Кіріспе

Токстет – Мерсисайд графтығындағы Ливерпульдің ішкі қалалық аймағы. Токстет Ливерпуль қаласының оңтүстігінде орналасқан және Айгбурт, Каннинг, Дингл және Эдж Хиллмен шектеседі. Бұл аймақ бастапқыда патшалық саябақтың бір бөлігі болған және Токстет саябағы деп аталған. 18-шы ғасырға дейін ол негізінен ауылдық жер болып сақталды. Токстет осы кезеңде және 19-шы ғасырда, негізінен өнеркәсіптік революциядан кейін Ливерпульді орталық еткен жұмысшы табының өсуіне байланысты тұрғын үйлермен қамтамасыз ету үшін дамыды. Токстеттегі Уэльс көшелері осы қажеттілікті қанағаттандыру үшін 19-шы ғасырдың ортасында салынды. 20-шы ғасырда да иммиграция жалғасты, нәтижесінде аймақта көптеген этникалық азшылық қауымдастықтары пайда болды. Токстет 1970-ші жылдардың соңында экономикалық дағдарыс пен жұмыссыздықтан ауыр зардап шекті, бұл 1981 жылдың шілдесіндегі тәртіпсіздіктерге әкелді. Аймақты жаңартуға және тұрғын үй жағдайын жақсартуға жасалған әрекеттерге қарамастан, 21-ші ғасырда да жұмыссыздық және қылмыспен байланысты маңызды мәселелер сақталып келеді. Аймақтағы көптеген Виктория кезеңінің үйлері әлі де күрделі жөндеуді күтіп, тоқырап тұр.

Сипаттама

Аудан ежелгі Токстет Парк қалашығының шекарасында орналасқан. Өнеркәсіп және сауда оның батыс шекарасындағы доктармен және Парламент көшесінен басталатын бірнеше көшелермен шектеледі. Токстет негізінен тұрғын үйлерден тұрады, онда ескі террасалық үйлер, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі әлеуметтік тұрғын үйлер және үлкен Виктория дәуірінің үйлерінің мұрасы бар. 18-ші және 19-шы ғасырларда Ливерпуль кеңейген кезде, Токстеттің ежелгі паркі біртіндеп қалалық аймаққа айналды. Кеннинг ауданында үлкен грузин үйлері салынды, ал Виктория дәуірінде одан да сәнді үйлер, әсіресе ағаштармен көмкерілген Принс-роуд/Авеню бульвары және Принс паркінің маңында бой көтерді. Бұл аудан тез арада Ливерпульдің бай саудагерлеріне мекен болды, сонымен қатар қарапайым викториялық террасаларда көптеген кедей халық та тұрды. Қазір осы террасалық үйлердің кейбіреулері бұзылуға күтіп тұр, алдарына тақта орнатылған. Қаланың ең ірі екі паркі – Сефтон паркі және Принс паркі Токстетте немесе оның төңірегінде орналасқан. Принс паркі алғаш 1840 жылы Ричард Вон Йейтспен салынды, оны ашық кеңістік ретінде пайдалану мақсатында жасады, және оның жиегінде салынатын сәнді үйлермен қаржыландырылатыны көзделіпті, дәл осылай Сефтон паркі де кейіннен жасалған. Сефтон паркі 1872 жылы Ливерпуль корпорациясымен құрылды, және оның құрылысына Мерси өзенінен ар жағында орналасқан Биркенхед паркі шабыт берді. Сефтон паркінде үлкен шыныдан жасалған пальма үйі бар, онда 1887 жылы ашылған Уильям Ратбон V-тің мүсіні орналасқан, ал бастапқыда оның құрамында әртүрлі нысандар, соның ішінде құс үйі және ашық аспан астындағы театр да болған.

Топонимика

Атаудың шығу тегі нақты емес. Бір теория бойынша, этимологиясы "Токидің түскен жері" дегенді білдіреді. Дегенмен, Токстед 1086 жылғы "Domesday Book" кітабында көрсетілген, және сол кезде ол "Stochestede" деп жазылған, яғни "қамаланған немесе қоршалған орын", англосаксон тіліндегі "stocc" – "қазық" және "stede" – "жер" сөздерінен (көптеген ағылшын жер аттарында кездеседі, көбінесе "stead" деп жазылады).

Үйдің

Нормандықтар басып алғанға дейін Токстед екі тең дәрежедегі иелікке бөлінген. Бірі Бернульфке, екіншісі Стайнульфке тиесілі болған. Басып алудан кейін, Пуату графы Роджер Сефтон графының әулетіне бір бөлігін сыйлады. Осы уақыттан 1604 жылға дейін бұл жер Батыс Дерби орманның бір бөлігі болды. 1228 жылғы шекараны сипаттауда иеліктің шекаралары былай делінген: "Оскелл бұлағы Мерсиге құятын жерде; осы бұлақпен Хагхоу шалғынына дейін, одан Бруммешоға дейін, шейін Брумлаузиге дейін, екі көлге дейінгі ескі торфты жерлер арқылы Ломбеторнға дейін; осы жерден Оттер тоғайының бастауындағы "сарқырамаға" дейін, және осы тоғаннан Мерсиге дейін." Бұл 1100 фунт стерлингтен асып кетті. Мүлік осы уақыттан бастап 1972 жылға дейін, 7-ші графтың қайтысымен бірге иесіз қалды. Токстед қалалық үйі, "Токстед паркінің мемлекеттік кеңселері" ретінде Токстед паркінің әкімшілік орталығы болды, ол 1866 жылы салынды. 1796 жылы Геркуланум қыш зауыты ескі мыс зауытының орнында салынды. Кейін бұл жер Геркуланум догына айналды, ол 1980 жылдары толтырылды. Павильон театры 1908 жылы Лодж-Лейнде ашылды және 1962 жылы Beatles тобының концертін қабылдады. Кейін ол бинго клубына, содан кейін супермаркетке айналды.

Смитдаун

Смитдаун, "Domesday Book"-та Эсмедун деп тіркелген, сондай-ақ Smededon, Smeddon, Smethesdune, Smethedon, Smethdon, Smethden атауларымен де белгілі. Улет жолындағы Әулие Агнес және Әулие Панкрас шіркеуі, Арундел даңғылы мен Йорк даңғылының қиылысындағы Әулие Клэр шіркеуі, және 1874 жылғы Принцс-роуд синагогасы, "готикалық және мавр стиліндегі қайта жаңғыру архитектурасын керемет үйлестіреді". 2008 жылы Хатерли көшесінде Әл-Рахма мешіті ашылды.

Саясат

Саяси тұрғыдан Токстет Ливерпуль Риверсайд сайлау округіне кіреді. 2019 жылғы Ұлыбританияның жалпы сайлауында Еңбек партиясынан Ким Джонсон Парламент депутаты болып сайланды. Аймақтық кеңес бөлімшесі – Принс Парк, және онда үш Еңбек партиясынан кеңесші бар.

Демография

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Токстет, Вест-Индиядан және Үндістан субконтинентінен Ливерпульге келген Ұлттар Достастығы иммигранттары үшін танымал мекенжайға айналды. Токстетке иммиграция 19 ғасырдан бастап африкалық және қытай теңізшілерінің, сондай-ақ мыңдаған ирландтық католиктер мен уэльстік көшіп келушілердің келуімен қазіргі күнге дейін жалғасып келеді. Соңғы жылдары Кариб аймағы, Йемен және Сомалиден келгендер басым, ал Үндістан субконтинентінен келгендер салыстырмалы түрде аз. Осының нәтижесінде аймақта этникалық құрамы әртүрлі, үлкен қауым қалыптасқан.

Қауіпсіздік пен қылмыс

Ұлыбританияның 1970-ші жылдардағы және 1980-ші жылдардың басындағы экономикалық құлдырауы Токстед пен Ливерпульдің көп бөлігіне ерекше ауыр соқты, нәтижесінде елдегі ең жоғары жұмыссыздық деңгейлерінің бірі қалыптасты. Осының салдарынан қылмыс артты. Мемлекеттік және жеке сектордағы тұрғын үйлердің жағдайы нашарлап, кейіннен кең ауқымды бұзу және жаңарту жұмыстарына әкелді. 1981 жылдың шілдесінде ондаған жас ер адамдар полициямен қақтығысты, екі тараптан да көптеген адамдар жарақаттанды, ал мүліктер мен көліктерге елеулі зиян келтірілді. Кедейлік, жұмыссыздық, нәсілдік шиеленіс, расизм және полицияға деген жаугершілік бұл алапатты тудырды, ол Ұлыбританиядағы бейбіт уақыттағы ең ауыр тәртіпсіздіктердің біріне айналды. Жүздеген адам жарақат алды, бір адам полицияның Land Rover көлігімен қағылып қайтыс болды, көптеген ғимараттар мен көліктер зақымданды. Бұл толқын 1981 жылдың көктемі мен жазында басқа да қалалық аудандарда болған тәртіпсіздіктердің ең ірісі болды, Лондондағы Брикстон да осындай зорлық-зомбылыққа толы оқиғаға куә болды. 1985 жылдың 1 қазанында Токстедте екінші, бірақ бұрынғыдай ауыр емес тәртіпсіздік орын алды. Бұл оқиға сол күзде Бірмингемнің Хэндсворт және Лондонның Тоттенхэм аудандарында болған тәртіпсіздіктерге қарағанда көлеңкеде қалды. 1980 жылдан бері Токстедте көлік қылмысы да үдеп кетті. 1991 жылдың 30 қазанында ауыр трагедия орын алды: Гранби көшесінде 18 жасар Кристофер Левин басқарған спорттық машина жылдамдықпен келе жатып тоғыз жасар Дэниел Дэвис пен он екі жасар Адель Томпсонды қағып өлтірді. 1992 жылдың 24 қыркүйегінде Ливерпульдегі Корольдік сотта Левин екі адамды қасақана өлтіргені үшін кінәлі деп танылды және жеті жарым жылға бас бостандығынан айырылды, сонымен қатар жеті жылға көлік жүргізу құқығынан айырылды. Сот шешімінен кейін құрбандардың туыстары мен достары оған заттар лақтырып, шабуыл жасауға әрекеттенді. Олардың бесеуі соттан шығарылды. 1981 жылғы тәртіпсіздіктерден кейін он жыл өткен соң да британдықтардың есінде Токстед жақсы сақталған болатын. 1991 жылдың желтоқсанында халықаралық БАҚ бұл аймақ әлі де бастапқы тәртіпсіздіктерге себеп болған көптеген проблемалардан зардап шегіп жатқанын, ал кейбір жергілікті тұрғындар жағдайдың нашарлағанын айтты. Жас адамдарды жұмысқа даярлауға қоғамдық ұйымдар мен басқа да қызметтердің күш-жігеріне қарамастан, аймақтағы жастар арасындағы жұмыссыздық 50%-дан асып кеткені хабарланды. 1994 жылдың сәуірінде The Independent газеті Токстедтің әлі де Ұлыбританиядағы ең кедей аймақтардың бірі екенін, кейбір аудандарда жұмыссыздық 40%-дан асып кеткенін, ұрлық, есірткіге тәуелділік және зорлық-зомбылық қылмыстарының көп екенін атап өтті. 2011 жылдың 8 тамызында Токстедте үшінші толқын тәртіпсіздік орын алды, ол Англия бойынша кеңінен тараған тәртіпсіздіктермен бір уақытта болды. Бұл оқиға Бірмингем мен Лондондағы одан да ауыр тәртіпсіздіктерге қарағанда көлеңкеде қалды. Аудан аумағында, сондай-ақ жақын маңдағы Дингл мен Уэвертриде көліктер мен қоқыс контейнерлері өртенді, сондай-ақ бірнеше дүкендер тоналды. Тәртіпсіздік салдарынан екі полицей жеңіл жарақат алды. Ол ертесі күні таңертең бақылауға алынды. Тұтқындалғандар мен айыпталушылар қаланың барлық аудандарынан келген, Токстед тұрғындары азшылықты құрады. 1991 жылғы жағдай сияқты, жұмыссыздық пен әлеуметтік наразылықтың жоғары деңгейде болған кезде Лондондағы бірнеше аудандар Ливерпульге қарағанда ұлттық тәртіпсіздіктің бұл толқынынан көп зардап шекті.

Қайта жаңғыру

Бұл аймақтың көп бөлігі әлі де кедейлік пен қалалық құлдыраудан зардап шегуде. Тұрғын үй бағалары мұны көрсетеді: 2003 жылдың жазында орташа мүлік бағасы бар болғаны 45 929 фунт стерлинг болды (ұлттық орташа көрсеткіш 160 625 фунт стерлингті құрады). 1981 жылғы тәртіпсіздіктерден кейін Токстедті жаңартуға бағытталған үкіметтік күш-жігерге қарамастан, 1991 жылға дейін аймақтың көптеген проблемалары жақсармады, тіпті сол кезде көлік құралын ұрлап, жүргізу де кең таралған мәселеге айналды; сол жылдың 30 қазанында Гранби көшесінде 12 жастағы бала ұрланған жылдам машинаның соқтығысынан қаза тапты, ал тоғыз жастағы бала ауыр жарақат алды және алты күннен кейін ауруханада көз жұмды. 1981 жылғы тәртіпсіздіктің 20 жылдығына дейін, 2001 жылдың шілдесінде, тәртіпсіздікке себеп болған көптеген мәселелер әлі де кең таралғаны хабарланды; оның ішінде жұмыссыздық, нәсілдік шиеленіс және кейбір аудандардағы қауымдық байланыстың әлсіреуі ең бастысы болды. Қалалық абатсыздық пен қарулы қылмыс маңызды проблема болып қала берді. Дегенмен, сол кезде маңызды жақсартулар да болды, оның ішінде 1981 жылғы тәртіпсіздікте қираған Rialto кешенінің сауда, тұрғын үй және коммерциялық объектілердің үйлесімі ретінде қайта жаратылуы да бар. Токстедтегі тұрғын үйлер көбінесе қатарластырылған, бірақ үлкен Виктория кезеңінің үйлері жеке тұрғын үйлерге бөлінуіне байланысты пәтерлердің саны артып келеді. Бұл әсіресе Каннинг және Принц паркі аумағында байқалады. Соңғы жылдары Токстедте кең ауқымды жаңарту жұмыстары жүргізілді, оның ішінде аймақтағы көптеген Виктория кезеңінің қатарластырылған үйлерінің бұзылуы да болды. Бұл көптеген жаңа құрылыстарға мүмкіндік берді, бірақ сонымен қатар аймақты тазартылған участақтармен және құлайтын көшелермен мұңды етті. Гранби үшбұрышы мен Уэльс көшелерін бұзуға қарсы жергілікті халық күшті қарсылық көрсетті, бұл туралы ұлттық БАҚ-та кеңінен жарияланды және нәтижесінде Гранби Төрт көшесі бұзу жоспарларынан алынып тасталды. 2015 жылы Community Land Trust, Steinbeck Studios және Assemble суретшілер тобы арасындағы ынтымақтастыққа негізделген қауымдық жаңарту жобасы Тернер сыйлығына үміткер болды. 2015 жылдың желтоқсан айында Assemble тобына бұл сыйлық табысталды.

Уэльс көшелері

1850 жылға қарай Ливерпульде 20 000-нан астам уэльс құрылысшысы жұмыс істеді, оларға тұрғын үй қажет болды, ал Токстеттегі жер тұрғын үй салу үшін жалға берілді. Уэльс көшелерін Ричард Оуэнс жобалап, Дэвид Робертс, Ұлы және серіктестері салған. Осы ынтымақтастық арқасында Оуэнс Ливерпуль қаласында, әсіресе Уэльс көшелері орналасқан Токстет аймағында 10 000-нан астам қабатты үйлерді жобалады. Көшелерге уэльстің қалаларының, аңғарларының және ауылдарының аттары берілді және олар уэльс көшіп келгендері үшін уэльс құрылысшыларымен салынды. Музыкант Ринго Старр 9 Мадрин көшесінде дүниеге келді, ол 10 Адмирал Гроувқа көшкенге дейін 4 жасқа дейін сонда тұрды. 2005 жылы жарияланған қалалық кеңестің сараптамалық деректері Уэльс көшелерінің тұрғындар арасында кеңінен танымал екенін және орташа жағдайдан жақсырақ екенін көрсетті, бірақ Ливерпульдегі "артық" қабатты үйлердің болуына байланысты бұзуға қаулы етілді. Бұл ұсыныстар жергілікті қоғамды екіге бөлді. 2013 жылы бұзу жоспарлары сәтсіз аяқталғаннан кейін, 2017 жылы Voelas көшесі бірінші болып толығымен қайта жаңартылып, жалға алуға ұсынылды. Жобаның танымалдылығы қалған көшелерді жаңғырту мәселесін шешеді.

Темір жол

Жергілікті теміржол станциясы – Брансвик, ауданның оңтүстік-батыс шетіндегі Сефтон көшесінде орналасқан. Станция Мерсирейл желісінің солтүстік желісінде орналасқан, және пойыздар Ливерпуль қаласының орталығы арқылы Саутпортқа және Хантс-Кросске қатынайды. Сент-Джеймс станциясы – Токстеттегі қолданыстан шығарылған теміржол станциясы. Ол Мерсирейлдің солтүстік желісінде, Сент-Джеймс-плейс және Парламент көшесінің қиылысында орналасқан. Бұл станция солтүстік желісінің туннеліне қазылған терең ойыста орналасқан, нәтижесінде шатыры жоқ жер асты станциясы болып табылады. 1917 жылы Ливерпуль орталық жоғары деңгейлі теміржол станциясына тым жақын болғандықтан станция жабылды. Ливерпуль қалалық аймағының біріккен басқармасы 2019 жылдың тамызында 172 миллион фунт стерлингтік қаржыландыру пакетінің бір бөлігін пайдаланып, жоспарлар бекітілген жағдайда станцияны қайта ашуды жоспарлап отырғанын хабарлады. Станция Ливерпульдің Корольдік доктағы Эхо Аренасы мен Ливерпуль соборына ыңғайлы түрде орналасқан. Сефтон Парк теміржол станциясы, тағы бір қолданыстан шығарылған станция, жақын орналасқан Уэвертридегі Смитдаун және Гармоилл көшелерінде орналасқан. Станция 1960 жылы жолаушылар тасымалы үшін жабылды. Станция Батыс жағалаудың негізгі желісінің тармағында орналасқан, және Мерсирейл пойыздары Ливерпульдің Оңтүстік Парквей және Лайм-Стрит станциялары арқылы өтеді.

Автобустар

Токстетте автобус бағыттары жақсы дамыған.