Кіріспе

Жыртқыш құс түрі
Солтүстік Америкаға тән құс

Дақты қарсы құс (Strix occidentalis) – нағыз қарсы құстардың бір түрі. Ол Солтүстік Американың батысындағы ескі өрмелі орманның тұрақты мекендеушісі, ағаш қуыстарында, ескі жыртқыш құстардың ұяларында немесе тас жарықтарында ұялайды. Ұялардың биіктігі әртүрлі болуы мүмкін және әдетте екі жұмыртқадан тұрады (кейбіреулерінде төртке дейін жұмыртқа болады). Бұл түнгі жыртқыш құс, ұсақ сүтқоректілермен және құстармен қоректенеді. Британдық Колумбиядан Мексикаға дейін таралатын үш түршесі белгілі. Дақты қарсы құс өмір сүру ортасының жойылуынан қысымға ұшырап, қазіргі кезде құрдымға бара жатқан түр ретінде тіркелген.

Тарату

Солтүстік пәкті соудың таралған ареалы оңтүстік-батыстағы Британдық Колумбиядан басталып, оңтүстікке қарай батыс Вашингтон және Орегон арқылы Калифорния штатының Марин округіне дейін созылады. Калифорниялық пәкті соудың ареалы Оңтүстік Каскад жотасында бұл ареалмен тоғысады және батыс Сьерра-Невада арқылы Туларе округіне дейін оңтүстікке қарай кеңейеді, сондай-ақ Монтерей округінен солтүстік Баха-Калифорнияға дейін жағалау және Оңтүстік Калифорнияның таулы аймақтарында жекелеген популяциялар кездеседі. Мексикалық пәкті соу АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы тау жоталары мен каньондарда (Юта, Колорадо, Аризона, Нью-Мексико және Техастың батыс бөлігі), сондай-ақ Мексиканың батысында (Сонора, Чиуауа, Нуэво-Леон және шығыс Коауила) Сьерра-Мадре Оксиденталь және Сьерра-Мадре Ориенталь арқылы таралған. Аумақтағы өрттің күштілігінің артуы көбелектердің көбеюіне ықпал етеді. Үлкен ағаштар үш түрдің де ұя салу және демалу орындарына арналған басты мекен-жай болып табылады, пәкті соулар көбінесе ұя салу орындары үшін таңдалғандай жамылғыны күндізгі демалысқа да таңдайды. Сонымен қатар, түрлі аңдардың бірнеше түрі қоректенуге алынады. Құстар (кішкентай соулар, қарғалар, тоқылдақтар және т.б.), сондай-ақ жабындар мен сүтқоректі емес жыртқыштар да аз мөлшерде жемтіледі. Түрдің популяциясының өсу динамикасын бағалаған барлық зерттеулерде популяцияның төмендеп бара жатқаны анықталды. Ағаш өңдеу салдарынан туындаған мекен-жайдың жоғалуы басты қауіп ретінде мойындалады. Орман шаруашылығы және пәкті соуларды басқару құжаттарында жиі қатты өрттердің пәкті соулардың популяциясының соңғы төмендеуіне себеп болғаны және аралас сипаттағы өрттердің (күйген аумақтың 5-70% жоғары интенсивті аймақтарда, басым өсімдіктердің 75% жоғары өлім-жітіммен) пәкті соулардың популяциясының сақталуына қауіп төндіретіні айтылады, бірақ жүйелі шолу және мета-талдау өрттердің пәкті соулар үшін зияннан гөрі көбірек пайда әкелгенін көрсетті. Солтүстік пәкті соу – жойылу қаупі бар түрлерді қорғау туралы заңның ережесі болып табылатын «Құдай комитеті» шақырылған, коммерциялық ағаш кесу үшін федералдық орманды ашуға немесе ашпауға шешім қабылдаған сирек жағдайлардың бірі.