұндай туындылардың мысалы – ақталдың салицил қышқылымен химиялық байланысы бар аспирин. Опиумдық мақ – опиаттардың, соның ішінде морфиннің маңызды өнеркәсіптік көзі. Дегенмен, дәстүрлі емдеулердің аз ғана бөлігі қазіргі заманғы дәрілерге айналды, бірақ дәстүрлі шөптік емдеудің тиімділігі мен қолданылу мүмкіндігін зерттеу жұмыстары жалғасуда.

А

Ғылыми атау Жалпы атау Сипаттама Сурет Acacia senegal Араб қышқылы Ежелгі заманнан бері әртүрлі акация түрлерінің қатайған шырынынан алынатын табиғи қышқыл, бұрынғыда бала тууды бақылау үшін, ал қазір дәрілік құралымдарды байланыстыру және эмульсиялау үшін қолданылады. Achillea millefolium Жалпы жусан Терлететін, қысымдаушы, күшті, ынталандыратын және жұмсақ хош иісті қасиеттері бар деп есептеледі. Actaea racemosa Қара кохош Бұрынғыда артрит пен бұлшықет ауруларын емдеу үшін қолданылған, соңғы кезде менопауза мен етеккір цикліне байланысты жағдайларға қолданылады. Aesculus hippocastanum Жылқы қастаны Тұқымы, жапырақтары, қабығы және гүлдері көптеген ғасырлар бойы буын ауруларын, несеп шығару жолдары мен асқазан-ішек жолдарының проблемаларын, қызуды, аяқ-қолдың құрысуын және басқа да жағдайларды емдеу үшін медициналық мақсатта қолданылған. Созылмалы веноздық жеткіліксіздікті емдеуге де көмектеседі. Шикі өсімдік материалы өңделмеген күйінде уытты. Ageratina altissima Ақ түбіртек Диареяны, бүйрек тастарын және қызуды емдеу үшін түбірден жасалған шай қолданылады. Жылан шаққан жерге түбірден жасалған балауса қолданылады. Жағылған жапырақтардың түтіні ес-түссіз адамдарды қайта тірілту үшін қолданылады. Өсімдікте сүт ауруын тудыратын, кейде өлімге әкелетін треметол токсині бар. Alcea rosea Жалпы холлиок Жұмсақ және іш жүргізетін қасиеттері бар деп саналады. Қабынуды бақылауға, төсекке сиюді тоқтатуға және тіс қан кетуі кезінде ауызды шаюға қолданылады. Alisma plantago aquatica Сулы плантайн Несеп шығару жолдары үшін қолданылады. Allium sativum Сарысақ Қандағы холестерин мен жоғары қан қысымын төмендетуге пайдалы. Aloe vera Алоэ вера Жапырақтары күйіктерді, жараларды және басқа да тері ауруларын емдеу үшін кеңінен қолданылады. Althaea officinalis Құрғақ жемшөп Тарихи түрде тағам ретінде де, дәрі ретінде де қолданылған. Семіздікті емдеуге, іш қатуды жеңілдетуге және холестерин деңгейін төмендетуге көмектеседі деп есептеледі. Anemone hepatica Жалпы гепатика Тарихи түрде бауыр ауруларын емдеу үшін қолданылған, қазіргі кезде де балама медицинада қолданылады. Шөп дәрігерлерінің қазіргі қолданысы бөртпе, бронхит және подаграны емдеуді қамтиды. Angelica archangelica Бақ анжеликасы Тамырлары дәстүрлі австрия медицинасында асқазан-ішек жолдары, тыныс алу жолдары, жүйке жүйесі ауруларын емдеу үшін, сондай-ақ қызба, инфекция және тұмауға қарсы шай немесе настойка ретінде қолданылады. Angelica sinensis Донг-куай Азияда мыңдаған жылдар бойы, әсіресе әйелдер денсаулығы үшін қолданылады. Apium graveolens Сельдерей Тұқымы дәстүрлі медицинада сирек қолданылады. Қазіргі қолданысы негізінен диуретик ретінде. Arctium lappa Тамырша Қадімгі дәстүрде диуретик ретінде және қандағы қант деңгейін төмендету үшін, ал дәстүрлі қытай медицинасында - тамақ ауруын және суық тиюдің белгілерін емдеу үшін қолданылады. Arnica montana Арника Қабынуға қарсы және остеоартритке қолданылады. АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы Арника-монтананы уыттылығына байланысты қауіпсіз емес шөп ретінде жіктеді. Оны ауызға ішуге немесе сіңірілуі мүмкін жарақаттанған теріге жағуға болмайды. Atropa belladonna Белладонна Улы болса да, Италияда әйелдер бұрын оқушыларын кеңейту үшін және басқа да мақсаттармен седатив ретінде қолданған. Атауының өзі итальян тілінде "әдемі әйел" дегенді білдіреді. Azadirachta indica Ним Үндістанда құрттарды, безгекті, ревматизмді және тері инфекцияларын емдеу үшін қолданылады. Көптеген қолданыстарының арқасында Үндістанда оны "ауылдың дәріханасы" деп атайды.

Scientific name Common name Description Picture Acacia senegal Gum arabic A natural gum sourced from hardened sap of various species of acacia tree used in ancient birth control as well as a binder and emulsifier for medicinal compounds. Achillea millefolium Common yarrow Purported to be a diaphoretic, astringent, tonic, stimulant and mild aromatic. Actaea racemosa Black cohosh Historically used for arthritis and muscle pain, used more recently for conditions related to menopause and menstruation. Aesculus hippocastanum Horse chestnut Its seeds, leaves, bark, and flowers have been used medicinally for many centuries for treating joint pain, bladder and gastrointestinal problems, fever, leg cramps, and other conditions. It may be useful for treating chronic venous insufficiency. The raw plant materials are toxic unless processed. Ageratina altissima White snakeroot Root tea has been used to treat diarrhea, kidney stones, and fever. A root poultice can be used on snakebites. The smoke from burning leaves is used to revive unconscious people. The plant contains the toxin tremetol which causes milk sickness, a sometimes fatal condition. Alcea rosea Common hollyhock Believed to be an emollient and laxative. It is used to control inflammation, to stop bedwetting and as a mouthwash in cases of bleeding gums. Alisma plantago aquatica Water plantain Used for the urinary tract. Allium sativum Garlic Purported use to lower blood cholesterol and high blood pressure. Aloe vera Aloe vera Leaves are widely used to heal burns, wounds and other skin ailments. Althaea officinalis Marsh mallow Used historically as both a food and a medicine. which is purported for use in treating obesity, constipation, and reducing cholesterol. Anemone hepatica Common hepatica Historically used to treat liver diseases, it is still used in alternative medicine today. Other modern applications by herbalists include treatments for pimples, bronchitis and gout. Angelica archangelica Garden angelica Roots have been used in the traditional Austrian medicine internally as tea or tincture for treatment of disorders of the gastrointestinal tract, respiratory tract, nervous system, and also against fever, infections, and flu. Angelica sinensis Dong quai Used for thousands of years in Asia, primarily in women's health. Apium graveolens Celery Seed is used only occasionally in tradition medicine. Modern usage is primarily as a diuretic. Arctium lappa Burdock Used traditionally as a diuretic and to lower blood sugar and, in traditional Chinese medicine as a treatment for sore throat and symptoms of the common cold. Unreliable source: date=October 2011 Arnica montana Arnica Used as an anti inflammatory and for osteoarthritis. The US Food and Drug Administration has classified Arnica montana as an unsafe herb because of its toxicity. It should not be taken orally or applied to broken skin where absorption can occur. Atropa belladonna Belladonna Although toxic, was used historically in Italy by women to enlarge their pupils, as well as a sedative, among other uses. The name itself means "beautiful woman" in Italian. Azadirachta indica Neem Used in India to treat worms, malaria, rheumatism and skin infections among many other things. Its many uses have led to neem being called "the village dispensary" in India.

Б

Ғылыми атау Атау Сипаттама Сурет Bellis perennis Daisy гүлдері дәстүрлі австрия медицинасында асқазан-ішек және тыныс алу жолдарының бұзылыстарын емдеу үшін шай ретінде (немесе жапырақтары салат ретінде) ішке қабылданып келген. Borago officinalis Borage асқазан-ішек, тыныс алу және жүрек-қан тамырлары жүйесінің гиперактивті ауруларында қолданылады, мысалы, асқазан-ішек (колик, құрамы, диарея), тыныс алу жолдары (асма, бронхит), жүрек-қан тамырлары (кардиотоник, қан қысымын төмендетуші және қан тазалағыш), зәр шығару (диуретик және бүйрек/несеп қуысының аурулары). Broussonetia kurzii Salae Таиландта Salae деп белгілі, онда бұл түр дәрілік өсімдік ретінде құрметтеледі.

С

Ғылыми атау Атау Суреті Calendula officinalis Marigold Сондай-ақ календула деп аталады, жараларды емдеуде және теріні тыныштандыруда ұзақ тарихы бар. Cannabis Hemp, Cannabis, Marijuana, Indian hemp, Ganja Ежелгі заманнан бері әртүрлі жағдайлар мен ауруларды емдеу үшін қолданылады, оның ішінде ауырсыну, қабыну, асқазан-ішек проблемалары (мысалы, IBS), бұлшықеттердің босаңсуы, алаңдаушылық, Альцгеймер және деменция, ЖДҚБ (ADHD), аутизм, қатерлі ісік, церебральды паралич, бас ауруының қайталануы, Крон ауруы, депрессия, эпилепсия, глаукома, ұйқысыздық және нейропатия сияқты аурулар. Capsicum annuum Cayenne Мыңдаған жылдар бойы тамақ және дәрі ретінде қолданылған бұрыш түрі. Витамин С-ның жоғары деңгейіне байланысты ауырсыну мен ісікті азайтуға, триглицеридтер мен холестерин деңгейін төмендетуге, вирустар мен зиянды бактериялармен күресуге пайдалы. Capsicum frutescens Chili Оның белсенді құрамы – капсаицин, батыс медицинасында қолданылатын ауырсынды басадытын майлардың негізі болып табылады. Тайландтықтарда жүрек талмасының сирек кездесуі капсаициннің фибринолитикалық әрекетімен (қан қыстыруларын еріту) байланысты болуы мүмкін. Carica papaya Papaya Жараларды және асқазан ауруларын емдеу үшін қолданылады. Cassia occidentalis Coffee senna Дәстүрлі медицинада кең ауқымды қолданылады, әсіресе кең спектрлі ішкі және сыртқы микробқа қарсы, бауыр ауруларына, ішек құрттары мен басқа да паразитка қарсы, сондай-ақ иммундық жүйені күшейтеді. Catha edulis Khat Мыңжылдар бойы Йеменде қолданылған, бірақ бүгінде көптеген елдерде тыйым салынған жеңіл күш беруші. Амфетаминге ұқсас зат – катинон қамтиды. Cayaponia espelina São Caetano melon Диуретик ретінде қолданылады және диарея мен сифилис ауруларын емдеуге көмектеседі. Centaurea cyanus Cornflower Халық медицинасында жүгері гүлінің қайнатмасы конъюнктивитпен күресуге және шаршаған көздерді жууға тиімді. Chrysopogon zizanioides Vetiver Тері күтімі үшін қолданылады. Cinchona spec. Cinchona Ағаштардың 38 түрінен тұратын туыс, олардың қабығы алкалоидтардың, оның ішінде хининнің көзі болып табылады. Оны қызбаға қарсы дәрі ретінде алғаш рет 17 ғасырда Перу иезуиттері танымал еткен. Citrus × aurantium Bitter orange Дәстүрлі қытай медицинасында және Амазонканың жергілікті халықтарында жүрек айну, ас қорыту және іш қату үшін қолданылады. Citrus limon Lemon Басқа цитрустармен бірге, қытай және үнді дәстүрлі медицинасында ұзақ тарихы бар. Қазіргі кезде бал мен лимон жөтел мен тамақ ауруын емдеу үшін жиі қолданылады. Citrus trifoliata Trifoliate orange, bitter orange Citrus trifoliata жемісі шығыс медицинасында аллергиялық қабынуды емдеу үшін кеңінен қолданылады. Cissampelos pareira Velvetleaf Көптеген ауруларға емдеу үшін қолданылады. Cnicus benedictus Blessed thistle Орта ғасырларда бубондық обаны емдеу үшін қолданылған. Қазіргі кезде, құдайдың батасын алған қарағайдан жасалған шәйлер аштыққа, ас қорытуға және басқа да мақсаттарға қолданылады. Crataegus monogyna және Crataegus laevigata Hawthorn Жемесі жүрек ауруларына, ас қорыту және бүйрек проблемаларына байланысты мәселелерге емдеу үшін ғасырлар бойы қолданылып келеді. Curcuma longa Turmeric Үнді тағамдарына ерекше сары түс беретін дәмдеуіш, әюведа және дәстүрлі қытай медицинасында ас қорытуға және бауыр функциясын жақсартуға, артрит ауруының ауырсынын басуға және етеккір циклін реттеуге ұзақ уақыттан бері қолданылып келеді. Cypripedium parviflorum Yellow lady's slipper Cypripedium түрлері дерматитке, тіс ауыруына, алаңдаушылыққа, бас ауыруына, спазмолитик, ынталандырушы және тыныштандырушы ретінде халықтық емдеуде қолданылған. Дегенмен, қолдануға артықшылық берілген түрлер – Cyp. parviflorum және Cyp. acaule, сыртқы қолдануға немесе шай ретінде қолданылады.

Scientific name Name Description Picture Calendula officinalis Marigold Also named calendula, has a long history of use in treating wounds and soothing skin. Cannabis Hemp, Cannabis, Marijuana, Indian hemp, Ganja Used worldwide since ancient times as treatment for various conditions and ailments including pain, inflammation, gastrointestinal issues such as IBS, muscle relaxation, anxiety, Alzheimer's and dementia, ADHD, autism, cancer, cerebral palsy, recurring headaches, Crohn's disease, depression, epilepsy, glaucoma, insomnia, and neuropathy among others. Capsicum annuum Cayenne Type of chili that has been used as both food and medicine for thousands of years. Uses have included reducing pain and swelling, lowering triglyceride and cholesterol levels and fighting viruses and harmful bacteria, due to high levels of Vitamin C. Capsicum frutescens Chili Its active ingredient, capsaicine, is the basic of commercial pain relief ointments in Western medicine. The low incidence of heart attack in Thais may be related to capsaicine's fibronolytic action (dissolving blood clots). Carica papaya Papaya Used for treating wounds and stomach troubles. Cassia occidentalis Coffee senna Used in a wide variety of roles in traditional medicine, including in particular as a broad spectrum internal and external antimicrobial, for liver disorders, for intestinal worms and other parasites and as an immune system stimulant. Catha edulis Khat Mild stimulant used for thousands of years in Yemen, and is banned today in many countries. Contains the amphetamine like substance cathinone. Cayaponia espelina São Caetano melon It is a diuretic and aid in the treatment of diarrhea and syphilis. Centaurea cyanus Cornflower In herbalism, a decoction of cornflower is effective in treating conjunctivitis and as a wash for tired eyes. Chrysopogon zizanioides Vetiver Used for skin care. Cinchona spec. Cinchona Genus of about 38 species of trees whose bark is a source of alkaloids, including quinine. Its use as a febrifuge was first popularized in the 17th century by Peruvian Jesuits. Citrus × aurantium Bitter orange Used in traditional Chinese medicine and by indigenous peoples of the Amazon for nausea, indigestion and constipation. Citrus limon Lemon Along with other citruses, it has a long history of use in Chinese and Indian traditional medicine. In contemporary use, honey and lemon is common for treating coughs and sore throat. Citrus trifoliata Trifoliate orange, bitter orange Fruits of Citrus trifoliata are widely used in Oriental medicine as a treatment for allergic inflammation. Cissampelos pareiraVelvetleaf Used for a wide variety of conditions. Cnicus benedictus Blessed thistle Used during the Middle Ages to treat bubonic plague. In modern times, herbal teas made from blessed thistle are used for loss of appetite, indigestion and other purposes. Crataegus monogyna and Crataegus laevigata Hawthorn Fruit has been used for centuries purportedly for heart disease, digestive and kidney related problems. Curcuma longa Turmeric Spice that lends its distinctive yellow color to Indian curries, has long been used in Ayurvedic and traditional Chinese medicine to aid digestion and liver function, relieve arthritis pain, and regulate menstruation. Cypripedium parviflorum Yellow lady's slipper The Cypripedium species have been used in native remedies for dermatitis, tooth aches, anxiety, headaches, as an antispasmodic, stimulant and sedative. However, the preferred species for use are Cyp. parviflorum and Cyp. acaule, used as topical applications or tea.

D

Ғылыми атауы Атауы Сипаттамасы Сурет Digitalis lanata Digitalis немесе түлкіқұлақ 18 ғасырдың соңында Англияда жоғары уыттылығына қарамастан жүрек ауруларын емдеу үшін қолданыла бастады. Қазіргі кезде оның қолданылуы дерлік толығымен Дигоксин деген дәрілік туындысымен алмастырылды, ол денеде тез ыдырайды және оның уыттылығын басқару оңай. Дигоксин антиаритмиялық құрал және инотроп ретінде қолданылады.

Е

Ғылыми атау Атау Суреті Эхинацея пурпурея Мүсік шоқ гүлді Бұл өсімдікті және эхинацеяның басқа түрлерін индейлер кем дегенде 400 жыл бойы инфекцияларды және жараларды емдеу үшін, сондай-ақ жалпы "барлығына ем" (панацея) ретінде қолданған. Қазіргі уақытта оны суық тию және тұмау симптомдарына қолданады. Echinopsis pachanoi Сан-Педро кактусы Сан-Педро кактусының құрамында энтеоген мескалин бар және ол анддық дәстүрлі медицинада ұзақ жылдар бойы қолданылып келеді. Эфедра синика Эфедра Бұл өсімдік 2000 жылдан бері дәстүрлі қытай медицинасында қолданылып келеді. Американың түпкілікті халықтары мен мормон пионерлері басқа эфедра түрлерінен жасалған шайды ішкен, оны "мормон шайы" және "индей шайы" деп атаған. Оның құрамында эфедрин және псевдоэфедрин алкалоидтары бар, олар тыныс алуды жеңілдететін (бронходилататорлар және деконгестанттар) препараттар ретінде қолданылады. Equisetum arvense Жылқықұйрық Бұл өсімдік ежелгі рим және грек медицинасында қан кетуді тоқтату, жараларды және ойық жараларды емдеу, сондай-ақ туберкулез және бүйрек ауруларын емдеу үшін қолданылған. Eriodictyon crassifolium Yerba Santa Чумаш тайпасы оны тыныс жолдары ашық болуы үшін қолданған. АҚШ Орман шаруашылығы қызметінің Eriodictyon crassifolium туралы ақпараты түрлердің таралуы, таксономиялық байланыстар, қалпына келтіруге қатысты экологиялық және эволюциялық мәселелер, өсу формасы және ерекше белгілері, өсетін ортасы, болашақтағы қолайлы ортасы, өсуі, көбеюі және таралуы, биологиялық өзара әрекеттері, экологиялық генетикасы, тұқымдарының ерекшеліктері, өскіндік талаптары және өңделуі, сондай-ақ ауыл шаруашылығы, қалпына келтіру және дәстүрлі өнімдерге қатысты өсімдіктердің қолданылуы және кең көлемді библиография туралы мәліметтер береді. Бұл Оңтүстік Калифорнияның экожүйлері үшін жергілікті өсімдіктер туралы ұсыныстар жинағына кіретін Риверсайд Корона ресурстарын сақтау ауданының ресурстық материалдар жинағының бір бөлігі болып табылады. Erythroxylum coca Кока Кока жапырағын шай ретінде немесе шайнап, дәстүрлі түрде шаршауды, аштықты, шөлді және биіктіктегі ауруды жеңу үшін қолданады. Сондай-ақ, ол анестетик және анальгетик ретінде де қолданылады. Eschscholzia californica Калифорниялық мак Өсімдіктің сулы экстракты седативтік және антидепрессанттық әсерге ие. Eucalyptus globulus Эвкалипт Жапырақтары дәстүрлі медицинада қызбаны түсіру үшін кеңінен қолданылған. Эвкалипт майы көбінесе жөтел және суық тиюге арналған дәрілерде, сондай-ақ анальгетик ретінде қолданылады. Euonymus atropurpureus Wahoo Бұл өсімдік іш жүректің қызметін реттейді және жүрекке әсер етуі мүмкін. Euphorbia hirta Астма гүлі Азияда бронхиттен туындаған астма мен көмекей спазмын емдеу үшін дәстүрлі түрде қолданылады. Филиппинде денге қызуын емдеу үшін қолданылады. Euphrasia Көзжарық Көз ауруларына, психикалық депрессияға, оттегімен улануға және сәулеленуге қарсы қолданылады. Euterpe oleracea Асай Асай жидектері Амазонканың жергілікті халқы үшін ұзақ жылдар бойы тағамдық көз болып табылады, бірақ олардың денсаулыққа қатысты тиімділігін растайтын ешқандай дәлел жоқ.

Scientific name Name Description Picture Echinacea purpurea Purple coneflower This plant and other species of Echinacea have been used for at least 400 years by Native Americans to treat infections and wounds, and as a general "cure all" (panacea). It is currently used for symptoms associated with cold and flu. Echinopsis pachanoiSan Pedro cactusThe San Pedro cactus contains the entheogen mescaline and has a long history of being used in Andean traditional medicine. Ephedra sinica Ephedra It has been used in traditional Chinese medicine for more than 2,000 years. Native Americans and Mormon pioneers drank a tea brewed from other Ephedra species, called "Mormon tea" and "Indian tea". It contains the alkaloids ephedrine and pseudoephedrine, which are used as breathing aids (bronchodilators and decongestants). Equisetum arvense Horsetail Dates back to ancient Roman and Greek medicine, when it was used to stop bleeding, heal ulcers and wounds, and treat tuberculosis and kidney problems. Eriodictyon crassifolium Yerba Santa Used by the Chumash people to keep airways open for proper breathing. The US Forest Service profile for Eriodictyon crassifolium provides information on species distribution; taxonomic relationships; ecological and evolutionary considerations for restoration; growth form and distinguishing traits; habitat characteristics; projected future suitable habitat; growth, reproduction and dispersal; biological interactions; ecological genetics; seed characteristics, germination requirements and processing; and plant uses including agriculture, restoration, and traditional products, plus an extensive bibliography. It is part of Riverside Corona Resource Conservation District's resource materials collection on native plant recommendations for southern California ecoregions. Erythroxylum cocaCocaUsed as coca tea or chewed, traditionally as a stimulant to overcome fatigue, hunger, thirst, and altitude sickness. Also used as an anesthetic and analgesic. Eschscholzia californica Californian poppy Used as a herbal remedy: an aqueous extract of the plant has sedative and anxiolytic actions. Eucalyptus globulus Eucalyptus Leaves were widely used in traditional medicine as a febrifuge. Eucalyptus oil is commonly used in over the counter cough and cold medications, as well as for an analgesic. Euonymus atropurpureus Wahoo Plant is a purgative and might affect the heart. Euphorbia hirta Asthma plant Used traditionally in Asia to treat bronchitic asthma and laryngeal spasm. It is used in the Philippines for dengue fever. Euphrasia Eyebright Used for eye problems, mental depression, oxygenation and radiation poisoning. Euterpe oleracea Açai Although açai berries are a longstanding food source for indigenous people of the Amazon, there is no evidence that they have effectiveness for any health related purpose.

F

Ғылыми атау Атау Сипаттама Сурет Ferula assa foetida Asafoetida Ішек-қарынның қызметі бұзылуы, жоғары холестерин және тыныс алу проблемаларына көмектесуі мүмкін. Frangula alnus Alder buckthorn Қабығы (және аздап жемісі) құрамында 3-7% антрахинон болғандықтан, іш қатуды емдеу үшін қолданылады. Дәрілік мақсатта қолданылатын қабық бір жыл сақталып, кептіріледі, себебі жаңа қабық күшті тазартады; тіпті кептірілген қабық та артық мөлшерде қолданса қауіпті болуы мүмкін. Fumaria officinalis Fumitory Дәстүрлі түрде көзге пайдалы және терідегі ұғымсыздықтарды жояды деп есептелген. Қазіргі заманда шөп емшілер оны тері ауруларын, конъюнктивит және бүйректі тазалау үшін пайдаланады. Дегенмен, Говард (1987) фумиторийдің улы екенін және оны тек медициналық шөп емшісінің бақылауымен қолдану керек екенін ескертеді.

G

Ғылыми атауы Атауы Сипаттамасы Сурет Галантус қарлығаш Құрамында галантамин деп аталатын белсенді зат бар, ол ацетилхолинестераз ингибиторы болып табылады. Галантамин (немесе галантамин) Альцгеймер ауруын емдеуге көмектесуі мүмкін, бірақ ол ауруды толыққанды емдемейді. Geranium robertianum Роберт герані дәстүрлі шөп емдеуде тіс ауыруы мен мұрыннан қан кетуге, сондай-ақ жараларды сауықтыруға қолданылған. Гинкго билоба Гинкго Жапырақтан алынған экстракт астма, бронхит, шаршау, Альцгеймер ауруы және құлақтағы шуды емдеу үшін қолданылған. Глехома хедрецея Жердегі аңыз "өкпе шөбі" ретінде қолданылған. Басқа дәстүрлі қолданыстары: қақырық түсіргіш, құрыштайтын және бронхитті емдеуге қолданылады. Өсімдіктің эфир майы ғасырлар бойы суық тигенде, жөтелде және шырышты қабықтың бітелуін жеңілдету үшін жалпы нығайтушы құрал ретінде қолданылған. Глицирриза глабра Ликориз тамыры Құрсақ жарасы, бронхит және тамақ ауруына пайдалы деп есептеледі.

H

Ғылыми атау Атау Сипаттама Сурет
Hamamelis virginiana Қарапайым сиқырлы көкпек Ол гамелитаннин деп аталатын таниндердің ерекше түрін өндіреді. Осы заттардың бірі ішектің қатерлі ісік жасушаларына қарсы ерекше цитотоксикалық белсенділік көрсетеді.
Hippophae rhamnoides Теңіз қарағайы Жапырақтары құсу мен қызуды, ауырсынуды және жалпы асқазан-ішек ауруларын жеңілдету үшін, сондай-ақ дерматологиялық ауруларды емдеу үшін дәрілік өсімдік ретінде қолданылады. Сондай-ақ, жеміс шырыны мен майы бауыр ауруларын, асқазан-ішек жолдарының бұзылуын, созылмалы жараларды немесе басқа дерматологиялық ауруларды емдеуде қолданылады.
Hoodia gordonii Hoodia Өсімдікті дәстүрлі түрде Калахари Сан (бушмендер) аштық пен шөлді азайту үшін қолданады. Ол тамаққа деген құштарлықты басушы ретінде сатылады.
Hydrastis canadensis Goldenseal Түпкілікті американдықтар тері аурулары мен жараларды емдеуде дәстүрлі түрде қолданғанмен, кез келген ауруды емдеуде алтын тұмшаның қолданылуын растайтын ғылыми дәлелдер жоқ.
Hypericum perforatum Сент-Джонс шөпшесі Депрессияға қарсы емдеуде кеңінен қолданылады. Антидепрессант ретінде қолдануға бағаланған, бірақ нәтижелері белгісіз.
Hyssopus officinalis Hyssop Ас қорыту және ішек-қарын проблемаларына, сондай-ақ тыныс алу жолдарының проблемаларына көмектеседі деп есептеледі.

Мен

Ғылыми атау Атау Сипаттама Сурет Ilex paraguariensis Ерба мате Мате көңіл-күйді жақсартуға көмектесетін заттарды қамтиды. Illicium verum Жұлдызды анис Шикими қышқылының негізгі көзі, ол грипке қарсы препараттың (Tamiflu) фармацевтикалық синтезіндегі басты алғыр зат. Inula helenium Elecampane Халық медицинасында қақырық түсіру және су ісінуге қарсы қолданылады.

Ж

Ғылыми атау Атау Сипаттама Сурет Jasminum officinale Жасмин Оның антисептикалық немесе қабынуға қарсы қасиеттері бар деп есептеледі.

К

Ғылыми атау Атау Сипаттама Сурет Knautia arvensis Field scabious Өсімліктің барлық бөлігі қысымдаушы және жеңіл диуретик болып табылады.

L

Ғылыми атау Аты Сипаттама Сурет Larrea tridentata Chaparral Түпкі американдықтар жапырақтары мен бұтақтарын түрлі жағдайларда қолданылатын шөп шайын жасауға пайдаланған. Шапарралдың бауырға зиянды әсері жоғары екені, бүйрек жеткіліксіздігіне алып келетіні анықталды және АҚШ-тың Тамақ және Дәрі-дәрмек басқармасы немесе Америкалық Қатерлі ісіктер қоғамы оны қолдануға ұсынбайды. Laurus nobilis Лавр жапырағы Лавр жапырағының сулы экстракттары құрғатушы заттар ретінде, тіпті ашық жараларға жағылатын мазь ретінде де қолданылуы мүмкін. Lavandula angustifolia Лаванда Дәстүрлі түрде антисептик ретінде және психикалық денсаулыққа қолданылған. Бұл өсімдік ежелгі Египетте денелерді мумиялауға да пайдаланылған. Лаванданың денсаулыққа әсері туралы ғылыми дәлелдер аз. Lawsonia inermis Хна Leucojum aestivum Жазғы қар құлжасы Linum usitatissimum Зығыр тұқымы Өсімдік көбінесе іш қатуды жеңілдету үшін қолданылады. Зығыр майы түрлі ауруларға, соның ішінде артритке де қолданылады.

М

Ғылыми атау Атау Сипаттама Суреті Magnolia officinalis Магнолия қабығы Магнолол және гонокиол деген екі полифенолды қосылыс бар. Malva sylvestris Сарыбас Тұқымдары қайнатылған түйіндеме немесе шөп шайы ретінде жұмсартқыш және зәр айдайтын дәрі ретінде қолданылады, ал жапырақтары сыртқы қолдану үшін жұмсартқыш жақпа ретінде пайдаланылады. Matricaria recutita және Anthemis nobilis Ромашка Тарихында ұйқысыздық және алаңдаушылық сияқты түрлі жағдайлар үшін қолданылған. Medicago sativa Люцерн Жапырақтары холестерин деңгейін төмендетуге және бүйрек пен зәр жолдары ауруларын емдеуге көмектеседі деген болжам бар, бірақ оның тиімділігін растайтын ғылыми дәлелдер жеткіліксіз. Melaleuca alternifolia Чай құмырсқа майы Австралияның аборигендері оны ежелден пайдаланған. Қазіргі уақытта негізінен антибактериялық немесе антифунгальді агент ретінде қолданылады, бірақ мұндай әсерлерін растайтын ғылыми дәлелдер жеткіліксіз. Melissa officinalis Лимон бальзамы Ұйқыға көмектеседі және ас қорытуды жақсартады деп есептеледі. Mentha x piperita Пиперминт Оның майы, су мяттығы мен иісті мяттықтың буданынан алынған, жүрек ауруы, ас қорытудың бұзылуы және суық тию симптомдары сияқты түрлі жағдайлар үшін қолданылған. Mitragyna speciosa Кратом Кратом жапырақтары бұлшықет-сүйек ауруларын жеңілдету, энергияны, тәбетті және жыныстық құмарлықты арттыру үшін, қат пен кока сияқты қолданылады. Momordica charantia Ащы бақақ Morinda citrifolia Нони Буын аурулары мен тері ауруларына көмектеседі деген болжам бар. Moringa oleifera Дыбырлы ағаш Тағам ретінде және дәстүрлі медицинада қолданылады.

N

Ғылыми атау Атау Сипаттама Сурет Nasturtium officinale Сулы құрт Nelumbo nucifera Лотос Биологиялық әсеріне қатысты жеткілікті дәлел жоқ. Nigella sativa Нигелла, қара қарақұмық, қара құмық және калонжи Клиникалық сынақтардың бір мета-талдауы N. sativa қанның систолалық және диастолалық қысымын қысқа мерзімде төмендетуге көмектеседі деген қорытындыға келді.

О

Ғылыми атау Атау Сипаттама Сурет Ocimum tenuiflorum Тулси немесе қасиетті базилик Дәстүрлі медицинада түрлі мақсаттарда қолданылады; тулсиді көптеген түрде қабылдауға болады: шөп шайы, құрғатылған ұнтақ, жаңа жапырақ немесе гхимен араластырылған күйде. Карпура туласынан алынған эфир майы көбінесе емдік мақсаттарда және дәрілік косметикада қолданылады. Oenothera Кешкі примула Оның майы 1930 жылдан бері экземаға қарсы, ал соңғы кезде қабынуға қарсы қолданылып келеді, бірақ оның тиімділігін дәлелдейтін жеткілікті мәлімет жоқ. Origanum vulgare Орегано (Ориган)

P

Ғылыми атау Атауы Сипаттамасы Сурет
Panax spec. Женсенг Азиялық женсенг глюкоза алмасуға әсер етіп, қандағы қант деңгейін төмендетуі мүмкін, бірақ зерттеулердің нашар сапасы мұндай әсерлер туралы нақты қорытынды жасауға мүмкіндік бермейді.
Papaver somniferum Opium poppy Өсімдік – морфиннің өсімдік көзі, ол ауырсынды жеңілдету үшін қолданылады. Тазартылып, өңделген шырынынан жасалған морфин, қатерлі ісікпен ауырған адамдардағы ауырсынды бақылау үшін пайдаланылады.
Passiflora Пассифлора
Peganum harmala Сириялық Rue (Harmal деп те аталады)
Pelargonium sidoides Umckaloabo, немесе Оңтүстік Африка Герани Тыныс алу жолдарының инфекцияларын емдеуде пайдалы болуы мүмкін.
Piper methysticum Kava Өсімдік Тынық мұхитының оңтүстігінде ғасырлар бойы седативтік және анестезиялық қасиеттері бар салтанатты сусын жасау үшін қолданылып келген, бірақ бауырға зиян келтіру қаупі бар.
Piscidia erythrina / Piscidia piscipula Ямайканың ит ағашы Өсімдік қауіпсіздік туралы алаңдаушылықтарға қарамастан, ұйқысыздық пен көңіл сығуыны емдеу үшін дәстүрлі медицинада қолданылады. 2006 жылғы зерттеу оның емдік әлеуетін көрсеткен.
Plantago lanceolata Plantain Ол көбінесе шөп шайларында және басқа да дәстүрлі емдеулерде қолданылады. Жапырақтарынан жасалған шай, өте тиімді жөтел дәрісі ретінде қолданылады. Дәстүрлі австриялық медицинада Plantago lanceolata жапырақтары ішкі (сироп немесе шай түрінде) немесе сыртқы (жаңа жапырақтар) тыныс алу жолдарының, терінің, жәндік шағуының және инфекциялардың емделуі үшін қолданылған.
Polemonium reptans Абсцесс түбі Қызуды, қабынуды және жөтелді азайту үшін қолданылады.
Psidium guajava Guava Дәстүрлі медицинада қолданылуының бай тарихы бар. Дәстүрлі түрде диареяны емдеу үшін қолданылады, бірақ оның тиімділігін растайтын дәлелдер өте шектеулі.
Ptelea trifoliata Wafer Ash Тамыр қабығы ас қорыту жүйесі үшін қолданылады. Сонымен қатар, hoptree деп те аталады.
Pulmonaria officinalis Lungwort Орта ғасырдан бері өкпе және кеуде ауруларын емдеу және/немесе жазылу үшін қолданылып келеді.

Q

Ғылыми атау Атау Сипаттама Сурет Quassia amara Amargo, ащы ағаш 2012 жылғы зерттеуде 4% Quassia экстракты бар жергілікті гель розацеяны емдеуде қауіпсіз және тиімді екені анықталды.

R

Ғылыми атау Аты Сипаттама Сурет Рейхардья тингитана Жалған сүтқосақ Таяу Шығыста халық медицинасында қолданылуы тіркелген, оның жапырақтары іш қату, санқылық және көздің қабынуы сияқты ауруларды емдеу үшін қолданылады. Роза мажалисы Даршын гүлі Жемесінде С дәруінінің көп мөлшері бар, ол медицинада қолданылады және бүйе жемісі сиропын жасауға пайдаланылады. Розмарин (Rosmarinus officinalis) Розмарин ежелгі заманнан бері емдік мақсатта қолданылып келеді. Ruellia tuberosa Minnieroot, fever root, snapdragon root Халық медицинасы мен аюрведа медицинасында диуретик, қант диабетіне қарсы, қызу төмендетуші, ауырсық басушы, қан қысымын төмендетуші, асқазанды қорғаушы және гонореяны емдеу үшін қолданылады. Rumex crispus Бұйра док немесе сары док Батыс шөп емдеуінде тамыры темірге бай болғандықтан анемияны емдеу үшін жиі қолданылады. Өсімдікті ішке қабылдау арқылы немесе сыртқа жағу арқылы тері ауруларына, қышуға, безгекке және жараларға көмектеседі. Тыныс алу органдарының ауруларына, әсіресе суыққа ұшырағанда нашарлайтын құрғақ жөтелге де қолданылады. Сондай-ақ, ол уақытша ауруларға, күшті қышуға және лимфа түйіндерінің үлғаюына көмектеседі деп айтылады.

С

Ғылыми атау Атау Сипаттама Сурет Salix alba Ақ сазан Салицил қышқылының өсімдік көзі, ақ сазан аспиринге ұқсас химиялық зат, бірақ аспириннің өзіне қарағанда асқазанның бұзылуына көбірек әкелуі мүмкін, бұл асқазан қабығының зақымдануына соқтыруы мүмкін. Көне заманнан бері аспиринмен бірдей қолданысқа ие. Salvia officinalis Атажуашақ Альцгеймер ауруымен ауыратын науқастардың когнитивтік функцияларын жақсартады. Sambucus nigra Ежелгі жиде Жемістері мен жапырақтары дәстүрлі түрде ауру, ісіну, инфекция, жөтел және тері ауруларын емдеу үшін, сондай-ақ жақында тұмау, суық тию, қызба, іш қату және синуситті емдеу үшін қолданылады. Santalum album Үнді сандалы Сандал майы халық медицинасында суық тию, бронхит, тері аурулары, жүрек аурулары, жалпы әлсіздік, қызба, зәр жолдарының инфекциясы, ауыз және жұтқыншақтың қабынуы, бауыр және өт қабығының аурулары және басқа да ауруларды емдеу үшін кеңінен қолданылады. Santolina chamaecyparissus Мақта лавандасы Гүлдері мен жапырақтары көбінесе ішек паразиттерін шығару үшін қолданылатын қайнатпаға айналдырылады. Saraca indica Ашока ағашы Аюрведа дәстүрінде гинекологиялық ауруларды емдеу үшін қолданылады. Қабығы сондай-ақ ісінумен күресу үшін де қолданылады. Satureja hortensis Жазғы шөп Оның сығындылары антибактериялық және антифунгальды әсер көрсетеді, тіпті антибиотиктерге төзімді штамдарға да. Sceletium tortuosum Канна Африкалық депрессияға қарсы ем. SSRI сияқты әсер етеді немесе ұқсас болуы мүмкін, бірақ әрекет механизмі белгісіз. Senna auriculata Аварам сенна Тамыры қызба, қант диабеті, зәр жолдарының аурулары және іш қатуға қарсы қолданылады. Жапырақтарының дәрілік қасиеттері бар. Құрғатылған гүлдер мен гүл бүршіктері қант диабетімен ауыратын науқастарға шайдың орнына қолданылады. Ұнтақталған тұқымдар созылмалы іріңді конъюнктивит кезінде көзге де қолданылады. Sesuvium portulacastrum Жағалау шұбаты Өсімдік сығындысы антибактериялық және антикандидальды әсерлерді, сондай-ақ орташа антифунгальды белсенділікті көрсетеді. Silybum marianum Сүт қызылқызыл Бауыр проблемаларына қатысты, әртүрлі емдік мақсаттарда мыңдаған жылдар бойы қолданылып келеді. Stachytarpheta cayennensis Көк жылан шөбі Өсімдік сығындысы безгек симптомдарын жеңілдету үшін қолданылады. Жапырақтарынан жасалған пісірілген су немесе шай қызбаны және басқа да симптомдарды жеңілдету үшін қолданылады. Сондай-ақ, дизентерия, ауырсыну және бауыр ауруларына қолданылады. Перу және басқа да аймақтарда қант диабетін бақылауға көмектесетін жапырақтардан жасалған шай ішеді. Зертханалық сынақтар өсімдіктің қабынуға қарсы қасиеттері бар екенін көрсетеді. Stellaria media Құртқа арналған шөп Терінің қышымасын және өкпе ауруларын емдеу үшін дәрі ретінде қолданылады. 17 ғасырдың шөпшісі Джон Жерард оны тері ауруларын емдеу үшін ұсынған. Қазіргі заманғы шөпшілер оны темір тапшылығынан туындаған анемияға (темірге бай болғандықтан), сондай-ақ тері ауруларына, бронхитке, ревматикалық ауруларға, артритке және етеккір кезіндегі ауырсынуға тағайындайды. Strobilanthes callosus Карви Өсімдік қабынуға қарсы, микробқа қарсы және ревматизмге қарсы әсер етеді. Symphytum officinale Комфри Ол жараны жазып, қабынуды азайту үшін қолданылды. Бұрын асқазан және басқа да ауруларға қарсы ішкі түрде қолданылған, бірақ оның уыттылығы Канада, Бразилия, Австралия және Ұлыбритания сияқты көптеген елдерді комфриді қолдануға қатаң шектеу немесе толығымен тыйым салуға мәжбүр етті. Syzygium aromaticum Қарақұмық Өсімдік асқазанның ауруына және басқа да мақсаттарда жөтелді басатын дәрі ретінде қолданылады. Май тіс ауруын емдеу үшін жергілікті түрде қолданылады.

Scientific name Name Description Picture Salix alba White willow Plant source of salicylic acid, white willow is like the chemical known as aspirin, although more likely to cause stomach upset as a side effect than aspirin itself which can cause the lining of the stomach to be destroyed. Used from ancient times for the same uses as aspirin. Salvia officinalis Sage Shown to improve cognitive function in patients with mild to moderate Alzheimer's disease. Sambucus nigra Elderberry The berries and leaves have traditionally been used to treat pain, swelling, infections, coughs, and skin conditions and, more recently, flu, common cold, fevers, constipation, and sinus infections. Santalum album Indian sandalwood Sandalwood oil has been widely used in folk medicine for treatment of common colds, bronchitis, skin disorders, heart ailments, general weakness, fever, infection of the urinary tract, inflammation of the mouth and pharynx, liver and gallbladder complaints and other maladies. Santolina chamaecyparissus Cotton lavender Most commonly, the flowers and leaves are made into a decoction used to expel intestinal parasites. Saraca indica Ashoka tree The plant is used in Ayurvedic traditions to treat gynecological disorders. The bark is also used to combat oedema or swelling. Satureja hortensis Summer savory Its extracts show antibacterial and antifungal effects on several species including some of the antibiotic resistant strains. Sceletium tortuosum Kanna African treatment for depression. Suggested to be an SSRI or have similar effects, but unknown mechanism of activity. Senna auriculata Avaram senna The root is used in decoctions against fevers, diabetes, diseases of urinary system and constipation. The leaves have laxative properties. The dried flowers and flower buds are used as a substitute for tea in case of diabetes patients. The powdered seed is also applied to the eye, in case of chronic purulent conjunctivitis. Sesuvium portulacastrum Shoreline purslane The plant extract showed antibacterial and anticandidal activities and moderate antifungal activity. Silybum marianum Milk thistle It has been used for thousands of years for a variety of medicinal purposes, in particular liver problems. Stachytarpheta cayennensis Blue snakeweed Extracts of the plant are used to ease the symptoms of malaria. The boiled juice or a tea made from the leaves or the whole plant is taken to relieve fever and other symptoms. It is also used for dysentery, pain, and liver disorders. A tea of the leaves is taken to help control diabetes in Peru and other areas. Laboratory tests indicate that the plant has anti inflammatory properties. Stellaria media Common chickweed It has been used as a remedy to treat itchy skin conditions and pulmonary diseases. 17th century herbalist John Gerard recommended it as a remedy for mange. Modern herbalists prescribe it for iron deficiency anemia (for its high iron content), as well as for skin diseases, bronchitis, rheumatic pains, arthritis and period pain. Strobilanthes callosus Karvy The plant is anti inflammatory, antimicrobial, and anti rheumatic. Symphytum officinale Comfrey It has been used as a vulnerary and to reduce inflammation. It was also used internally in the past, for stomach and other ailments, but its toxicity has led a number of other countries, including Canada, Brazil, Australia, and the United Kingdom, to severely restrict or ban the use of comfrey. Syzygium aromaticum Clove The plant is used for upset stomach and as an expectorant, among other purposes. The oil is used topically to treat toothache.

Т

Ғылыми атау Атау Суреті Tanacetum parthenium Feverfew Өсімдік ғасырлар бойы қызба, бас ауруы, асқазан ауруы, тіс ауруы, жәндік шағу және басқа да жағдайларға қолданылған. Taraxacum officinale Dandelion Ол көбінесе бауыр ауруларын, бүйрек ауруларын және көкбауыр проблемаларын емдеу үшін қолданылған. Teucrium scordium Сулы германдер Астма, диарея, қызба, ішек паразиттері, геморрой және жараларға қолданылады. Thymus vulgaris Thyme Өсімдік бронхит пен жөтелді емдеуде қолданылады. Ол бұл жағдайда спазмолитик және қақырық түсіргіш ретінде қызмет етеді. Азия және Аюрведа медицинасында одан басқа да көптеген емдік мақсаттарда қолданылған, бірақ тыныс алу жүйесіне қатысты емес емдік мақсаттарда тиімділігі дәлелденбеген. Tilia cordata Кішкентай жапырақты липа Орталық, Оңтүстік және Батыс Еуропа елдерінде липа гүлдерінен тизан деп аталатын дәстүрлі шөп шайы дайындалады. Tradescantia zebrina Inchplant Мексиканың оңтүстік-шығысындағы Табаско аймағында Матали деп аталатын салқын шөп шайы ретінде қолданылады. Өсімдікпен жиі немесе ұзақ уақыт тікелей жанасу терінің тітіркенуіне әкелуі мүмкін, әсіресе оның мөлдір, сулы шырынынан (басқа түрлерге қарағанда T. zebrina-ға тән ерекшелік). Trema orientalis Көмір ағашы Жапырақтары мен қабығы жөтелді, ауырған тамақты, астманы, бронхитті, гонореяны, сары қызуды, тіс ауруын емдеуге және жалпы улануға қарсы дәрі ретінде қолданылады. Trifolium pratense Қызыл қондырғы Шөп кейбір эссия шайы рецептерінде қолданылады. Зерттеулер адам денсаулығына ешқандай пайдасы жоқ екенін көрсеткен. Trigonella foenum graecum Шауша Бұл ұзақ жылдар бойы менопауза симптомдарын және ас қорыту ауруларын емдеу үшін қолданылған. Соңғы кезде оны қант диабеті, аштық жою және басқа да жағдайларды емдеу үшін де қолданады. Triticum aestivum Бидай шөбі Онда антиоксидантты және қабынуға қарсы заттар болуы мүмкін. Turnera subulata Ақ бұршақ гүлі Тері, асқазан-ішек және тыныс алу жолдары ауруларына қолданылады.

Scientific name Name Description Picture Tanacetum parthenium Feverfew The plant has been used for centuries for fevers, headaches, stomach aches, toothaches, insect bites and other conditions. Taraxacum officinale Dandelion It was most commonly used historically to treat liver diseases, kidney diseases, and spleen problems. Teucrium scordium Water germander It has been used for asthma, diarrhea, fever, intestinal parasites, hemorrhoids, and wounds. Thymus vulgaris Thyme The plant is used to treat bronchitis and cough. It serves as an antispasmodic and expectorant in this role. It has also been used in many other medicinal roles in Asian and Ayurvedic medicine, although it has not been shown to be effective in non respiratory medicinal roles. Tilia cordata Small leaved linden In the countries of Central, Southern and Western Europe, linden flowers are a traditional herbal remedy made into a herbal tea called tisane. Tradescantia zebrina Inchplant It is used in southeast Mexico in the region of Tabasco as a cold herbal tea, which is named Matali. Skin irritation may result from repeated contact with or prolonged handling of the plant, particularly from the clear, watery sap (a characteristic unique to T. zebrina as compared with other types). Trema orientalis Charcoal tree The leaves and the bark are used to treat coughs, sore throats, asthma, bronchitis, gonorrhea, yellow fever, toothache, and as an antidote to general poisoning. Trifolium pratense Red clover The plant is an ingredient in some recipes for essiac tea. Research has found no benefit for any human health conditions. Trigonella foenum graecum Fenugreek It has long been used to treat symptoms of menopause, and digestive ailments. More recently, it has been used to treat diabetes, loss of appetite and other conditions. Triticum aestivum Wheatgrass It may contain antioxidant and anti inflammatory compounds. Turnera subulata White buttercup It is used for skin, gastrointestinal, and respiratory ailments.

U

Ғылыми атау Аты Сипаттама Сурет Uncaria tomentosa Мысық тырнағы Оңтүстік Америкада аурулардың алдын алу және емдеу үшін ұзақ жылдар бойы қолданылып келген. Urtica dioica Жалпы қызылша, күйдіргіш қызылша Аустрияның дәстүрлі медицинасында ішкі (шай немесе жаңа жапырақтар түрінде) бүйрек және несеп жолдары, асқазан-ішек жолы, қозғалыс аппараты, тері, жүрек-қан тамыр жүйесі, қан кету, тұмау, ревматизм және подагра ауруларын емдеу үшін қолданылған, сондай-ақ несеп жолдарының ауруларына қарсы қолданылады. Vaccinium macrocarpon Клюква Тарихи түрде жараны жазатын және несеп жолдарының аурулары, диарея, қант диабеті, асқазан аурулары және бауыр проблемалары үшін қолданылған. Қазіргі қолданыс несеп жолдарымен байланысты мәселелерге бағытталған. Vaccinium myrtillus Көкжидек Диарея, цинга және басқа да жағдайларды емдеу үшін қолданылады. Valeriana officinalis Валериана Ежелгі Греция мен Римде кем дегенде ұйқының бұзылуы мен дауылпаздыққа қарсы қолданылған. Verbascum thapsus Қарапайым мулейн Бактерицидтік және потенциалды ісікке қарсы әсері бар глицирризин қосылыстарын қамтиды. Бұл қосылыстар гүлдерде жинақталған. Verbena officinalis Вербена Жұққан тамақ және тыныс алу жолдарының ауруларына қолданылады. Vernonia amygdalina Ащы жапырақ Африкадағы приматтар мен жергілікті халықтар ішек ауруларын, мысалы дизентерияны емдеу үшін қолданады. Veronica officinalis Вероника Өсімдік синусит және құлақ инфекцияларына қолданылады. Viburnum tinus Лаврустинус V. tinus емдік қасиеттерге ие. Белсенді ингредиенттер – вибурин (зат немесе, көбінесе, қоспалар жиынтығы) және таниндер. Таниндер асқазанның бұзылуына себеп болуы мүмкін. Жапырақтары инфузияланғанда қызба түсіретін қасиетке ие. Жемістері іш қатуға қарсы құралым ретінде қолданылған. Соңғы кезде бұл төндірменді дәстүрлі медицинада депрессияны емдеу үшін қолданады. Өсімдікте иридоид глюкозидтері де бар. Viola tricolor Дала пансисі Виола циклотидтерді қамтитын көптеген виола түрлерінің бірі. Бұл кішкентай пептидтер олардың өлшемі мен құрылымының арқасында жоғары тұрақтылықты қамтамасыз ететін жаңа дәрілерді әзірлеуде пайдалы болып табылды. Viola tricolor-да табылған көптеген циклотидтер цитотоксикалық. Бұл оның қатерлі ісіктерді емдеу үшін қолданылуы мүмкін екенін білдіреді. Vitex agnus castus Монастырлық бұйраш Мыңдаған жылдар бойы менструальдік проблемаларға және сүт беруді ынталандыруға қолданылып келген. Vitis vinifera Жүзім Жапырақтары мен жемістері ежелгі гректерден бері емдік мақсатта қолданылып келеді.

Scientific name Name Description Picture Uncaria tomentosa Cat's claw It has a long history of use in South America to prevent and treat disease. Urtica dioica Common nettle, stinging nettle It has been used in the traditional Austrian medicine internally (as tea or fresh leaves) to treat disorders of the kidneys and urinary tract, gastrointestinal tract, locomotor system, skin, cardiovascular system, hemorrhage, influenza, rheumatism, and gout. and for urinary tract ailments. Vaccinium macrocarpon Cranberry It was used historically as a vulnerary and for urinary disorders, diarrhea, diabetes, stomach ailments, and liver problems. Modern usage has concentrated on urinary tract related problems. Vaccinium myrtillus Bilberry It is used to treat diarrhea, scurvy, and other conditions. Valeriana officinalis Valerian It has been used since at least ancient Greece and Rome for sleep disorders and anxiety. Verbascum thapsus Common mullein It contains glycyrrhizin compounds with bactericide and potential anti tumoral action. These compounds are concentrated in the flowers. Verbena officinalis Verbena It is used for sore throats and respiratory tract diseases. Vernonia amygdalina Bitter leaf The plant is used by both primates and indigenous peoples in Africa to treat intestinal ailments such as dysentery. Veronica officinalis Veronica The plant is used for sinus and ear infections. Viburnum tinus Laurustinus V. tinus has medicinal properties. The active ingredients are viburnin (a substance or more probably a mixture of compounds) and tannins. Tannins can cause stomach upset. The leaves when infused have antipyretic properties. The fruits have been used as purgatives against constipation. The tincture has been used lately in herbal medicine as a remedy for depression. The plant also contains iridoid glucosides. Viola tricolor Wild pansy It is one of many viola plant species containing cyclotides. These small peptides have proven to be useful in drug development due to their size and structure giving rise to high stability. Many cyclotides, found in Viola tricolor are cytotoxic. This feature means that it could be used to treat cancers. Vitex agnus castus Chasteberry It has been used for over thousands of years for menstrual problems, and to stimulate lactation. Vitis vinifera Grape The leaves and fruit have been used medicinally since the ancient Greeks.

W

Ғылыми атау Атау Сурет Витания сомнифера Ашваганда Өсімдіктің ұзын, қоңыр түйінді тамырлары дәстүрлі медицинада қолданылады. Аюрведада жидектері мен жапырақтары ісіктерге, туберкулез бездеріне, карбункулдарға және жараларға сырттан қолданылады.

Х

Ғылыми атау Атау Сипаттама Сурет
Xanthoparmelia scabrosa Жыныстық дисфункцияға қолданылатын лишайка Бұл лишайка жыныстық дисфункцияны емдеу үшін қолданылады.

Y

Ғылыми атау Атау Суреті Youngia japonica Жапондық балықошар Өсімдік жөтелді басады және қызбаны түсіреді. Сонымен қатар, ол қабынуларды және жылан шаққанда емдеу үшін қолданылады.

Z

Ғылыми атау Атау Сипаттама Сурет Zingiber officinale Имбирь Имбирь құсық көңілін басуға көмектеседі.