Ағылшын құқығындағы әділеттілік принципі

Кіріспе

Ұлыбритания заңдағы ұғым

Ағылшын заңында табиғи әділдік – бұл әділдікке қатысты пікір қақтығысына қарсы ережеге (nemo iudex in causa sua) және әділ тыңдау құқығына (audi alteram partem) арналған техникалық терминология. Табиғи әділдік термині жиі жалпы ұғым ретінде сақталып келеді, бірақ ол көбінесе "әділ әрекет ету міндеті" деген жалпы ұғыммен ауыстырылып, кеңейтілді. Пікір қақтығысына қарсы ереже негізінен құқықтық жүйеге қоғамның сенімін сақтау қажеттілігімен байланысты. Пікір қақтығысы нақты пікір қақтығысы, болжамды пікір қақтығысы немесе көрінетін пікір қақтығысы түрінде болуы мүмкін. Іс жүзінде нақты пікір қақтығысын дәлелдеу өте қиын, ал болжамды пікір қақтығысы анықталған жағдайда, пікір қақтығысының ықтималдығын немесе күдігін зертпестен шешім күшін жояды. Әртүрлі юрисдикциялардағы сот практикалары қазіргі уақытта екі сынақ қолданады: "тарапсыздыққа күдік тудыру" және "тарапсыздыққа нақты мүмкіндік" сынақтары. Кейбір пікірлер бойынша, бұл екі сынақ арасындағы айырмашылық көбінесе сөздік мәселелерге байланысты және олардың жұмыс істеу принциптері ұқсас. Әділ тыңдау құқығы жеке тұлғаларға олардың құқықтары мен заңды күтулеріне әсер ететін шешімдер туралы алдын ала хабарлама берілмесе, өз жауабын беруге лайықты мүмкіндік берілмесе және өз жағдайларын ұсыну мүмкіндігі болмаса, жазаланбауға құқық береді. Шешімнің құқықтарға немесе мүдделерге әсер етуі, осы шешімге табиғи әділдік талаптарына сәйкес рәсімдерді қолдану үшін жеткілікті. Еуропада әділ тыңдау құқығы Адам құқықтары туралы Еуропалық конвенцияның 6(1) бабында кепілдендірілген, бұл ортақ құқықты алмастырмай, толықтырады.

Өмірбаян

Табиғи әділдік – ағылшық құқықтық жүйесінде және оған негізделген басқа елдердің жүйелеріндегі нақты процестік құқықтарды білдіретін арнайы термин. Ол американдық әділ процедура және процестік құқық туралы ұғымдарға ұқсас, соңғысының тамырлары шамалы деңгейде табиғи әділдіктің бастауларымен байланысты. Табиғи әділдіктің тарихы тереңде жатыр және ол ортақ құқық пен моральдық принциптер арасындағы тығыз байланысты көрсетеді делінгенімен, бүгінгі күні осы терминді канонистердің «табиғи заңымен», ортағасырлық философтардың «қоғамның идеалды үлгісі» немесе 18-ғасырдың «табиғи құқықтар» философиясы туралы көзқарастарымен шатастыруға болмайды. Табиғи әділдік термині көбінесе жалпы ұғым ретінде сақталғанымен, Австралия және Ұлыбритания сияқты елдерде ол көбінесе «әділ әрекет ету міндеті» дегенімен ауыстырылып, кеңейтілді. Табиғи әділдік әділ сот отырысының екі құрамдас бөлігімен байланысты: бақытсыздыққа қарсы ереже (nemo iudex in causa sua, яки «ешкім өзінің ісінде судья бола алмайды») және әділ сот отырысына құқық (audi alteram partem, яки «екінші тарапты тыңдаңыз»). Табиғи әділдіктің талаптары немесе әділ әрекет ету міндеті жағдайға байланысты. Baker v Canada (Minister of Citizenship and Immigration) (1999) ісінде Канаданың Жоғарғы Соты әділдік міндетінің мазмұнына әсер ететін факторлардың толық емес тізімін ұсынды, оның ішінде қабылданған шешімнің сипаты және оны қабылдау процесі, шешім қабылдаушының жұмыс істейтін заңдық жүйесі, шешімді даулап отырған адам үшін шешімнің маңыздылығы, адамның заңды күтулері және шешім қабылдаушының таңдаған процедурасы. Бұрын, Knight v Indian Head School Division No 19 (1990) ісінде Жоғарғы Сот заң шығару және жалпы сипаттағы шешімдер қабылдаған мемлекеттік органдардың әділ әрекет етуге міндетті емес екенін, ал әкімшілік және нақты сипаттағы актілерді орындайтындардың міндетті екенін мәлімдеді. Алдын ала шешімдер әдетте әділ әрекет ету міндетін тудырмайды, бірақ соңғы шешімдер осыған ұқсас әсерге ие болуы мүмкін. Бұл соттарға, арбитраждарға және сот ісін жүргізуге міндетті барлық тұлғаларға қолданылады. Мемлекеттік орган адамдардың құқықтары мен мүдделеріне әсер ететін шешімдер қабылдағанда әділдікпен әрекет етуге міндетті, бұл тек шешімдерді қабылдауда сот тәртібімен әрекет етумен ғана шектелмейді. Әділдіктің негізі – құқықтық жүйеге қоғамның сенімін сақтау қажеттілігі. Қоғамның сенімін жоғалту құқықтық жүйенің беделін төмендетіп, одан әрекет ететін хаосқа әкеледі. Әділдікке деген қажеттіліктің мәнін Роллдардың бас судьясы лорд Деннинг Metropolitan Properties Co (FGC) Ltd v Lannon (1968) ісінде былай деп атап көрсетті: «Әділет сенімге негізделуі керек, ал сенім дұрыс ойлы адамдар: «Сот жағымсыз болды» деп ойлап кеткен кезде жойылады». Әділдікке қарсы ережеге қоғамның сенімінің негізі Англия мен Уэльстің бас судьясы лорд Хьюарттың жиі цитаталанатын сөзінде де көрініс тапқан: «Әділет тек қана жасалуы керек емес, сонымен қатар оның жасалғаны көрініп тұруы керек».

Natural justice is a term of art that denotes specific procedural rights in the English legal system and the systems of other nations based on it. It is similar to the American concepts of fair procedure and procedural due process, the latter having roots that to some degree parallel the origins of natural justice. Although natural justice has an impressive ancestry and is said to express the close relationship between the common law and moral principles, the use of the term today is not to be confused with the "natural law" of the Canonists, the mediaeval philosophers' visions of an "ideal pattern of society" or the "natural rights" philosophy of the 18th century. Whilst the term natural justice is often retained as a general concept, in jurisdictions such as Australia, and the United Kingdom, it has largely been replaced and extended by the more general "duty to act fairly". Natural justice is identified with the two constituents of a fair hearing, which are the rule against bias (nemo iudex in causa sua, or "no man a judge in his own cause"), and the right to a fair hearing (audi alteram partem, or "hear the other side"). The requirements of natural justice or a duty to act fairly depend on the context. In Baker v Canada (Minister of Citizenship and Immigration) (1999), the Supreme Court of Canada set out a list of non exhaustive factors that would influence the content of the duty of fairness, including the nature of the decision being made and the process followed in making it, the statutory scheme under which the decision maker operates, the importance of the decision to the person challenging it, the person's legitimate expectations, and the choice of procedure made by the decision maker. Earlier, in Knight v Indian Head School Division No 19 (1990), the Supreme Court held that public authorities which make decisions of a legislative and general nature do not have a duty to act fairly, while those that carry out acts of a more administrative and specific nature do. Preliminary decisions will generally not trigger the duty to act fairly, but decisions of a more final nature may have such an effect. and applies to courts of law, tribunals, arbitrators and all those having the duty to act judicially. A public authority has a duty to act judicially whenever it makes decisions that affect people's rights or interests, and not only when it applies some judicial type procedure in arriving at decisions. The basis on which impartiality operates is the need to maintain public confidence in the legal system. The erosion of public confidence undermines the nobility of the legal system and leads to ensuing chaos. The essence of the need for impartiality was observed by Lord Denning, the Master of the Rolls, in Metropolitan Properties Co (FGC) Ltd v Lannon (1968): "Justice must be rooted in confidence and confidence is destroyed when right minded people go away thinking: 'The judge was biased.'" Public confidence as the basis for the rule against bias is also embodied in the often quoted words of Lord Hewart, the Lord Chief Justice of England and Wales, that "[i]t is not merely of some importance, but of fundamental importance that justice should not only be done, but should manifestly be seen to be done".

Нақты және есептелген теріс әсер

Кез келген қателік нақты, болжамды немесе көзге көрінетін болуы мүмкін. Нақты қателік, егер шешім қабылдаушының тараптың пайдасына немесе оған қарсы әділдіксіздік танытқаны нақтылы дәлелденсе, анықталады. Дегенмен, практикада мұндай айыптау сирек кездеседі, себебі оны дәлелдеу өте қиын. Болжамды қателіктің бір түрі шешім қабылдаушының сотқа қатысуы немесе шешімнің нәтижесіне ақшалай немесе мүліктік мүддесінің болуына негізделген. Бұл факт анықталғаннан кейін, қателік жоққа шығарылмайды және дисквалификация автоматты түрде жүзеге асырылады – шешім қабылдаушыға қателік болу мүмкіндігін немесе күдігін зертпестен мәселені қарауға тыйым салынады. Классикалық мысал – Dimes v Grand Junction Canal (1852) ісі. Лордтар палатасына шағым жасалған кезде, Корольдік сот қызметі экс-чили диктаторы, сенатор Аугусто Пиночетке қатысты экстрадиция ордерлерін жойған дивизиялық соттың шешімін күштен шығаруға тырысты. Amnesty International (AI) ұйымына сот отырысына қатысуға рұқсат берілді. Алайда, істің судьяларының бірі, Лорд Хоффманн, AI бақылауындағы Amnesty International Charity Ltd (AICL) компаниясының директоры және төрағасы болды. Нәтижесінде ол істен шеттетіліп, сот шешімі жойылды. Лордтар палатасы AICL мен AI арасындағы тығыз байланыстың Лорд Хоффманнға сот ісінің нәтижесіне қызығушылық тудырғанын анықтады. Бұл ақшалай сипатта болмаса да, заң лордтары Лорд Хоффманнды істі қарау құқығынан автоматты түрде айыру үшін бұл мүдде жеткілікті деп шешті. Locabail (UK) Ltd v Bayfield Properties Ltd (1999) ісінде Апелляциялық сот автоматты дисквалификация ережесін одан әрі кеңейтуге қарсы ескертті, «егер бұл ереже негізделген маңызды принциптерді іске асыру үшін қажет болмаса».

Көрініспен бұрмалау

Айықталған немесе басқа шешім қабылдаушы тарап мәселеге қатыспаса және оның нәтижесіне мүдделі болмаса, бірақ оның мінез-құлқы немесе іс-әрекеті бейтараптығына күдік тудырса, бұл айқын қиянат болып табылады. Қолданылып жатқан мәселе – шешімді айқын қиянат үшін жоюға негіз болатын күдіктің деңгейі. Қазіргі уақытта түрлі юрисдикцияларда екі түрлі тест қолданылады: «қиянаттың нақты ықтималдығы» және «қиянатқа орынды күдік». Нақты ықтималдық тестісі соттың бағалауынша, фактілердің шын мәнінде қиянатқа алып келетінін қарастырады. R v Gough (1993) ісінде Лордтар палатасы тестіні «қиянаттың нақты қаупі» тұрғысынан қарастыруды ұсынды және тест қиянаттың ықтималдығына емес, мүмкіндігіне қатысты екенін атап өтті. Чивли лорды Гофф сондай-ақ «сот мәселеге ақылға қонымды адамның көзімен қарауы керек, себебі мұндай жағдайларда сот ақылға қонымды адамды бейнелейді» деді. Алайда, Гофтегі тест кейбір Достастық юрисдикцияларында мақұлданбады. Бір сын – соттың фактілерге қатысты көзқарасына артық назар аудару, бұл қоғамның пікіріне жеткіліксіз көңіл бөлуге әкеледі. Бұл сынды Лордтар палатасы Портер мен Магилл ісінде (2001) қарастырды. Сот Гуф тестін «әділетті және хабардар бақылаушы фактілерді қарастырғаннан кейін, трибуналдың қиянатқа ұшырауының нақты мүмкіндігі бар деген қорытымға келер ме?» деп түзетті. Осылайша, бұл жағдай Ұлыбританиядағы қазіргі тестті «қиянаттың нақты мүмкіндігі» деп белгіледі. Екінші жағынан, орынды күдік тестісі сотқа отырған және барлық қатысты фактілерді білетін ақылға қонымды және әділ адам сот процесінің әділдігіне күдік тудыратынын сұрайды. Қазіргі уақытта Ұлыбританияда қолданылмаса да, бұл тест Сингапур соттарымен мақұлданды. Екі тест арасындағы айырмашылық көбінесе сөздік екендігі және екі тест те ұқсас жұмыс істейді деген пікірлер бар. Locabail ісінде судьялар екі тестті қолдану көп жағдайда бірдей нәтижеге әкелетінін айтты. Сондай-ақ, «сот, ақылға қонымды адамның тұлғасын бейнелей отырып, кең ауқымды салауатты сезімге негізделген тәсілмен әрекет етіп, арнайы білімге, сот процедурасының егжей-тегжейіне немесе қарапайым, жақсы хабардар қоғам мүшелерінің білуіне жетпейтін басқа да мәселелерге орынсыз сүйенбесе, сот әділдіктің орындалуын және оның қоғам тарапынан қабылдануын қамтамасыз ету қаупі болмауы керек» деп шешілді. Сингапур Жоғарғы Сотының Tang Kin Hwa v. Traditional Chinese Medicine Practitioners Board (2005) ісінде сот комиссары Сундареш Менон орынды күдік пен нақты ықтималдық тесттері арасында нақты айырмашылық бар деп ойлады. Оның пікірінше, күдік – дәлелдеуге келмейтін нәрсеге қатысты сенімділік. Орынды дегеніміз – бұл сенім қиялға негізделмеуі керек. Мұнда мәселе – күдікті мінез-құлқы кінәсіз болғанымен, күдік тудырудың орындылығы. Екінші жағынан, ықтималдық – бір нәрсенің болуы мүмкін екенін көрсетеді, ал нақты – бұл елестеуден гөрі маңызды болуы керек. Осылайша, зерттеу көбінесе бақылаушыға емес, іс-әрекет жасаушыға бағытталған. Мәселе – белгілі бір оқиғаның болуы мүмкін емес немесе ықтимал емес деңгейі. Менон судьясы сондай-ақ Гофф лордымен және Тан Кин Хва ісіндегі Пханг судьясымен келіспеді, ол мәселенің ақылға қонымды адамға қалай көрінуі мүмкін екендігінен судьяның қиянаттың жеткілікті мүмкіндігі бар деп ойлауына ауысуы «өте маңызды шығу нүктесі» екенін айтты. Нақты ықтималдық тестісі сот қиянаттың жеткілікті деңгейі бар екеніне сенімді болған жағдайда орындалады. Бұл ықтималдықтардың тепе-теңдігіне қанағаттанғаннан төмен стандарт болса да, бұл шын мәнінде нақты қиянатты дәлелдеудің қиындығын азайтуға бағытталған, әсіресе оның жасырын және көбінесе санасыз сипатын ескере отырып. Алайда, орынды күдік тестісі сот қоғамның ақылға қонымды мүшесінің қиянатқа орынды күдік тудыруы мүмкін екеніне сенімді болған жағдайда орындалады, тіпті соттың өзі фактілер бойынша нақты қауіп жоқ деп ойласа да. Айырмашылық – бұл тесттің артында сот төрелігіне қоғамның сенімін сақтауға бағытталған зор қоғамдық мүдде тұр. 2011 жылдың қыркүйегіне дейін Сингапурдың апелляциялық соты Tang Kin Hwa немесе Shankar Alan ісінде қабылданған ұстанымның артық екендігі туралы пікір білдірген жоқ.

Apparent bias is present where a judge or other decision maker is not a party to a matter and does not have an interest in its outcome, but through his or her conduct or behaviour gives rise to a suspicion that he or she is not impartial. An issue that has arisen is the degree of suspicion which would provide the grounds on which a decision should be set aside for apparent bias. Currently, cases from various jurisdictions apply two different tests: "real likelihood of bias" and "reasonable suspicion of bias". The real likelihood test centres on whether the facts, as assessed by the court, give rise to a real likelihood of bias. In R v Gough (1993), the House of Lords chose to state the test in terms of a "real danger of bias", and emphasized that the test was concerned with the possibility, not probability, of bias. Lord Goff of Chievely also stated that "the court should look at the matter through the eyes of a reasonable man, because the court in cases such as these personifies the reasonable man". However, the test in Gough has been disapproved of in some Commonwealth jurisdictions. One criticism is that the emphasis on the court's view of the facts gives insufficient emphasis to the perception of the public. These criticisms were addressed by the House of Lords in Porter v Magill (2001). The Court adjusted the Gough test by stating it to be "whether the fair minded and informed observer, having considered the facts, would conclude that there was a real possibility that the tribunal was biased". This case therefore established the current test in the UK to be one of a "real possibility of bias". On the other hand, the reasonable suspicion test asks whether a reasonable and fair minded person sitting in court and knowing all the relevant facts would have a reasonable suspicion that a fair trial for the litigant is not possible. Although not currently adopted in the UK, this test has been endorsed by the Singapore courts. It has been suggested that the differences between the two tests are largely semantic and that the two tests operate similarly. In Locabail, the judges stated that in a large proportion of the cases, application of the two tests would lead to the same outcome. It was also held that "[p]rovided that the court, personifying the reasonable man, takes an approach which is based on broad common sense, and without inappropriate reliance on special knowledge, the minutiae of court procedure or other matters outside the ken of the ordinary, reasonably well informed members of the public, there should be no risk that the courts will not ensure both that justice is done and that it is perceived by the public to be done". In the Singapore High Court decision Tang Kin Hwa v. Traditional Chinese Medicine Practitioners Board (2005), Judicial Commissioner Sundaresh Menon thought that there was a real difference between the reasonable suspicion and real likelihood tests. In his opinion, suspicion suggests a belief that something that may not be provable could still be possible. Reasonable suggests that the belief cannot be fanciful. Here the issue is whether it is reasonable for the one to harbour the suspicions in the circumstances even though the suspicious behaviour could be innocent. On the other hand, likelihood points towards something being likely, and real suggests that this must be substantial rather than imagined. Here, then, the inquiry is directed more towards the actor than the observer. The issue is the degree to which a particular event is not likely or possible Menon J. C. also disagreed with both Lord Goff in Gough and Phang J. C. in Tang Kin Hwa in that he thought the shift of the inquiry from how the matter might appear to a reasonable man to whether the judge thinks there is a sufficient possibility of bias was "a very significant point of departure". The real likelihood test is met as long as the court is satisfied that there is a sufficient degree of possibility of bias. Although this a lower standard than satisfaction on a balance of probabilities, this is actually directed at mitigating the sheer difficulty of proving actual bias, especially given its insidious and often subconscious nature. The reasonable suspicion test, however, is met if the court is satisfied that a reasonable member of the public could harbour a reasonable suspicion of bias even though the court itself thought there was no real danger of this on the facts. The difference is that the driver behind this test is the strong public interest in ensuring public confidence in the administration of justice. As of September 2011, the Court of Appeal of Singapore had not yet expressed a view as to whether the position taken in Tang Kin Hwa or Shankar Alan is preferable.

Қажеттілік

Кейбір жағдайларда, құзырынан айырылған төрешіні алмастыру мүмкін болмайды, себебі әрекет етуге басқа ешкім уәкілді емес. "Төрешінің құзырынан айыру, әрекет етуге құқығы бар жалғыз трибуналды жоюға әкелмейді" деген пікір білдірілген. Мұндай жағдайларда, сот және әкімшілік жүйелердің сақталуын қамтамасыз ету үшін, әділдік принципі қажеттілікке бағынуға тиіс. Осы қажеттілік мәселесі "Dimes" ісінде көтерілді. Егер қарсылық білдірілмесе және іс жүргізуге келісім берілсе, тарап өзінің қарсылық білдіру құқығынан бас тартқан болып есептеледі.

Жалпы алғанда

Сонымен қатар, әділ сот талқылауын қажет ететін ереже, әділ сот талқылауы бейтараптыққа негізделуі тиіс болғандықтан, бейтараптыққа қарсы ережені де қамтитын жеткілікті кең екені ұсынылған. Дегенмен, бұл ережелер көбінесе жеке қарастырылады. Әділ процедураның негізгі қағидасы – екі тараптың да пікірін тыңдау. Әділ сот талқылауына құқық, егер жеке тұлғаларға қарсы іс-әрекеттер туралы алдын ала хабарлама берілмесе, оларға жауап беруге лайықты мүмкіндік және өз позицияларын ұсыну мүмкіндігі берілмесе, олардың құқықтары мен заңды мүдделеріне әсер ететін шешімдер бойынша жазаланбауды қамтамасыз етеді. Жеке адамның бостандықтарын қорғаумен қатар, әділ сот талқылауына құқық соттар тарапынан әділ әкімшілік рәсімдерді құру үшін негіз ретінде де пайдаланылған. Қазіргі таңда мемлекеттік органның емес, қолданылып жатқан биліктің сипаты маңызды екені анықталды. Алайда, Ұлыбританияда Ридж және Болдуин ісінен (1963) бұрын, әділ сот талқылауына құқықтың ауқымы Купер және Уандсворт жұмыс кеңесі ісі (1863) бойынша сот шешімімен айтарлықтай шектелген. R v Electricity Commissioners, ex parte London Electricity Joint Committee Co. (1920), Ltd. (1923) ісінде лорд Аткин бұл құқық тек қана шешім қабылдаушылардың «сотпен әрекет ету міндеті» болған жағдайларда ғана қолданылатынын атап өтті. Табиғи әділеттілік істерінде бұл қағида, сот ісін жүргізу міндеті тек шешімнің субъектілердің құқықтарына әсер етуінен туындамайтынын білдіреді; мұндай міндет тек шешім қабылдауда сот тәртібін сақтау туралы нақты міндеттеме болған жағдайда ғана туындайды. Ридж және Болдуин ісінде лорд Рид бұрынғы сот шешімдерін жан-жақты қарастырып, «сот» терминінің қате түсіндірілуіне, яғни билік бір адамның құқығына әсер ететін жағдайда ғана қолданылатынына шабуыл жасады. Оның пікірінше, биліктің құқықтар мен мүдделерге әсер етуі оны «соттық» етеді, демек табиғи әділеттілік талаптарына бағынуға міндеттейді. Сот төрелігінің мағынасына қатысты бұрынғы қате түсініктің жойылуы сот жүйесіне сот төрелігін қайта қарау істеріне араласуға қажетті икемділікті берді деп саналады. Шешім қабылдаушыға заңмен кең дискрециялық өкілеттік берілгендігі табиғи әділеттілік талаптарын әлсіретуге жеткілікті себеп емес. Ұлыбритания контекстінде бұл Ахмед және Х.М. Қаржы министрлігі (No. 1) (2010) ісімен дәлелденген. Қаржы министрлігі апелляция берушілердің қаржылық активтері мен экономикалық ресурстарын терроризмге қатысты (Біріккен Ұлттар Ұйымының шаралары) 2006 жылғы жарлығына және Біріккен Ұлттар Ұйымының 1946 жылғы заңына сәйкес жасалған «Аль-Каида және Талибан (Біріккен Ұлттар Ұйымының шаралары) 2006 жылғы жарлығына» сәйкес терроризм жасады, жасауға тырысты, қатысты немесе оған көмектесті деген күдікпен тоқтатқан. Ұлыбританияның Жоғарғы соты «Аль-Каида» жарлығында негізгі процедуралық әділеттілік көзделмегендіктен, ол жарлық бойынша белгіленген адамдарды сот арқылы шағымдану құқығынан айырды деп шешті, демек ол Біріккен Ұлттар Ұйымының 1946 жылғы заңына сәйкес жарлық шығаруға берілген өкілеттіктің шегінен шықты.

It has been suggested that the rule requiring a fair hearing is broad enough to include the rule against bias since a fair hearing must be an unbiased hearing. However, the rules are often treated separately. It is fundamental to fair procedure that both sides should be heard. The right to a fair hearing requires that individuals are not penalized by decisions affecting their rights or legitimate expectations unless they have been given prior notice of the cases against them, a fair opportunity to answer them, and the opportunity to present their own cases. Besides promoting an individual's liberties, the right to a fair hearing has also been used by courts as a base on which to build up fair administrative procedures. It is now well established that it is not the character of the public authority that matters but the character of the power exercised. However, in the United Kingdom prior to Ridge v Baldwin (1963), the scope of the right to a fair hearing was severely restricted by case law following Cooper v Wandsworth Board of Works (1863). In R v Electricity Commissioners, ex parte London Electricity Joint Committee Co. (1920), Ltd. (1923), Lord Atkin observed that the right only applied where decision makers had "the duty to act judicially". In natural justice cases this dictum was generally understood to mean that a duty to act judicially was not to be inferred merely from the impact of a decision on the rights of subjects; such a duty would arise only if there was a "superadded" express obligation to follow a judicial type procedure in arriving at the decision. In Ridge v Baldwin, Lord Reid reviewed the authorities extensively and attacked the problem at its root by demonstrating how the term judicial had been misinterpreted as requiring some additional characteristic over and above the characteristic that the power affected some person's rights. In his view, the mere fact that the power affects rights or interests is what makes it "judicial" and so subject to the procedures required by natural justice. This removal of the earlier misconception as to the meaning of judicial is thought to have given the judiciary the flexibility it needed to intervene in cases of judicial review. The mere fact that a decision maker is conferred wide discretion by law is not reason enough for a weakening of the requirements of natural justice. In the United Kingdom context, this is demonstrated by Ahmed v H. M. Treasury (No. 1) (2010). The Treasury had exercised powers to freeze the appellants' financial assets and economic resources on the ground that it reasonably suspected the appellants were or might be persons who had committed, attempted to commit, participated in or facilitated the commission of terrorism, pursuant to the Terrorism (United Nations Measures) Order 2006 and the Al Qaida and Taliban (United Nations Measures) Order 2006 made under the United Nations Act 1946. The Supreme Court of the United Kingdom held that since the Al Qaida Order made no provision for basic procedural fairness, it effectively deprived people designated under the order the fundamental right of access to a judicial remedy and hence was ultra vires the power conferred by the United Nations Act 1946 for the making of the Order.

Естуге мүмкіндік

Әр адамның тыңдауға қатысуға және өзінің мәселесін баяндауға құқығы бар. Егер адамға тиісінше хабарлама берілсе де, тыңдауға келмесе, төреші тыңдауды өткізуге болады ма, жоқ па, деген шешімді өзі қабылдай алады. Ридж және Болдуин ісінде бас комиссардың қызметтен босатылуы жойылды, себебі оған өзін қорғау мүмкіндігі берілмеген. Тағы бір істе, Солтүстік Уэльс полициясының бас комиссары Эвансқа (1982 ж.) қатысты, полиция тәлімгерінен жеке өміріне байланысты айыптауларға байланысты отставкаға кетуін талап етті, бірақ оған өзін қорғауға әділ мүмкіндік берілмеді. Лордтар палатасы бұл босатуды заңсыз деп тапты. Сол сияқты, Суриндр Сингх Канда мен Малайя Федерациясы (1962 ж.) ісінде, егер зардап шеккен адам мәселе туралы бұрыннан хабардар болмаса, ауызша тыңдаудың тиімділігі күмәнді деп айтылған. Ллойд және Макмахон (1987 ж.) ісінде ауызша тыңдау істің негізгі фактілеріне ешқандай өзгеріс енгізбеді. Англия мен Уэльс апелляциялық сотында судья Гарри Вулф ауызша тыңдаудың әрқашан "табиғи әділеттіліктің мәні" бола бермейтінін мәлімдеді. Сондай-ақ, ауызша тыңдау тек заңды құқықтардан немесе заңмен қорғалатын мүдделерден айыруға қатысты мәселелер туындаған жағдайда ғана қажет деп ұсынылған.

Сот отырысының өтуі

Сот отырысын қалай өткізу керектігін шешкен кезде төреші айып тағылған адамның кез келген дәлелді қарастыруға, даулауға немесе оған қайшы келетін дәлелдерге жауап беруге тиісті мүмкіндігі бар ма, сондай-ақ оған қарсы айтылған айыптаулардың мәнісін толық біліп, өз жағдайын ұсынуға мүмкіндігі бар ма, деген сұрақ қоюы керек. Ішкі істер министрі А.Ф. ісінде (2009 ж.) Лорд Филипс Ворт Матраверс былай деді:

Дегенмен, сот отырысы табиғи әділдік пен ұлттық қауіпсіздік үшін құпия ақпаратты қорғау сияқты бірнеше мәселені теңестіруді қажет еткенде, қоғамдық қауіпсіздік пен әділ сот процесіне құқық толық қамтамасыз етілуі керек. Лордтар палатасы А.Ф. ісінде, Еуропалық адам құқықтары сотының Үлкен палатасының Ұлыбританияға қарсы А (2009 ж.) шешімін қолдана отырып, терроризмде айыпталған және оған қатысты бақылау шарасы қолданылған адамға, оған қатысты айыптаулар туралы жеткілікті ақпарат берілуі керек деп тапты, бұл оған арнайы адвокатына тиімді нұсқаулар беруге мүмкіндік береді. Егер бұл талап орындалса, ұлттық қауіпсіздікке қауіп төндіретін құпия ақпаратты толық жарияламай, әділ сот отырысын өткізуге болады. Аталған іс бойынша арнайы адвокатқа өтініш берушімен немесе оның заңды өкілдерімен байланысуға, арнайы иммиграциялық апелляциялық комиссияның (SIAC) рұқсатымен құпия ("жабық") материалдарды қарағаннан кейін ғана рұқсат берілді. Лордтар палатасы арнайы адвокаттың осындай материалдарды қарағаннан кейін қосымша нұсқаулар алмауы оның тиімділігін біршама шектесе де, егер SIAC бақылау шарасын негізінен құпия емес ("ашық") материалдарға сүйене отырып шығаруға шешім қабылдаса, өтініш берушінің үкіметтің сенімдері мен күдіктерінің негізділігіне қарсылық білдіру мүмкіндігінен айырылғаны деп есептелмейді. Егер өтініш берушіге қарсы дәлелдер негізінен жабық болса, бірақ ашық материалдардағы айыптаулар жеткілікті нақты болса, өтініш беруші өзінің заңды өкілдеріне және арнайы адвокатына оны жоққа шығаруға қажетті ақпаратты (мысалы, егер ашық материалдарда ол белгілі бір уақытта белгілі бір жерде болған деп айтылса, алиби) жабық дәлелдердің егжей-тегжейін немесе көздерін білуге міндетті болмай беруі керек. Алайда, егер адамға ашылған дәлелдер жалпы мәлімдемелерден ғана тұрады және оған қарсы іс тек немесе негізінен жарияланбаған жағымсыз дәлелдерге негізделген болса, табиғи әділдік бойынша әділ сот отырысы өткізілмейді. Мұндай жағдайларда, сот процесі әділ деп есептелмейді, егер адам өзіне қарсы іс туралы хабардар болмаса. Біріншіден, террористік қызметке қатысы бар деген күдік негізді болуы үшін, айғақтардан бастап, адам түсіндіре алатын фактілердің дұрыс түсіндірілуіне дейін негіздер болуы мүмкін, сондықтан көп жағдайда сот дәлелдерді жария ету өтініш берушіге ешқандай өзгеріс енгізбейтініне сенімді бола алмайды. Екіншіден, санкциялар негіздерін дұрыс түсіндірместен және ақпаратты жарияламағандықтан, адам өзін дұрыс қорғай алмайтын жағдайға түсірілсе, ол адам, оның отбасы мен достары наразылық сезінеді. Лорд Филипс айтқандай, "егер халық сот жүйесіне сенімді болса, олар әділдік орындалғанын көруі керек, оған сенуді сұрамау керек". Айыптауларға жауап беру үшін бейтарап сот алдында жауап алу құқығы Сингапур ісі Tan Boon Chee David v. Medical Council of Singapore (1980) ісінде көрсетілген. Тәртіптік сот отырысында кеңес мүшелері өздерінің қатысуына немқұрайлы қарады немесе іс жүргізудің барлық кезеңіне қатыспады. Бұл олардың барлық ауызша дәлелдемелер мен ұсыныстарды тыңдамағанын білдірді. Жоғары сот бұл шағымданушыға елеулі зиян келтірді және табиғи әділділіктің негізгі бұзушылығын құрады деп тапты. Екінші жағынан, сот отырысына қатыспау міндетті түрде орынсыз зиянға әкеп соқтырмайды. Re Teo Choo Hong (1995) ісінде адвокаттардың тәртіптік комитетінің мүшесі емес адамның қызметі бақылау екені, дауыс беру немесе үкім шығару емес екені айтылды. Осылайша, шағымданушы орынсыз зиян шеккен жоқ. Өзара қарым-қатынас принципі бойынша, егер бір тарапқа сот отырысында өзінің заңды қарсыласын жауапқа тартуға рұқсат берілсе, екінші тарапқа да осындай мүмкіндік берілуі керек. Сонымен қатар, сот тараптар көтермеген немесе ойламаған негізде шешім шығарса немесе тараптардың осы мәселелер бойынша жасаған ұсыныстары мен дәлелдерін ескермей шешім қабылдаса, бұл табиғи әділділіктің бұзушылығы болып табылады. Алайда, төрешінің ұсынысты қарастырмау себебін көрсетудегі адал қатесі табиғи әділділіктің бұзылуы үшін жеткіліксіз. Бұл ұсыныстар кездейсоқ ұмытылған жағдайларда немесе олар соншалықты сенімсіз болғандықтан, төрешінің қорытындыларын нақты түрде көрсету қажет болмаған жағдайларда болуы мүмкін.

However, when a hearing requires the balancing of multiple polycentric issues such as natural justice and the protection of confidential information for national security reasons, both the concerns of public security and the right to a fair trial must be adequately met. It was held by the House of Lords in AF, applying the decision of the Grand Chamber of the European Court of Human Rights A v United Kingdom (2009), that a person accused of terrorism against whom a control order has been issued must be given sufficient information about the allegations against him to enable him to give effective instructions to his special advocate. If this requirement is satisfied, a fair hearing can be conducted without detailed disclosure of confidential information that might compromise national security. On the facts of the case, a special advocate was not permitted further contact with an applicant or his ordinary legal representatives except with permission of the Special Immigration Appeals Commission (SIAC) after viewing confidential (or "closed") materials. The House of Lords recognized that although a special advocate's usefulness is stymied somewhat from having no further instructions after viewing such materials, if the SIAC decides to issue a control order predominantly on the basis of non confidential (or "open") materials, an applicant cannot be regarded as having been denied an opportunity to challenge the reasonableness of the government's beliefs and suspicions about him. If the evidence against the applicant is largely closed but allegations contained in open material are sufficiently specific, an applicant should be able to provide his legal representatives and special advocate with information to refute it (such as an alibi, if the open material alleges he was at a certain place during a certain period) without having to know the detail or sources of the closed evidence. However, if the evidence revealed to the person consists only of general assertions and the case against him is based solely or to a substantive extent on undisclosed adverse evidence, the fair hearing rule under natural justice will not be satisfied. In such cases, there are strong policy considerations supporting the principle that a trial procedure can never be considered fair if a person is kept in ignorance of the case against him or her. First, since the grounds for a reasonable suspicion that a person is involved in terrorist activity can span from incontrovertible evidence to an innocent misinterpretation of facts which can be explained away by the person, in many cases it is impossible for courts to be sure that the disclosure of the evidence will make no difference to the applicant. Secondly, resentment will be felt by the person and his family and friends if sanctions are imposed without any proper explanation of the grounds and when, due to the non disclosure of information, the person is put in a position where he is unable to properly defend himself. As Lord Phillips put it, "if the wider public are to have confidence in the justice system, they need to be able to see that justice is done rather than being asked to take it on trust". The right to be heard in answer to charges before an unbiased tribunal is illustrated in the Singapore case Tan Boon Chee David v. Medical Council of Singapore (1980). During a disciplinary hearing, council members were either not conscientious about their attendance or did not attend the whole course of proceedings. This meant they did not hear all the oral evidence and submissions. The High Court held that this had substantially prejudiced the appellant and constituted a fundamental breach of natural justice. On the other hand, mere absence from a hearing does not necessarily lead to undue prejudice. It was held in Re Teo Choo Hong (1995) that the function of a lay member of a lawyers' disciplinary committee was to observe and not cast a vote or make a judgment. Thus, the appellant had not suffered undue prejudice. On the basis of reciprocity, if one side is allowed to cross examine his legal opponent at a hearing, the other party must also be given the same opportunity. In addition, when a tribunal decides a case on a basis not raised or contemplated by the parties, or decides it without regarding the submissions and arguments made by the parties on the issues, this will amount to a breach of natural justice. However, a genuine bona fide mistake by an adjudicator in omitting to state reasons for not considering a submission is not enough to be a breach of natural justice. This may occur when the submissions were accidentally omitted, or were so unconvincing that it was not necessary to explicitly state the adjudicator's findings.

Шешім және оның себептері

Қазіргі уақытта, Ұлыбританиядағы және кейбір басқа юрисдикциялардағы табиғи әділдік принциптері шешімдерді негіздеу міндеттілігін қамтитын жалпы ережеге ие емес. R v Northumberland Compensation Appeal Tribunal, ex parte Shaw (1951) ісінде Деннинг Л. Дж. былай деді: «Менің ойымша, іс құжатында іс процесін бастаған құжат, бар болған жағдайда талап арыз және сот шешімі болуы керек, бірақ куәліктер мен себептер болмауы керек, егер трибунал оларды қосуды қаласа. Егер трибунал өзінің себептерін жарияласа, ал осы себептер заң бойынша дұрыс болмаса, шешімді жою үшін certiorari қолданылады». «Англиялық әкімшілік құқықтың дамуын ең көп тоқтатқан фактор – мемлекеттік органдардың шешімдерін негіздеу жөніндегі жалпы міндеттіліктің болмауы» делінген. Тарихи тұрғыдан алғанда, бақылаусыз қабылданған шешімдер нашар нәтижелерге және шешім қабылдаушыларға деген құрметсіздікке әкеп соқты. Мұндай шешімдерде тұрақтылық пен ашықтық болмады, бұл оларды мемлекеттік органдардың жай ғана айтқан сөзінен ерекшелендірді. Осы себептерге байланысты шешімдердің себептерін ашудың айқын артықшылықтары бар. Біріншіден, шешімге қатысты адамдардың процеске қатысуы мемлекеттік биліктің өз бетінше әрекет етуін қиындата отырып, құқықтық мемлекетті нығайтады. Себептерді ұсыну талабы шешімдердің мұқият ойластырылуын қамтамасыз етеді, бұл әкімшілік дискрецияны бақылауға көмектеседі. Екіншіден, жауапкершілік мемлекеттік билікті шешімге қатысты адамдарға жауап беруге мәжбүр етеді. Мемлекеттік орган барлық қажетті мәселелерді ескерген жағдайда, бұл жақсы шешімдерге жету мүмкіндігін арттырады және осылайша қоғамдық мүддеге пайдалы болады. Тағы бір маңызды артықшылығы – шешім қабылдаушыларға деген құрметті арттыру, бұл олардың қоғамдағы беделін жақсартады.

Істер

Please provide the English text you want me to translate. I need the content of the "English text" section to perform the translation. I will use the "Existing translation reference" only as a guide for terminology, prioritizing accuracy to the original English meaning.