Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Акация ағаштарынан алынған экстракт, Үндістандағы аймақ
Extract of acacia trees
the region in India
Катеху (/kætʃuː/ немесе /kætʃuː/) – акация ағаштарынан алынған, тағамдық қоспа, байытқыш, танин және бояу ретінде қолданылатын экстракт. Ол бірнеше акация түрлерінен, әсіресе Senegalia catechu (Acacia catechu) ағашын суға қайнатып, сосын алынған ерітіндіні буландыру арқылы өндіріледі. Оны кәтч, қара кәтч, кашу, качо, терра Японика немесе Жапония жері деп те атайды, сондай-ақ хинди, маратхи, одия, ассам және бенгал тілдерінде, ал малай тілінде де қолданылады (осыдан акацияның осы түрінен алынатын экстрактты беретін Акация өсімдігінің типтік түрінің Линней таксономиялық атауы ретінде латыншаланған Acacia catechu таңдалды).
Catechu ('/k//æ//t//ᵻ//ʃ//uː/ or '/k//æ//t//ᵻ//tʃ//uː/) is an extract of acacia trees used variously as a food additive, astringent, tannin, and dye. It is extracted from several species of Acacia, but especially Senegalia catechu (Acacia catechu), by boiling the wood in water and evaporating the resulting brew. It is also known as cutch, black cutch, cachou, cashoo, terra Japonica, or Japan earth, and also in Hindi, in Marathi, in Odia, in Assamese and Bengali, and in Malay (hence the Latinized Acacia catechu chosen as the Linnaean taxonomy name of the type species Acacia plant which provides the extract).
Қолданылуы
Астрагент ретінде ол ежелгі заманнан бері аюрведия медицинасында, сондай-ақ демік жаңартатын дәмдеуіш қоспаларында қолданылып келеді. Мысалы, Франция мен Италияда ол кейбір лакрица пастильдерінің құрамында пайдаланылады. Сонымен қатар, Оңтүстік Азия асүйіндегі паан қоспаларының, мысалы, дайын паан масала мен гутканың маңызды құрамына кіреді. Катеху қоспасында табиғи өсімдік таниндері көп (осының арқасында ол құрыштау әсер етеді) және оны жануарлар терісін булау үшін қолдануға болады. 19 ғасырдың басында Хамфри Дэви жасаған алғашқы зерттеулер катехудің қымбат және дәстүрлі еменнен алынатын экстракттардан артықшылығын көрсетті. "Cutch" деген атпен ол булау және бояу үшін, сондай-ақ балық аулау торларын және желкендерді сақтау үшін қолданылатын қоңыр бояу болып табылады. Cutch жүнді, жібекті және мақтаны сары-қоңыр түске бояйды. Темір тұзымен қолданғанда кетч сұр қоңыр, ал мыс тұзымен қолданғанда зәйтүн қоңыр түстерін береді. Қара катехуды соңғы кезде Blavod Drinks Ltd. компаниясы өзінің арағын қара түске бояу үшін пайдаланады. Ақ катеху, сондай-ақ гамбиер, гамбир деп те аталатын ол Uncaria gambirден алынады және оның да қолданылуы осыған ұқсас. Palm catechu Areca catechu тұқымынан алынады.
As an astringent it has been used since ancient times in Ayurvedic medicine as well as in breath freshening spice mixtures—for example in France and Italy it is used in some licorice pastilles. It is also an important ingredient in South Asian cooking paan mixtures, such as ready made paan masala and gutka. The catechu mixture is high in natural vegetable tannins (which accounts for its astringent effect), and may be used for the tanning of animal hides. Early research by Humphry Davy in the early 19th century first demonstrated the use of catechu in tanning over more expensive and traditional oak extracts. Under the name cutch, it is a brown dye used for tanning and dyeing and for preserving fishing nets and sails. Cutch will dye wool, silk, and cotton a yellowish brown. Cutch gives gray browns with an iron mordant and olive browns with a copper mordant. Black catechu has recently also been used by Blavod Drinks Ltd. to dye their vodka black. White cutch, also known as gambier, gambeer, or gambir, which is extracted from Uncaria gambir has the same uses. Palm catechu is extracted from the seeds of Areca catechu.
Химиялық туындылар
Катеху экстрактынан алғаш алынған катехин және катехоль химиялық отбасылары осы экстракттың атымен аталады.
The catechu extract gave its name to the catechin and catechol chemical families first derived from it.