Кіріспе

Banisteriopsis caapi, сондай-ақ caapi, soul vine немесе yagé (yage) деп те аталады, бұл Malpighiaceae тұқымдасына жататын Оңтүстік Америка лианасы. Ол көбінесе аяуаска құрамына қолданылады, оның рухпен байланыстырушы (энтеогендік) қасиеттерінің ұзақ тарихы бар және Амазония орманының жергілікті халықтары арасында "өсімдік ұстазы" ретінде танымал. Умберто Квартроккидің "Өсімдік атауларының әлемдік сөздігі" бойынша, Banisteriopsis туысының аты 17 ғасырдағы ағылшын дін қызметкері және табиғатты зерттеуші Джон Банистерге арналған. Бұл туыстың бұрынғы аты Banisteria болған, ал өсімдік кейде Banisteria caapi деп те аталады. Басқа да атаулары: Banisteria quitensis, Banisteriopsis inebrians және Banisteriopsis quitensis. Сенімсіз дереккөз: күні=2019 жылғы наурыз.

Полифенолдар

Бета-карболиндерден өзге, каапи антиоксиданттық қасиеттері бар проантоцианидиндер, эпикатехин және процианидин B2-ні қамтиды.

Тарих

Каапи туралы алғашқы айғақтар 16 ғасырда Оңтүстік Американы зерттеген испан және португал саяхатшылары мен миссионерлерінің жазбаларында кездеседі. Олар аяуаска тұрымдарын "шайтандық" және қауіпті деп сипаттаған. Оңтүстік Американың жергілікті тайпалары оны жүздеген, мүмкін мыңдаған жылдар бойы пайдаланғанмен, каапи батыстық ғалымдарға 1851 жылға дейін белгілі болмады. Осы жылы ағылшын ботанигі Ричард Спрус оны жаңа түр ретінде сипаттады. Ол Льянос (Венесуэла) аймағында тұратын Гуахибо тайпасының каапи қабығын ішімдік жасаудың орнына шайнағанын көрген.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та каапи ерекше реттелмейді. 2006 жылғы Жоғарғы Соттың Аяуаска құрамында каапи және басқа да ДМТ қамтитын өсімдіктер бар, олардың Психотрия виридис компонентінен алынғандығы туралы Гонзалесқа қарсы О Центро Эспирита Бенефиценте Униао до Вегеталь ісі бойынша қабылданған шешім, рәсімдерінде бұл шайды қолданатын және АҚШ-та 130-ға жуық мүшесі бар бразилиялық діни секта – União do Vegetal пайдасына болды.

Австралия

Австралияда гармала алкалоидтары, оның ішінде гармин және гармалин, бақыланатын заттар тізіміне енгізілген. Дегенмен, көптеген штаттарда тірі өсімдік немесе оның басқа да көздері бақыланбайды. 2008 жылғы наурыз айынан бастап Квинсленд штатында бұл ерекшелік күмәнді болып тұр. Барлық штаттарда кептірілген шөп сот шешімдеріне байланысты бақыланатын зат ретінде қарастырылуы немесе қарастырылмауы мүмкін.

Канада

Канадада хармала Бақыланатын есірткілер және заттар туралы заң бойынша III тізімдегі зат ретінде тіркелген. Өсімдік және аяуаска тұндырмасы заңдық тұрғыдан беймәлімдік тудырады, себебі Бақыланатын есірткілер және заттар туралы заңда табиғи материалдың құрамында тізімделген заттың заңсыз екендігі туралы ешқандай мәлімдеме жоқ, және Бұл позиция Біріккен Ұлттар Ұйымының Халықаралық есірткі бақылау кеңесімен қолдалады.

Франция

Каапи, сондай-ақ бірқатар гармала алкалоидтары Францияда Santo Daime діни сектасының сотта жеңіске жеткенінен кейін тізімге алынды. Бұл шешім шай химиялық жолмен алынбаған және қолданылған өсімдіктер тізімде болмағандықтан қабылданды. Алайда, Франция заңы бойынша есірткі заңдарына діни ерекшеліктерге рұқсат берілмейді, демек, шайды қолдану немесе иелену заңсыз болып табылады.

Патент

Каапи лозасының өзі АҚШ кәсіпкері Лорен Миллер мен Амазонка бассейнінің жергілікті халықтар ұйымдарының үйлестіру органы (COICA) арасындағы даудың нысаны болды. 1986 жылы Миллер B. caapi түріне АҚШ патентін алды. COICA бұл патенттің жарамсыз екенін мәлімдеді, себебі Миллердің нұсқасы бұрын Мичиган университетінің гербарийінде сипатталған болатын, демек ол жаңа да емес, ерекше де емес. 1999 жылы патент жойылды, бірақ 2001 жылы АҚШ Патенттік кеңсесі патентті қайта жаңартты, өйткені патент берілген кездегі заң COICA сияқты үшінші тарапқа қарсылық білдіруге құқық бермеді. Миллердің патенті 2003 жылы мерзімі бітті. Қазір B. caapi Гавайиде коммерциялық өндіріс үшін өсірілуде.