Калалық қамалды қаласының тарихы

Кіріспе

Città di Castello; "Қала қаласы") - Умбрияның солтүстік бөлігіндегі Перуджа провинциясындағы қала және коммуна. Ол Апеннин тауларының еңісінде, Тибр өзенінің жоғарғы ағысындағы жайылмада орналасқан. Қала Перуджадан солтүстікке және Чезенадан оңтүстікке қарай SS 3 bis тас жолында жатыр. Ол SS 73 арқылы Ареццомен және A1 автожолымен байланысады, ол батысқа қарай 38 км (23 миль) жерде орналасқан. Città di Castello коммунасының құрамында Марке аймағында Монте Руперто деп аталатын анклав бар.

Тарих

Қаланың негізін ежелгі умбр тайпасы, итальяндық тайпа, салған. Қала көршілес этрусктің қақтығысына ұшырауы мүмкін. Б.з.б. III ғасырдан бастап ол Римнің федеративтік қаласы (цивитаты) болды және кейіннен Рим Италиясының Sexta Regio аймағына қосылды. Римдіктер оны Tifernum Tiberinum ("Тибрдегі Тифернум") деп атаған. Жақын жерде Плиний Кіші Tuscis жерінде вилла салды, ол қазіргі Colle Plinio ("Плиний төбесі") деп аталатын жердегі қабырғалардың, мозаикалық едендердің және мәрмәр сынықтарының қалдықтарымен анықталады. 550 жылы Тифернум Тотиланың бұйрығымен Фанталогтың басшылығымен өткен остготтар шабуылы кезінде көп бөлігі қиратылды. Кейін қаланы епископ Флорид қамалдың маңында қайта салды және ол алғашқыда Ломбардтар тарапынан Castrum Felicitatis деп, кейін Civitas Castelli деп аталды. 752 жылы франк корольі Ұзын Пепиннің сыйлаған жері ретінде Киелі Таққа (Holy See) қарасты. 12 ғасырдың бірінші жартысында ол тәуелсіз коммунаға айналды. Оның билеушілерінің арасында Ареццо епископы Гидоның інісі Пьер Сакконе Тарлати ди Пьетрамала болды. Пьер Сакконе оны 1322 жылы Гвидо Альберто де’ Гуиди ди Модиглианаға сатты. Орта ғасырларда Città di Castello епархиясының құрамына қазіргі Ареццо, Форли-Чезена, Пезаро және Римини провинцияларында орналасқан көптеген аумақтар кірді. Орта ғасырдың соңында қала Гюльфтер мен Гибеллиндердің билігінде кезекпен болды. 1375 жылы Città di Castello Пап мемлекеттерінің басқа қалаларының көтерілісіне қосылды. Женева кардиналы Роберт, кейіннен антипапа VII Климент, бретондық жалдамалы әскерлерді пайдаланып оны басып алуға тырысты, бірақ сәтсіз аяқталды. 1420 жылы, V Мартин папаның кезінде, қала кондотьер Браччо да Монтоне тарапынан басып алынды. Кейін Никколо Вителли Флоренция мен Миланның көмегімен абсолютті билеушіге айналды. Антонио да Сангалло Кіші Вителли отбасы үшін үлкен сарай салды. 1474 жылы IV Сікст өзінің туысы кардинал Джулиано делла Ровере, кейіннен II Юлий папасы, қалаға билік етуге жіберді. Сәтті келіссөздерден кейін ол қаланы қоршауға алды, бірақ Вителли әскер басшылығы герцог Федерико III да Монтефельтроға берілгенше қарсы тұрды. Келесі жылы Вителли қаланы қайта басып алуға тырысты, бірақ сәтсіз болды. Чезаре Борджиа Сенигалиядағы сөз байласу арқылы қаланың мұрагері болған Вителлоццо Вителлиді 1502 жылдың 31 желтоқсанында өлтіруге бұйырды, ал Città di Castello Пап иелігіне қосылды. 1860 жылдың 11 қыркүйегінде Città di Castello Пьемонт әскерлері басып алды. 1861 жылдың 17 наурызында ол Италия Корольдігінің құрамына кірді. 20 ғасырдың соңында қала солтүстікке қарай Сан-Джустиноға қарай кеңейді, өзен, теміржол және негізгі тас жол бойында өнеркәсіптік аймақтар пайда болды. Аймақта механикалық тауарлар, тоқыма, керамика және жиһаз өндіріледі. Ауыл шаруашылығы жоғары деңгейде дамыған. Бүгінде ол аймақтың негізгі экономикалық орталығы болып табылады.

The town was founded by the ancient Umbri, an Italic tribe, on the left bank of the Tiber River. The town may have come into conflict with the nearby Etruscans. Beginning in the third century BC it became a civitates federata of Rome and was subsequently inserted into the Sexta Regio of Roman Italy. The Romans knew it as Tifernum Tiberinum ("Tifernum on the Tiber"). Nearby Pliny the Younger built his villa in Tuscis, which is identified with walls, mosaic floors and marble fragments surviving at a place now called Colle Plinio, the "Hill of Pliny". In 550 A. D. Tifernum was largely destroyed during the Ostrogothic campaign by Fantalogus at the orders of Totila. The town was subsequently rebuilt by its bishop Floridus around a castle and renamed first Castrum Felicitatis by Lombards and later Civitas Castelli. By the Donation of Pepin of the Frankish king Pepin the Short in 752, it went to the Holy See. It became an independent commune in the first half of the 12th century. Among its various rulers was Pier Saccone Tarlati di Pietramala, brother of Guido, Bishop of Arezzo. Pier Saccone sold it in 1322 to Guido Alberto de' Guidi di Modigliana. In the Middle Ages, the Diocese of Città di Castello included also many territories that are today in the provinces of Arezzo, Forlì Cesena, Pesaro and Rimini. In the later Middle Ages, it was governed successively by the Guelphs and Ghibellines. In 1375 Città di Castello joined the insurrection of other cities of the States of the Church. Cardinal Robert of Geneva, later Antipope Clement VII, tried to capture it using Breton mercenaries, but was repulsed. Under Pope Martin V in 1420 it was taken by the condottiero Braccio da Montone. Later Niccolò Vitelli, aided by Florence and Milan, became absolute ruler or tiranno. Antonio da Sangallo the Younger built an extensive palace for the Vitelli family. In 1474 Sixtus IV sent his nephew Cardinal Giuliano della Rovere, later Pope Julius II, to rule the town. After fruitless negotiations, he laid siege to the city, but Vitelli did not surrender until he knew that the command of the army had been given to Duke Federico III da Montefeltro. The following year Vitelli tried unsuccessfully to recapture the city. Cesare Borgia through a conspiracy in Senigallia ordered Vitellozzo Vitelli, who had inherited the city to be strangled on the evening of 31 December 1502 and Città di Castello were added to the Papal possessions. On 11 September 1860, Città di Castello was occupied by Piedmontese troops. On 17 March 1861, it became part of the Kingdom of Italy. Towards the end of the twentieth century, the city has seen a considerable expansion northwards toward San Giustino, with industrial parks tracking the river, railroad and main highway. In the area, several kinds of mechanical goods, textiles, ceramics and furnishings are produced. Agriculture is at a very advanced level. Today it's the main economic centre in the region.

Шолу

Қала солтүстік Умбрияда, Тоскана және Марке шекараларына жақын орналасқан, ал Тибр өзені оның батыс жағынан ағып өтеді. Бұл муниципалитет Апеккио (PU), Ареццо (AR), Ситерна, Кортона (AR), Меркателло суль Метауро (PU), Монте Санта Мария Тиберина, Монтерчи (AR), Монтоне, Пиетралунга, Сан-Джиустино, Сансеполькро (AR), Сант-Анжело-ин-Вадо (PU) және Умбертиде қалаларымен шектеседі.

Фрациониялар

Антирата, Астучи, Бадия Петроя, Бадияли, Барцоти, Баука, Белведере, Бисаки, Бивио Каносио, Бивио Луньяно, Бонсьяно, Кайфиренце, Кандежио, Каносио, Капитана, Сель, Сербара, Цинкемилья, Колчельо, Колдипоццо, Корнето, Кроче ди Кастильоне, Фаббрецце, Фьюме, Фракан, Грумале, Лерчи, Луньяно, Мадонна ди Каносио, Марчильяно, Монтемаггиоре, Монте Руперто, Мора, Муччигнано, Нуволе, Палаццоне, Петрелле, Петтинари, Пиоссина, Промано, Риосекко, Рокканьяно, Ронти, Ровильяно, Сан Биажо дель Корнето, Сан Лео Бастия, Сан Лоренцо Биббьяна, Сан Маяно, Сан Мартин Перето, Сан Мартино ди Кастельвеккьо, Сан Мартино д'Упо, Сан Пьетро а Монте, Сан Секондо, Санта Лючия, Скалоккьо, Сериполе, Терме ди Фонтеккьо, Титта, Трестина, Уппиано, Узерна, Узерна Басса, Вальдипетрина, Валлурбана, Вингоне, Вольтеррано.

Мәдениет

Диалект ерекше және романьол гаэль және шығыс тоскана диалектілерінен туындайды. Коммуна аумағы Италиядағы ең ірі аумақтардың бірі болғандықтан, диалект қарастырылатын аймаққа қарай көп өзгеріске ұшырайды. Мәдениет Марке, Романья және Тоскана мәдениеттерімен байланысты. Өнер тарихшысы Витторио Сгарби бұл қаланы Ренессанстың бастауы немесе оның астанасы деп атады.

Туған қалалар

Маяно, Фриули Венеция Джулия, Италия, – жалғыз ресми серіктес коммуна.