Кіріспе

Швед ханзадасы (1884–1965)

Швед ханзадасы Вильгельм, Сёдерманланд герцогы (Карл Вильгельм Людвиг; 17 маусым 1884 – 5 маусым 1965) – швед және норвегиялық ханзада. Ол көптеген кітаптардың авторы (көбінесе швед тілінде) Prins Wilhelm есімімен жазды.

Жеке өмір

Вильгельм Швеция королі Густав V және оның әйелі Баден герцогинясы Викторияның екінші ұлы ретінде Тульгарн сарайында дүниеге келді.

Неке және ажырасу

1908 жылғы 3 мамырда Вильгельм Ресейдің Ұлы князі Пауль Александровичтің бірінші әйелі Грекия және Данияның ханшайымы Александрадан туған қызы Ресейдің Ұлы князесі Мария Павловнаға үйленді. Келін қыз Ресей патшасы Николай II-нің туысы болды. Олардың Леннарт есімді ұлы болды (1909–2004). Неке бақытсыздыққа толы болды. Ұлдары Леннарт кейіннен өмірбаянын жазып, онда швед патшалық отбасы туралы бірнеше құпия мәліметтерді ашты. Автобиографияда Марияның, әпкесі және атымен ортақ Мария Александровна сияқты, Саксен-Кобург және Гота герцогинясы, Швеция королінің кіші ұлына тұрмысқа шығып, өзін кемсіткендей сезінгені айтылады, бұл олардың арасында мақтан тудырды. Мария қызметшілерге өзінің толық титулын – Императорлық және Корольдік Биіктіктері деп қаралай сөйлеуін талап етті, бұл күйеуінің наразылығын тудырды, ол тек Корольдік Биіктік еді. Бұл мәселе әкесі Густав V патшаға жеткенде, ол заң бойынша келісімді деп танып, қалыңдығының тілегін қабылдаудан басқа амал қалмады және Марияға императорлық титул міндетті түрде қолданылсын деп бұйырды. Мария Швеция патшалық отбасына деген үрейінен ажырасуды сұрады, себебі олар ресми дәрігері Аксель Мунтеге, оның оны жыныстық тұрғыдан мазалағанын білсе де, шексіз қолдау көрсетті. 1914 жылы ажырасу рәсімделді, және Мария Ресейге қайта оралды.

Кейінгі өмірі

Вильгельмнің Жанна де Трамуртпен 1914 жылдан бастап (нақты басталу күні белгісіз) 1952 жылы Жаннаның қазасына дейін жалғасқан, жарияланбаған қарым-қатынасы болды. Олар 30 жылдан астам уақыт бойы Флен қаласының жанындағы Стенхаммар мүлігінде бірге тұрды. Бұл кезде патшалық отбасы мүшелерінің бірге тұруы өте сирек кездесіп, заңмен рұқсат етілмеген. Сондықтан Жанна де Трамкур Стенхаммарда оның "үй иесі" деп аталды. 1952 жылдың 2 қаңтары күні, олар Вильгельмнің ұлы Леннартты көріп қайтқаннан кейін Стенхаммарға бара жатқанда, Сёдерманландтағы Стьярнхов маңындағы қарлы боранда автокөлік апатына ұшырап қаза тапты. Апат болған кезде Вильгельм көлік тізгінін ұстаған. Осы трагедиядан кейін ол ешқашан толыққанды қалпына келмеді дегенді айтады.

Кәсібі және қызығушылықтары

Вильгельм белгілі фотограф және «Принц Вильгельм» псевдонимімен швед тілінде жазылған бірнеше кітаптың авторы еді. Қазіргі демократиялық елдердегі монархияға қойылатын талаптарға сәйкес, Вильгельм саясаттан мұқият алшақтап жүрді. Оның саяси салаға жасаған сирек қадамдарының бірі 1944 жылғы 4 қаңтарда Дания драматургі және лютеран пасторы Каж Мунктің қанымен аяқталған оқиғамен байланысты болды. Осы қылмысқа неміс оккупациялық күштерінің (әсіресе Гестапоның) қатысы бар деген күдік туды, ал Дания қарсылық газеті «De frie Danske» көптеген беделді скандинавтардың айыптауларын жариялады. Вильгельм осы қанімен аяқталған оқиғаны айыптағандардың қатарында болды.

Өлім

Вильгельм көп жыл бойы темекі тартқаннан туындаған өкпе эмфиземасынан зардап шекті және 81 жасқа толуына 12 күн қалғанда Фленде ұйықтағанда жүрек талмасынан қайтыс болды.