Кіріспе
Американдық саясаткер (1959 жылы туған)
Джеймс Патрик Макговерн (20 қараша 1959 жылы туған) 1997 жылдан бері АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі. Демократ, ол Өкілдер палатасы Ережелер комитетінің жетекші мүшесі, Қытай жөніндегі Конгресс комиссиясының төрағасы және Том Лантос атындағы Адам құқықтары жөніндегі комиссияның тең төрағасы. Оның сайлау округі 1997 жылдан 2013 жылға дейін 3-округ болып саналды және Вурчестерден Пионер аңғарына дейін созылады. Вурчестерде туып өскен Макговерн Вурчестер академиясын бітірген. Оқу кезінде ол Конгресс стажеры, содан кейін АҚШ сенаторы Джордж Макговерннің көмекшісі (туыс емес) болып жұмыс істеді, ол президенттікке екі рет кандидат болған және оның үгіт-насихатын жүргізген. 1981 жылдан 1996 жылға дейін ол АҚШ өкілі Джо Моаклидің аға кеңесшісі болды. Макговерн 1994 жылы алғаш рет Конгресске сайлануға тырысып, Демократиялық партияның ішкі сайлауында жеңіліске ұшырады. 1996 жылы ол қайтадан үміткер болып, республикашыл Питер Блутті жеңді. Одан бері ол әр екі жыл сайын қайта сайланады. Конгресс Аш орталығының төрағасы ретінде Макговерн АҚШ-та да, әлемде де аштық пен азық-түлік қауіпсіздігін жою бойынша жетекші фигура ретінде танымал. Ол Макговерн-Доул халықаралық білім беру және балалар тамақтану бағдарламасын жасауға белсенді қатысты. Осы еңбегі үшін ол 2016 жылы Джеймс Берд қорынан Джеймс Берд көшбасшылық сыйлығын және 2008 жылы Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасынан Макговерн-Доул көшбасшылық сыйлығын алды. Макговерннің мансабының тағы бір маңызды бағыты – халықаралық адам құқықтары, ол Сальвадор, Судан, Колумбия және Тибет аймағында оларды қолдады. Ол Конгресс прогрессивтік қауымдастығының мүшесі және Конгрестің ең либералды мүшелерінің бірі саналады. 1959 жылдың 20 қарашасында Массачусетс штатының Вурчестер қаласында дүниеге келген. Ол Вурчестерде өсті, онда оның анасы Минди би оқытушысы, ал әкесі Уолтер спирттік ішімдіктер дүкенінің иесі болды. 1981 жылы Джим Макговерн АҚШ өкілі Джо Моаклидің Капитолий штабына жұмысқа орналасты. Кейін ол АҚШ әскерилерінің бірнешелерін оқытқан Американың әскери мектебіне АҚШ қаржысын бөлуді тоқтатуды ұсынды. Науқан кезінде Макговерн өзінің «Вашингтон ішкі шеңберінің» өкілі ретіндегі тәжірибесі оны тиімді өкіл ететінін айтты. Моакли, Джордж Макговерн және президенттік кеңесшісі Джордж Стефанопулос қолдауына қарамастан, Макговерн Массачусетс штатының өкілі Кевин О'Салливанға жеңіліп қалды, ол кейін республикашыл Питер Блутке ұтылды. Макговерн 1996 жылы Моаклидің кеңсесінен кетіп, Вурчестерге оралды және қайтадан Конгресске үміткер болды. Бұл жолы ол қарсылықсыз номинацияны жеңіп алды және жалпы сайлауда Блутке қарсы шықты. Оның сайлауалды ұраны Палата Төрағасы Ньют Гингрихті орнынан алуға бағытталған: «Ньюттан құтылу үшін Блуттен де құтылу керек». Блутті The Boston Globe және тағы бес жергілікті газет қолдады, бірақ Макговерн сайлауда 53% дауыспен жеңіске жетті. Макговерн Крюсті 71% дауыспен жеңіп, 2006 және 2008 жылдары қарсылықсыз сайланды. Ол сайлаушылардың 57% дауысымен қайта сайланды. 2018 жылғы аралық сайлауда демократтар Палатаның көпшілігін жеңіп алғаннан кейін Макговерн төраға болды. «Спикер комитеті» деп аталатын бұл комитет Палата Төрағасының тәртіпті сақтау және Палата отырыстарын бақылау үшін пайдаланатын механизм болғандықтан, ол Конгрестегі ең ықпалды комитеттердің бірі саналады. Төраға ретінде Макговерн дауысқа салынатын барлық заң жобаларының енгізілуіне және қаралуына әсер ете алады. Макговерн төрағалыққа келгеннен кейін жасаған алғашқы қадамдарының бірі – Палата ережелеріне масштабты реформалар енгізу болды. Ол сол кезде өзгерістері «жаңа, адал үкімет дәуірін бастауға» бағытталғанын жазды. Макговерн ережелерді өзгерту «бұрын-соңды болмаған екі партиялық келісімнің нәтижесі» екенін және ол «демократтар мен республикашылардың екеуімен де кеңесіп, ұсыныстарды алғанын» айтты. National Journal газеті Макговерннің Капитолийдегі тәжірибесі оған «демократиялық фракциядағы ықпалды тұлға» ретінде бедел алып беруге көмектескенін хабарлады. 2001 жылы Макговерннің ұстазы Джо Моакли, қатерлі ісікке шалдыққан кезде, Дик Гефардтан Макговернге Ережелер комитетіне орын алуға көмектесуін сұрады. Оған келесі бос демократтық орынға уәде берілді. Ережелер комитетінде Макговерн Палата процедураларындағы тәжірибесін тиімді пайдалана алды. Республикашылдар комиссияның көпшілігін құрағандықтан, ол «партиялық ұстанымды көрсетіп, парламенттік маневрлер жасады, бұл республикалық мүшелердің наразылығын тудырды».
Дональд Трамптың импичменттері
Төраға ретінде Макговерн Дональд Трамптың бірінші импичменті үшін Палата қабылдаған процедураларды әзірлеуде маңызды рөл атқарды. Ол кезде Макговерн «Бостон глобусы» газетінде былай деп жазды: «Палата осы тергеудің көпшілыққа көрсетілетін кезеңі ашық болады және уақыттың сынағынан өтеді деп кепілдік береді». Кейіннен ол импичментке дауыс бергенінің себебін былай түсіндірді: «Мен жиі қазіргі балалардың саяси процеске 1972 жылы қатысқан сияқты араласып жатқанын ойлаймын. Егер президенттің әрекеттері маңызды емес десек, олар не ойлар еді?» Ол 2021 жылдың 6 қаңтарында АҚШ Капитолийіне жасалған шабуылға қатысқандығы үшін Трампты қайтадан импичментке салуды қолдады.
Украинаға сапар
2022 жылдың 30 сәуірінде Макговерн, Палата Төрағасы Нэнси Пелоси және АҚШ-тың тағы үш өкілі Украинаның Киев қаласына құпия сапар жасады, онда президент Владимир Зеленскиймен кездесті. Делегация миллиардтаған долларлық әскери көмек көрсетуге уәде берді.
Көлік
Алғашқы үш мерзімінде Макговерн Өкілдер палатасының Көлік комитетінде жұмыс істеді. Ол және Өкілдер палатасының Ассигнованиелер комитетінің мүшесі Джон Ольвер өз аймақтарына ірі көлемде көлік қаржысын әкелу үшін бірлесіп жұмыстесті. Макговерн есікшелерді (earmarks) көп пайдаланғаны үшін сынға ұшырағанда: "Бұл шошқа еті емес, бұл – қажетті көмек", – деді.
Салық саясаты
Макговерн 2000 жылдардың соңындағы экономикалық төңкеріс кезінде экономиканы ынталандыру шараларын қолдады, оның ішінде 2008 жылдың ақпан айындағы Экономикалық ынталандыру заңы және 2008 жылдың қазан айындағы Төтенше экономикалық тұрақтандыру заңы (Бұзылған активтерді құтқару бағдарламасын құрған). Ол 2009 жылғы Обама әкімшілігінің ынталандыру пакетін де қолдады. Демократтардың бюджеттік басымдықтарына республикашылар тарапынан айтылған сынға жауап ретінде ол Джордж Буш кезінде ұлттық қарызды арттырғаны үшін Республикалық партияны (GOP) сынға алып: "Осы экономиканы арыққа түсірген адамдардың енді сүйреу машинасының мөлшеріне шағымдануы қызық нәрсе" деді. Ол 2010 жылдың ақпан айында Мемлекеттік кіріс-шығыс ережесін бекітуге дауыс берді. Макговерн Палатада 2023 жылғы Фискалдық жауапкершілік заңының соңғы мақұлдануына қарсы дауыс берген 46 демократтың қатарында болды.
Білім
1998 жылғы Жоғары білім беру туралы заңға Макговерн енгізген түзету арқасында сыныбындағы үздік 10 пайыздық топтан бітірген студенттерге Пелл Гранты қаржысы екі жылға екі есеге артты.
Тамақ
Үйдің Аштық жөніндегі тең төрағасы ретінде Макговерн балаларға тамақтандыру бағдарламаларын отандық және халықаралық деңгейде кеңейтуді жақтады. 2007 жылы ол фермерлік заңның Өкілдер палатасы нұсқасында Макговерн-Доул Халықаралық білім беру және балалар тамақтану бағдарламасы үшін қажетті 840 миллион долларлық қаржыландыруды қамтамасыз етті. Конгресс-Сенаттың келісім комитеті соңғы заңнан көп бөлігін қаржыландырудан айырды. Конгресс Аштық орталығының тең төрағасы ретінде Макговерн шетелдік көмек және аштықпен күресу бағдарламаларына өзгеріс енгізуді ұсынды. Ол тамақ мәселелерімен айналысу үшін "аштық жөніндегі үйлестіруші" лауазымын құруды ұсынды. Макговерн сондай-ақ азық-түлік талонымен тіршілік кешіру сынағына қатысты, онда бір апта бойы орташа есеппен 21 долларлық азық-түлік талонымен өмір сүру қажет болды.
Иммиграция
Макговерн заңсыз көші-қонды шектеуге бағытталған маңызды бастамаларға қарсы дауыс берді, оның ішінде 2005 жылғы REAL ID Актісіне, 2005 жылғы Шекараны қорғау, терроризмге қарсы күрес және заңсыз көші-қонды бақылау туралы заңға, сондай-ақ 2006 жылғы Қауіпсіз қоршау туралы заңға.
Денсаулық сақтау
Макговерн денсаулық сақтауды адамгершілік құқық деп есептейді. Ол 2010 жылғы Денсаулық сақтау және білім беру туралы келісім заңына дауыс берді, соңында бұл заңның соңғы нұсқасына енбеген күшті мемлекеттік бағдарламаны қолдады.
Сайлау жасы
2023 жылдың қаңтарында Макговерн АҚШ Конституциясына 16 жасқа толған немесе одан үлкен азаматтарға дауыс беру құқығын кеңейтуге бағытталған түзетуге 13 қолдаушының бірі болды.
Корпоративтік тұлға
2010 жылы Макговерн Жоғарғы Соттың "Citizens United" шешімінің дұрыс емес екенін және Бірінші түзету корпорациялардың шексіз саяси жарнамасын қорғамайтынын айтты. Ол корпорациялардың "қарапайым сайлаушы сияқты бірдей құқыққа ие болмауы керек" екенін түсіндірді. Бастапқыда ол "Конституция дұрыс емес" деді, бірақ кейін бұл қате айтылғанын мәлімдеді. 2011 жылдың 15 қарашасында Макговерн Конституцияның қорғауын тек жеке тұлғаларға ғана, корпорацияларға емес, шектеуді көздеген "Халықтың құқықтары туралы түзетуді" ұсынды. 2012 жылдың қаңтар айында Макговерн "Корпорациялар – адам емес" тақырыбындағы панельдік талқылауға қатысқанын жариялады. 2014 жылдың 14 шілдесінде Макговерн және Тед Дьюч H.J. Res 119 ұсынды, онда корпоративтік жеке тұлға мәселесін қарастыратын бөлім бар.
Әлеуметтік мәселелер
Макговерн аборт жасау құқығын қолдайды. Ол 2003 жылы «Жартылай босанған түсік жасауға тыйым салу туралы» заңға және 2004 жылы «Зорлық құрбандарының құқығын қорғау туралы» заңға қарсы дауыс берді. Ол 2005, 2007 және 2009 жылдары шеміршек клеткаларын зерттеуді қолдау үшін дауыс берді. 2007 жылғы «Жұмысқа орналасуда кемсітуге қарсы» заңға дауыс берді, ол сексуалдық бағдарына байланысты жұмысқа орналасуда кемсітуді болдырмауға бағытталған. Ол 2004 және 2006 жылдары бір жынысты некелерді конституциялық тұрғыдан тыйым салуды көздеген «Федералдық некеге түзетулер» заңына қарсы дауыс берді және 2009 жылғы «Некеге құрмет көрсету туралы» заңды қолдады, ол федералды үкіметке бір жынысты некелерді мойындауға мүмкіндік берер еді.
2016 жылғы президент сайлауының нәтижесіне қарсылық
2017 жылдың 6 қаңтарында Макговерн Алабама штатының сайлаушы дауыстарына қарсылық білдірді, онда Дональд Трамп дауыстардың 62,08%-ын алып жеңіске жеткен болатын. Бірақ ешбір сенатор оның қарсылығына қосылмағандықтан, қарсылық қарастырылмады.
Қытай
2019 жылдың 21 шілдесінде Макговерн Гонконгтың экстрадицияға қарсы наразылықтарына жасалған шабуылдарды "бейбіт наразылық білдірушілерге қарсы ұйымдастырылған зорлық" деп атады және Гонконг билігінен наразылық еру бостандығын қорғауға шақырды. 2022 жылдың 27 қазанында Макговерн мен сенатор Джефф Меркли АҚШ қаржы басшыларын "Жаһандық қаржы лидерлерінің инвестициялық саммитіне қатысудан бас тартуға" шақырды, олар: "Олардың қатысуы Гонконг билігінің Қытай Коммунистік партиясымен бірлесіп Гонконгтың тәуелсіздігін, еркін баспасөзді және заң үстемдігін жылдам жоюын заңдастыруға ғана қызмет етеді" деді.
Ирак
Макговерн Ирак соғысы басталғаннан бері оған ауызша қарсылық танытып келеді. 2007 жылдың мамыр айында Макговерн «АҚШ Қарулы күштері мен қорғаныс мердігерлерін Ирактан қайта орналастыруды қамтамасыз ету» мақсатындағы заң жобасын ұсынды. Бұл заң жобасы 255 дауысқа қарсы 171 дауыспен қабылданбады.
Ауғанстан
Макговерн бастапқыда Ауғанстандағы соғысты қолдады, бірақ оған көзқарасы күмәнге толы болды. 2010 жылдың маусым айында ол президент Барак Обамадан қосымша қаржыландыруды бекіту алдында күштерді шығару жоспарын жасауды талап ететін түзету ұсынды. "Шын айтқанда, бізді ешқайда жеткізбейтін саясатқа көбірек ресурстар мен адам өмірін бекер жұмсамайық", - деді Макговерн. "Біз Ауғанстан президенті Хамид Карзайға біздің оңай шарт жасамайтынымызды түсіндіруіміз керек. Біз оның үкіметін тазалауын күтеміз".
Судан
Макговерн Суданның исламшыл үкіметтеріне, әсіресе Дарфурдағы соғысты жүргізуіне қарсы белсенді түрде дауыс көтерген. Ол үш рет тұтқындалды, оның екі реті Вашингтондағы Судан елшілігі алдындағы наразылықтар кезінде болды. 2006 жылғы 28 сәуірде Дарфурдағы зұлматтарға наразылық білдірген кезде ол бес конгрессменнің бірі ретінде тұтқындалды, олардың ішінде Шейла Джексон Ли, Джим Моран, Джон Олвер және Том Лантос та болды. Макговерн 2009 жылғы 27 сәуірде Судан елшілігінде тағы да тұтқындалды, бұл жолы оған Джон Льюис, Донна Эдвардс, Линн Вулси және Кит Эллисон қосылды. 2012 жылғы 16 наурызда ол Джордж Клунимен бірге Судандағы Башир режиміне қарсы Судан елшілігі алдындағы наразылық кезінде үшінші рет тұтқындалды. 2007 жылғы сәуірде ол АҚШ және басқа елдерді 2008 жылғы Пекин Олимпиадасына Қытай үкіметінің Судан үкіметін қолдауына және Дарфурдағы геноцидке наразылық ретінде бойкот жасай алуға шақырды.
Колумбия
Макговерн Колумбияға бірнеше рет барып, адам құқықтарын қорғаушылармен кездесті. Ол Колумбия жоспары мен АҚШ-тың сол елге әскери көмегін қатаң сынады. 2008 жылдың 25 наурызында The Wall Street Journal газеті Макговерннің Колумбиядағы марксистік FARC көтерілісшілерін қолдағанын көрсететін авторсыз редакциялық мақала жариялады. Газет мәліметінше, жақында қаза тапқан FARC-тың екінші басшысы Рауль Рейестің компьютеріндегі қатты дискісін тексеру кезінде Макговерннің "FARC-пен тікелей іс жасауға" тырысқанын көрсететін материалдар табылды. Мақалада Макговерн "Колумбияның сайланған және халыққа танымал үкіметін құлатпақ болған көтерілісшілерге көмектесетін американдық делдалмен жұмыс істегені" айтылды. Жауабында Макговерн, FARC-тың бірнеше отбасының өтініші бойынша тұтқындарды босатуға көмектесуге тырысқанын мәлімдеді. Ол көтерілісшілерге ешқандай симпатиясы жоқ екенін де айтты. 2009 жылдың 13 ақпанында Макговерн Иранның Бахаи дінінің басшылығына қатысты сот процесі туралы резолюция ұсынды, оған тағы жеті депутат қол қойды. Бұл мәселе халықаралық назарды өзіне тартты, соның ішінде Нобель сыйлығының лауреаты, адвокат Ширин Эбадиге шетелде сөз сөйлеуге қарсы ескертулер келгеннен кейін оны қорғау және Иранның Бахаи қауымдастығын қорғау ісі де болды.
Куба
Макговерн Кубамен дипломатиялық қатынастарды қалыпқа келтіруді жақтады. 2016 жылы ол президент Барак Обамамен бірге Кубаға барды. Ол сол кезде: "Америкалықтар Кубаға қатысты 21-ғасырлық көзқарасқа ұзақтан бері дайын және екі елдің бірлесіп жұмыс істеуі арқасында американдық бизнес үшін жаңа мүмкіндіктер туындайды, туризм мен алмасу артады, сондай-ақ Кубада демократиялық реформаларды ілгерілету және адам құқықтарын қолдау жөніндегі күш-жігерге көмектесеміз", - деді. Элианның анасы баламен бірге Кубадан қашуға тырылғанда суға батып қайтыс болды. Элиан Флоридаға қауіпсіз жеткенімен, Макговерн оның Кубадағы әкесінің қамқорлығына қайтарылуын қолдады. 2002 жылы Макговерн Кубаға сапарлар мен азық-түлік жіберуге қойылған шектеулерді жеңілдетуді жақтаған Конгресс Куба жұмыс тобына қосылды. Адам құқықтары мәселелеріндегі еңбегі үшін 2007 жылы Латын Америкасы жөніндегі Вашингтондық кеңсе оған "Адам құқықтары сыйлығын" табыс етті.
Мьянма
2013 жылдың 18 қарашасында Макговерн 418-ші қарарды енгізді. Бұл қарар Мьянма үкіметін өз территориясында рохинджа халқына қарсы қудалауды және кемсітуді тоқтатуға шақырады, сондай-ақ АҚШ үкіметі мен халықаралық қауымдастықты Мьянма үкіметіне осы мәселені шешу үшін қысым көрсетуге шақырады. Бұл қарар 2014 жылдың басында бірмалық буддистердің рохинджа мұсылмандарына шабуыл жасады деген күдіктерге жауап ретінде жасалды.
Украина
2023 жылы Макговерн президент Джо Байденмен келіспей, Украинаға кассеталық оқ-дәрілерді тыйым салуға дауыс берген 49 демократтың қатарында болды.
Газа
2024 жылдың сәуірінде World Central Kitchen ұйымының көмекші қызметкерлеріне дрондармен шабуыл жасалғаннан кейін Марк Покан, Джим Макговерн, Ян Шаковский, Нэнси Пелоси және Демократиялық партиядан тағы 36 Конгресс мүшесі АҚШ Президенті Джо Байденге ашық хат арқылы Израиль әскеріне жоспарланған қару-жарақ жеткізілімдерін қайта қарауға үндеді.
Басқа жұмыстар
2018 жылдың 25 сәуірінде 57 палата мүшесі, оның ішінде Макговерн, Польшаның жаңа Холокост заңын және Украинаның 2015 жылғы Украина көтерілісші армиясын (УПА) және оның басшыларын, Роман Шухевич сияқты тұлғаларды беглейтін естелік заңдарын сынады.
Саяси ұстанымдар
Макговерн өзін либералдық және прогрессивтік идеялармен байланыстырып отыр. "Мен либерал екенім жасырын емес", - деді ол 2010 жылы. "Мен мұның ешқайсысын зерттеп көрген жоқпын, бірақ мен кім екенімді білемін". Саяси топтар Макговернді Конгрестің ең либералдық мүшелерінің бірі деп санайды. National Journal оны 110-шы Конгрестегі ең либералдық жеті өкілдің қатарында көрсетті, ал GovTrack оны 117-ші Конгресте саяси спектрдегі ең солшыл 33-ші деп бағалады. The Washington Post Макговерн мен оның ұстазы, 1972 жылғы президенттікке кандидат Джордж Макговерн арасындағы көптеген ортақ белгілерді атап өтті: "Екеуі де өз буынының ең либералдық және соғысқа қарсы заң шығарушылары саналады. Басты айырмашылық – олар туыс емес". Бизнес мүдделерін қолдайтын АҚШ Сауда палатасы 2011 жылы Макговернге өмір бойы 33% рейтинг берді.
Отбасылық және жеке өмірі
Макговерн Вурчестерде әйелі Лиза Мюррей Макговернмен бірге тұрады, ол АҚШ өкілі Джерри Студдстың бұрынғы көмекшісі. Олардың екі баласы бар. Оның екі қарындасы бар, олар Вурчестер мемлекеттік мектеп жүйесінде мұғалімдер болып жұмыс істейді. 2010 жылдың қараша айында Макговернге папиллярлық қалқанша безінің қатерлі ісігі диагнозы қойылғаннан кейін қалқанша безін алып тастау операциясы жасалды, ол толық жазылып кетті. Макговерн католик дінін ұстанады және оның әлемдік тамақтануға жұмсалатын қаржыны арттыру және жоғары табысқа ие адамдарға салық салу сияқты заңнамалық бастамалары католик шіркеуінің кедейлерге көмектесуге бағытталған күш-жігерінен туындайды деседі. Ол сондай-ақ иезуиттердің құндылықтарынан, әсіресе 1989 жылы Сальвадорда иезуиттердің қаны төгілгенін тергеу үшін конгресс штабында жұмыс істеген кезінен шабыт алатынын айтты. Макговерн 2019 жылы «Америка» журналына: «Егер сіз өзіңізді белгілі бір құндылықтарға, қызмет етуге, кедейлерді көтеруге және олармен бірге тұруға міндеттенсеңіз, онда бұл өте қанағаттандырарлық нәрсе екенін түсіндім. Бұл сізге өмірдің мағынасын сезіндіреді», – деді.