Кіріспе

Құс түрі

Жауыз құс (Geothlypis philadelphia) – Жаңа әлемдегі соңғы құстар тұқымдасына жататын кішкентай әнші құс. Жауыз құстар Солтүстік Американың шығыс және орталық бөліктерінде, сондай-ақ Орталық Американың кейбір елдерінде таралған. Олар тропикалық көшпенді құстар болып саналады және тығыз, жаңа өскен ормандарда кездеседі. Олар ағаштарда және жерде тіршілік ететін, түрлі-түсті шағыл құстар тобына жатады. Шағыл құстар Passeriformes орнына жатады, бұл құстардың жартысынан астамын құрайтын, қонбалы құстар тобы, және Parulidae тұқымдасына жатады, оған сары кеуделі құс, қара-ақ құс, Нэшвилл құсы, пеш құсы және американдық қызыл құс кіреді. Олар сыртқы түрімен, әсіресе аналықтары мен жас құстарымен MacGillivray's Warbler-ге өте ұқсас, бірақ олардың көбею аймағы батысқа қарай кеңеймейді. Бұл құстың атындағы "жауыз" сөзі еркек құстың басына, қаралы көлеңкеге байланысты қойылған, ол қайғылы жамылғыны еске салады.

Сәйкестендіру

Жауыздар – төменгі жағы сары, жоғарғы жағы зәйтүн жасыл, жұқа, сүйір мүсігі және қызғылт аяқтары бар кішкентай әнші құстар. Ересек еркектерінің басы сұр, иықтары қара және тамақтары мен кеудесінде қара дақ болады. Күзде бұл түс азайды және басқа ұқсас түрлерден ажырату қиынға соғады, бірақ олардың көзінің айналасында ешқашан жарық сызығы болмайды. Ұрғашылары мен жас құстарының басы сұр қоңыр, көздерінің айналасында толық емес сақина болады. Олардың тамағы сары-сұр, ал кеудесі қоңыр немесе зәйтүн түсті. Екеуінің де ұзындығы 10–15 см, салмағы 11–13 г. Қанаттарының ені 18 см. Жауыздар әдетте 2–5 жұмыртқа салады, олар ақ немесе қоңыр-қара нүктелі болады. Жұмыртқадан шайқалу 12 күнге созылады, ересек еркек және ұрғашы екеуі де жыртқыштарды ұядан аластату үшін қанаттары сынғандай етіп, назарды аудару тактикасын қолданады. Жастардың басында сұр түктері және ауыздары қызыл болады. Ересек ұрғашылары балапандары шыққаннан кейін жұмыртқаларын жейтін болса, жас құстардың ұшуға дайын болуы 7–9 күнге созылады. Дегенмен, Партнерлер ұшу бағдарламасы бойынша әлемдік көбею популяциясы 17 миллионға бағаланғандықтан, олар әлі де ең аз алаңдаушылық тудыратын түр ретінде саналады. Олар бұзылған ормандарды ұнататындықтан, басқа құс түрлерінің мекендеу ортасына кері әсер ететін адамның қызметінен олар пайда көруі мүмкін.