Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Афина қаласының солтүстік-шығысындағы Грекия тау тізбегі
Mountain range northeast of Athens, Greece
Пентелик тауы немесе Пентеликон (Πεντέλη, Πεντελικόν немесе Πεντελικό Όρος) – Грекияның Аттика аймағында, Афинаның солтүстік-шығысында және Марафонның оңтүстік-батысында орналасқан тау. Оның ең биік нүктесі – Пиргари шыңы, биіктігі 1109 метр.
Mount Pentelicus or Pentelikon (Πεντέλη, Πεντελικόν or Πεντελικό Όρος) is a mountain in Attica, Greece, situated northeast of Athens and southwest of Marathon. Its highest point is the peak Pyrgari, with an elevation of 1,109 m.
Көне заманда оны Брилесс немесе Брилетт (Βριληττός) деп те атаған, осыдан жақын орналасқан Вилиссия қалашығының атауы шыққан.
In ancient times it was also called Brilessos or Brilettos (, Βριληττός) which is the origin of the name of the nearby suburb of Vrilissia.
Тау
Пентелик тауы ежелден бері мәрмәрмен атақты. Пентальдік мәрмәр ежелгі Афинадағы ғимараттарды, әсіресе Акрополді салу үшін қолданылған. Ежелгі карьер заңмен қорғалады және қазір тек Акрополды қайта жаңарту жобасына материал алу үшін пайдаланылады. Ежелгі дәуірде карьерден Акрополға мәрмәр блоктарын тасымалдауға қолданылған жол үздіксіз төмен қарай бағытталған және жердің табиғи бедерін ұстанады. Акрополды қайта жаңартудың бас архитекторы, профессор Манолис Коррес бұл жол туралы өзінің марапатқа ие болған "Пентеликоннан Парфенонға дейін" кітабында толыққанды зерттеп, жазған. Сонымен қатар, қала орталығының солтүстік-шығысында, таудың ортасында монастырь орналасқан.
Mount Pentelicus has been famous for its marble since antiquity. Pentelic marble was used for the construction of buildings in ancient Athens, particularly the Acropolis. The ancient quarry is protected by law, and used exclusively to obtain material for the Acropolis Restoration Project. The roadway used to transport marble blocks from the quarry to the Acropolis in antiquity is a continual downhill, and follows the natural lay of the land. It has been researched and fully documented by the chief Acropolis restoration architect, Professor Manolis Korres, in his award winning book From Pentelicon to the Parthenon. A monastery is also located in the middle of the mountain, north east of the city center.
Пентлеттік мәрмәр
Пентальдік мәрмәр біркелкі, әлсіз сары реңі бар ақ түсті, бұл оны күн сәулесінде алтын түстес жарқыратады. Пентальдік мәрмәр құрамында кальцит және қосымша минерал ретінде кварц бар. Ол ұсақ түйірлі, сирек кальцитті қазба фрагменттерімен кездеседі. Пентальдік мәрмәр δ13C және δ18O мәндері бойынша ерекшеленетін 3 бірлікке бөлінеді. δ13C және δ18O мәндері Акропольден алынған мәрмәрлерді олардың бастапқы кеніштерімен дәл сәйкестендіруге қолданылды. Осы әдіс арқылы Эльгин мәрмәрлері 3-ші бірлікке дейін ізге түсірілді.
Pentelic marble is white with a uniform, faint yellow tint, which makes it shine with a golden hue under sunlight. Pentelic marble is calcitic in composition with quartz as an accessory mineral. It is fine grained with sporadic calcitic fossil clasts. Pentelic marble is divided into 3 units distinguishable by δ13C and δ18O values. δ13C and δ18O values have been used to precisely match marbles from the Acropolis to their source quarries. The Elgin Marbles have been traced to Unit 3 using this method.
Өрттер
1995 жылдың шілде айының басында болған өрт тау ормандарының көп бөлігін жалмап, оның шығыс жартысы Афина аймағының тұрғын аудандарына айналды. Түтіннің көлемі өте зор болды; ол Афинаның бүкіл солтүстік-шығыс бөлігін жауып тастады, ал барлық телеарналар отты көрсетті. Өрт шамамен бес күнге созылды; ол жергілікті уақыт бойынша сағат 17:30-да Пентледен шығысқа жетті, содан кейін Пентлелис пен Врилиссияға, жұма күні кешке (сағат 21:00 шамасында), сенбі күні таңертең солтүстік аймаққа, сенбі күні түстен кейін Реяға, дүйсенбі күні Аноиксиге және Дионис қауымдастықтарына тарады. Бұл өрт Пентелик тауының беткейлерінің үштен екі бөлігін жалмап, Афина мен Грекияның 20 ғасырда көрген ең ауыр орман өрті болды. Таудың шығыс жартысында тұрғын үйлер салынып, табиғаттың қалған бөлігі жойылды, көшелер торлы және дөңгелек жүйемен салынған. Көптеген үйлер сәнді, кейін тағы бірнеше үйлер салынды; тау-кен аймағы да шығыс жартысындағы табиғаттың қалған бөлігін жойды. Солтүстік жартысы тығыз орманды болып қала береді. 1998 жылдан 2001 жылға дейін тау жотасын жойған үлкен өрттен кейін бірнеше өрт оқиғасы болды. Көптеген өрттер қасақана жасалған, күдіктілер ұсталды. 1995 жылдың шілдесінде болған үлкен орман өртінен кейін үш жыл өткен соң, Драфи ауданында лас көшкін тұрғын үй жолына тас құлап, жолды жапты; бірнеше жылдан кейін тағы да лас көшкін болды, ол бірнеше үйді қиратты, салдары бүгінге дейін сезілуде. Үлкен өрттен кейін он екі жыл өткен соң, 2007 жылдың 30 маусымында, Парнитадағы өрттің күні, жалын тағы да Афинаның қалалық аймақтарына жақындады, Врилисияның солтүстік-шығысында кішігірім өрт болды, ондаған үйлер мен мүліктер, соның ішінде ормандар отқа жалынды. Өрт құрғақ шөптерді де өртеп жіберді, ол өрттің таралуына себеп болды; аймақ тұрғындары болашақ өрттерде құрғақ шөптерді алып тастауды қолдайды. Өрт ондаған гектарды жалмап, кешкі сағаттарға дейін созылды, көршілес көшелер мен Афинаның барлық аудандарында көрінді. Бір жарым айдан кейін Пентели мен Врилисияға жақын ормандарда тағы да үлкен өрт болды. Бұл жолы жалын 50-60 метр биіктікке жетіп, көктемді жасырып, түтінге айналды. Өрт таралып, ондаған немесе жүздеген ғимараттарды өртеп жіберді, олардың көпшілігі орманға жақын болды, батыс бөлігі солтүстіктен оңтүстікке 10 км, ал шығыстан батысқа 4-5 км кеңдікте жатты. Өрт сөндірушілер мен қорқып қалған жергілікті тұрғындар көршілес көшелерде өртпен күресті, тікұшақтар өртке су шашырады. Өрт кешкі уақытта басталып, тез тарады. Бір өрт ағаштарды бірнеше секундта өртеп жіберді, екіншісі балконға жетіп, грильдерді жойды, бірнеше шатырлар құлады. Өрт кешкі сағаттарға дейін жалғасты, оның ошағы қалаға жақын жерде болды, ал Врилиссия, шығыс Неа-Эритрея, Екали және Диониссо да зардап шекті. Оның себебі, 2007 жылғы көптеген өрттер сияқты, қасақана жасалған өрт болды; бұрынғы өрт сөндіруші өрт сөндіруге қатысқандығы үшін айыпталды, сотталып, түрмеге жіберілді. 2007 жылдың 26 тамызында елдегі ең ауыр өрт кезінде, 1950 жылдардың рекордтарын бұзып, қасақана жасалған өрттер Пентелик тауының айналасындағы қалған ормандарды жалмап, сосание, қарағай және шырша ағаштарын бірнеше күн бойы өртеп жіберді; бұл Кератеа мен Маркопулодан келген өрт емес еді. 2022 жылдың шілдесінде тағы бір өрт таудың шығыс жағындағы бірнеше гектар орманды жойды.
A fire in early July 1995 consumed much of the mountain forest, and the eastern half became residential districts of the Athens area. The volume of smoke was tremendous; it nearly covered the entire northeastern part of Athens, and all terrestrial televisual media covered the fire. The blaze lasted about five days; it reached east of Penteli about 5:30 p. m. local time, and then into the Pentelis and Vrilissia, consuming a group of houses on Friday night (about 9:00 p. m. EET, 7:00 p. m. UTC), the northern range on Saturday morning, Rhea on Saturday afternoon, Anoixi on Monday, and the Dionysus communities on Saturday. It consumed three quarters of the slopes of Mount Pentelicus, and was the worst forest fire Athens and Greece had seen in the 20th century. Housing development took place in the eastern half of the mountain which removed what was left of nature from the mountain, and streets are grid and circular. Many are luxurious and several houses were later added; a mining area also removed what was left from nature in the eastern half. The northern half remains heavily forested. A series of fires also occurred after the major fire devastated the mountain range, from 1998 to 2001. Many of the fires were arson related and suspects were arrested. After the major forest fire of July 1995, three years later in the area of Drafi, mudslides blocked roads as a rock clogged off a residential road; a series of mudslides also occurred several years later and devastated some homes, continuing in part to this day. Yet again, twelve years after the major fire, flames once more encroached on the urban areas of Athens from June 30, 2007, the same day as the Parnitha fire, and a minor fire was seen northeast of Vrilissia, in which tens of houses and properties fell to the flames, along with its forests. The fire even burnt its dry grass which was the chief pattern of spread; the people of the area now favor removal of dry grass from future wildfires. The blaze burnt tens of hectares and lasted through the late afternoon to the late night hours, and was seen as far as neighborhood streets and broader Athens. One and a half months later, a huge fire yet again battered the forests adjoining Penteli and Vrilissia. This time the wildfire was larger and more destructive, with flames towering as high as 50 to 60 m, and almost blocking any view of the sky, along with an attendant smoke. The blaze spread, burning tens or hundreds buildings, many of them near the forested areas, and a western portion 10 km long from north to south, and 4 to 5 km wide from east to west. Firefighters along with the neighborhood's panicked residents battled the blaze on neighborhood streets, and helicopters sprayed the blaze. The fire had begun in the afternoon hours and quickly spread. One conflagration burnt trees in seconds, another extended to balconies with grills destroyed, and several roofs collapsed the blaze lasted into the evening hours and its head burnt near the town, while Vrilissia, eastern Nea Erythraia, Ekali, and Dionyssos were also hit. Its cause, like most of the fires of 2007, was arson; a former firefighter was charged with fire setting and has been sentenced and jailed. During the country's worst ever fire, which broke the 1950s record on August 26, 2007, flames sparked by arson ravaged the forests of the remainder of the area around Mount Pentelicus and burnt pine, spruce and fir trees, lasting for several days; this was not the same blaze that had arrived from Keratea and Markopoulo to the south. In July 2022 another wildfire destroyed several hectares of forest land in the eastern side of the mountain.