Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мойнешти (Мойнешт) – Румынияның Бакау округіндегі Батыс Молдовадағы қала. 2021 жылғы мәлімет бойынша, халқы 19 728 адамды құрайды. Қала атауы румын тіліндегі "moină" сөзінен шыққан, ол "екінші жылғы егістік" немесе "шағын жаңбыр" деген мағынаны білдіреді. Мойнештиде бір кезде ірі еврей қауымы болған, 1899 жылы халықтың шамамен жартысы еврейлерден тұрған; еврей контекстінде бұл атау көбінесе Мойнешт немесе "Монешт" деп айтылады. Қала бір ауылды – Газариеді басқарады.
Moinești (; Mojnest) is a city in Bacău County, Western Moldavia, Romania, with a population of 19,728 as of 2021. Its name is derived from the Romanian language word moină, which means "fallow" or "light rain". Moinești once had a large Jewish community, and in 1899 about half of the population was Jewish; in Jewish contexts the name is often given as Mojnescht or "Monesht". The city administers one village, Găzărie.
Тарих
1467 жылы алғаш рет айтылған, 1783 жылғы Бауэр картасында бұл жер Молдавия ауылдарының тізіміне енген. 1832 жылы осы орналасқан жерде алғаш рет сауда орталығы тіркелді, онда 188 үй және 588 тұрғын болған. 1921 жылы Мойнешті өз гербімен және жергілікті басқаруымен, бірақ қала санатына жете алмайтын «қалалық коммуна» (comună urbană) мәртебесін алды. 2002 жылы муниципалитет болып жарияланды. 2011 жылғы халық санауы бойынша 20 855 адам тұрды. 2021 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 19 728 адамды құрады.
First mentioned in 1467, the locality was listed among the Moldavian villages on the Bawer map of 1783. A târg was first attested in this location in 1832; it had 188 houses and 588 inhabitants. In 1921, Moinești was designated a comună urbană ("urban commune"), with its own coat of arms and local administration, but a step short of being considered a city. It became a municipality in 2002. The 2011 census counted 20,855 inhabitants. At the 2021 census, the city had a population of 19,728.
Экономика
Мойнштидің айналасындағы аймақ мұнай, табиғи газ, тұз және ағаш сияқты табиғи ресурстарға бай. 1950-1980 жылдар аралығында Мойншти ірі мұнай өндіру өнеркәсібінің арқасында тұрақты экономикалық өсімді бастан өткерді. Бірақ 1990 жылдан кейін, еліміздегі өнеркәсіп жекешелендірілгеннен кейін Мойншти экономикасы күрт өзгерді, кейбір кездерде жұмыссыздық деңгейі 20%-дан асып кетті.
The area around Moinești is rich in natural resources such as petroleum, natural gas, salt, and timber. Between the years 1950s and 1980s Moinești experienced a steady economic growth thanks to the large petroleum extracting industry. After 1990, however, following the nationwide industry privatization Moinești's economy changed dramatically, at some points reaching level of unemployment of over 20%.
Дада ескерткіші
1996 жылы Мойнештиде дүниеге келген дадаизмнің негізін қалаушы Тристан Цараны құрметтеп, қалаға кіретін жол бойында ескерткіш орнатылды. Оны неміс-румын мүсіншісі Инго Гласс нағыз дадалық рухта бетон мен болаттан жасады, оның ұзындығы 25 метр, ені 2,6 метр, биіктігі 10 метр, ал салмағы 120 тоннаға жетеді.
In 1996, honoring Tristan Tzara, the founder of Dadaism who was born in Moinești, a monument was built on the side of the road that enters the town. It was created from concrete and steel by the German Romanian sculptor Ingo Glass in the true Dada spirit and it is 25 meters long, 2.6 meters wide and 10 meters high and it weighs 120 tons.
Туризм
Мойнештідегі туристік тартымдарға мыналар кіреді: Баи паркі (емдік минералды сулары бар), Қарағай паркі, Гиндару төбесі (археологтар Кукутены мәдениетінен бұрынғы дәуірге қатысты 5000 жылдан астам уақыт бұрынғы заттар тапқан), Дада монументі (Тристан Цзараға арналған), Цетацуия (археологиялық тұрғыдан расталған дакиялық бекінілген қала) және еврей зираты (ең көне жазуы танылатын қабір тасы 1692 жылға дейін сақталып қалған).
Tourist attractions in Moinești include: Băi Park (with healing mineral waters), Pine Tree Park, Ghindaru Hill (where archaeologists discovered artefacts of the pre Cucuteni culture, over 5,000 years old), the Dada Monument (dedicated to Tristan Tzara), Cetățuia (Dacian fortified city archaeologically certified), and the Jewish Cemetery (where the oldest tombstone with recognisable text dates back to 1692).