Кіріспе

Суррей коммерциялық доктары – Темза өзенінің оңтүстік жағасында, Оңтүстік-Шығыс Лондондағы Ротерхитте орналасқан ірі доктар кешені. Доктарлар 1696 жылдан 1969 жылға дейін түрлі нысандарда жұмыс істеді. Көпшілігі кейіннен толтырылып, тұрғын үйлер салу үшін қайта жаңартылды, ал аймақ қазір Суррей Куэйс деп аталады, бірақ сайлау округі атауы Суррей Докс деп сақталған.

Тарих

Адамдар сирек қоныстанған Ротерхит түбегі бастапқыда өзен жанындағы ылғалды батпақ жер еді. Ол егін шаруашылығына жарамсыз болғанмен, Лондон қаласынан төмен орналасқандықтан кемежайлар салуға өте ыңғайлы болды. Бұл аймақ ұзақ жылдар бойы теңіз шаруашылығымен байланысты болды: 1620 жылдың шілде айында «Мейфлауэр» кемесі Ротерхиттен Саутгемптонға жол тартып, Жаңа Англияға сапар үшін азық-түлік пен жабдықтарды тиеуді бастады. Депфордта Корольдік Әскери-теңіз флотының ірі кемежайы орналасқан еді. 1696 жылы Хоуленд үлкен ылғалды док (жерді иеленген отбасының атымен аталған) сол кездегі ең ірі докқа айналды, ол 120 желкенді кемені қабылдай алды. 18 ғасырдың ортасына қарай бұл док Арктикалық кит аулаушылардың базасына айналып, Гренландия догы деп аталды. Бірақ 19 ғасырда Скандинавия және Балтық теңізінен (көбінесе ағаш) және Канададан (Лондон халқына азық-түлік) келетін сауда ағыны Гренландия догын кеңейтуге және кемелер санының артуына байланысты басқа да доктарды салуға әкелді. Нәтижесінде, түбек аумағының 85 пайызы, яғни 460 акр (1,9 км²) тоғыз док, алты ағаш жинау орындары және канал жүйесімен жабылған еді. Кейбір доктар клиенттерінің тауарларының түпкілікті жеріне байланысты ат қойылған, мысалы, Канада догы, Квебек көлі, Норвегия догы және Ресей догы. 1807 жылы Гранд Суррей каналы доктарды ішкі аймақтармен байланыстыру үшін ашылды, бірақ коммерциялық тұрғыдан сәтсіз болып, оның тек 3,5 шақырымы ғана салынды. Доктарда өзен арғы жағындағы Ит аралынан мүлдем өзгеше жұмыс мәдениеті қалыптасты. Доктардың ерекше белгісі – «ағаш тасымалдаушылар», яғни иықтарына алып ағаш бөреулерін арқалап таситын және ағаштан қорғану үшін арнайы бас киім киетін докерлер еді. Доктардың құлдырауы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, неміс авиациясының шабуылдарынан ауыр зардап шегуімен басталды. Оңтүстік доктан су сорғыланып, D күні қолданылған «Малберри» портының бетон бөліктерін құруға пайдаланылды. Кеме жүйесі контейнерлік тасымалдау жүйесін қабылдағанда, доктар контейнерлерге қажетті үлкен кемелерді қабылдай алмады. Олар 1969 жылы тапсырыс жоқтығынан жабылды. Гранд Суррей каналы 1971 жылы жабылып, кейіннен суы тоқтатылып, толтырылды. Аймақ он жылдан астам уақыт бойы қараусыз қалды, көптеген қоймалар бұзылып, доктардың 90 пайыздан астамы толтырылды. Ашық су сақталған жерлер – Гренландия догы, Оңтүстік догы, Канада догының қалдықтары (кейін Канада суы деп аталды) және Суррей суы деп аталған алап болды. 1981 жылы премьер-министр Маргарет Тэтчердің консервативтік үкіметі Лондон қаласының шығысындағы бұрынғы доктар аймақтарын, соның ішінде Суррей доктарын қайта дамыту үшін Лондон доктарын дамыту корпорациясын құрды.

Қазіргі жері

1980-ші жылдар мен 1990-шы жылдардың басында Суррей доктері кеңінен қайта жаңғыртылып, Суррей Квейс деп аталды. 5 500-ден астам жаңа үй салынды, олар жеке тұрғын үйлерден бастап, ірі пәтерлер кешендеріне дейін қамтыды. Оңтүстік док Лондондағы ең ірі маринаға айналдырылды, ал Гренландия догінде су спорты орталығы салынды. Канада сулары мен Ресей догі (суға толтырылған) жабайы табиғат қорығына айналды, соңғысы орманды паркпен жарақтандырылды. Норвегия догінің көп бөлігі тұрғын үйлермен қоршалған су айдыны ретінде қайта қазылды, ал бұрынғы Альбион догінің шығыс жағында Канада мен Суррей Уотерсті байланыстыратын Альбион каналы сияқты тағы бір сәндік нысан құрылды. Бос уақытты өткізу орындары және бірқатар жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары салынды, атап айтқанда, «Associated Newspapers» баспасының («London Evening Standard» және «Daily Mail» газеттерінің баспасы») жаңа баспаханасы. 1988 жылдың шілдесінде Суррей Квейс сауда орталығы аймақтың қайта дамуының (және имиджін жаңалаудың) орталық бөлігі ретінде ашылды. Жақын жердегі Лондон метро станциясының атауы бірнеше айдан кейін Суррей Квейс деп өзгертілді. Суррей доктері сонымен қатар Лондонның Саутварк ауданының бір бөлігі болып табылады. 2011 жылғы халық санағы бойынша осы ауданның халқы 13 435 адамды құрады.